วันอังคารที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2569

Sinonasal tumors

Nasal cavity & Paranasal sinus malignancies

1. Epidemiology & Risk factors

  • เป็นมะเร็งที่พบได้น้อย
    • <3% ของ upper aerodigestive tract tumors
    • incidence ≈ 0.56/100,000/ปี
  • พบบ่อย:
    • เพศชาย > หญิง (≈1.8:1)
    • อายุ >60 ปี
  • Risk factors สำคัญ
    • สูบบุหรี่ → squamous cell carcinoma (SCC)
    • wood dust / occupational exposure → adenocarcinoma (risk ↑ 500–900 เท่า)
    • HPV infection (~32% ใน sinonasal SCC; อาจสัมพันธ์ prognosis ดีขึ้น)

2. Anatomy (clinical relevance)

  • Nasal cavity ติดต่อกับ:
    • paranasal sinuses
    • orbit
    • skull base / brain
    • cranial nerves
      ➡️ tumor มัก ลุกลามข้าม compartment ตั้งแต่แรก
      ➡️ >50% involve มากกว่า 1 site

3. Histology

  • Most common:
    • Squamous cell carcinoma (SCC)
  • Others:
    • Adenocarcinoma (incl. adenoid cystic, mucoepidermoid)
    • Neuroendocrine tumors
      • olfactory neuroblastoma
      • sinonasal undifferentiated carcinoma (SNUC)
    • Mucosal melanoma
  • Rare aggressive subtype:
    • NUT carcinoma, SMARCB1-deficient → prognosis แย่

4. Clinical presentation

  • มักมาช้า (locally advanced)
  • อาการหลัก:
    • nasal obstruction (~71%)
    • epistaxis (~42%)
  • Late symptoms:
    • facial pain/swelling
    • proptosis / diplopia
    • cranial nerve deficit
    • seizure (intracranial extension)

👉 Red flag

  • unilateral sinus opacification + bone destruction

5. Initial evaluation

5.1 Clinical

  • full head & neck exam
  • nasal endoscopy
  • cranial nerve + ophthalmologic exam

5.2 Diagnosis

  • biopsy (endoscopic) เป็น gold standard

5.3 Imaging

  • CT → bone involvement
  • MRI → soft tissue, orbit, intracranial, perineural
  • PET-CT → staging / distant metastasis (select cases)

6. Staging

  • ใช้ AJCC TNM system
  • note:
    • ENE → N3b (non-HPV tumors)

7. Treatment (locoregional disease)

7.1 Resectable disease

👉 Standard = Surgery + postoperative RT

  • ลด local recurrence
  • T1N0 บางราย → surgery alone ได้ (rare)

7.2 Unresectable disease

👉 Concurrent chemoradiation (CRT)

  • cisplatin-based regimen

7.3 Induction chemotherapy

  • ใช้ใน:
    • borderline resectable
    • organ preservation strategy
  • response rate สูง (~80% ในบาง study)

8. Surgery

  • Goal: maximal tumor removal + preserve function
  • Techniques:
    • Endoscopic endonasal approach (EEA) → morbidity ต่ำ
    • Open craniofacial → ใช้ใน tumor ใหญ่/ลุกลาม

9. Radiation therapy

Indications

  • adjuvant หลัง surgery (เกือบทุกราย)
  • primary ใน unresectable
  • palliative

Dose

  • Definitive: 66–70 Gy
  • Post-op:
    • low risk: ~60 Gy
    • high risk: 66–70 Gy

Technique

  • IMRT / IGRT (standard)
  • Proton therapy → better dose distribution (แต่ CNS toxicity concern)

10. Neck management

  • LN metastasis ~10–20% (SCC)
  • Indication:
    • T3–T4 หรือ high-grade → elective neck treatment
  • Threshold:
    • risk >15% → treat

11. Special tumors

SNUC / Small cell carcinoma

  • aggressive, multimodal treatment
  • approach:
    • induction chemo → assess response → CRT or surgery

12. Metastatic disease

  • palliative systemic therapy
  • platinum-based chemotherapy

13. Prognosis

  • Local control = key determinant
  • 5-year local control ≈ 60–80%
  • Prognostic factors:
    • T stage
    • histology
    • orbital / skull base invasion
    • margin status
    • HPV status (ยัง unclear ใน sinonasal)

14. Toxicity (สำคัญมาก)

  • Ocular
    • dry eye, cataract, vision loss
  • CNS
    • cognitive dysfunction, necrosis
  • Sinonasal
    • chronic rhinosinusitis, crusting
  • RT-related visual toxicity สูงได้ถึง 20–50%

15. Follow-up

  • ทุก 3 เดือน (2 ปีแรก) → recurrence 80–90%
  • surveillance ≥5 ปี
  • ใช้:
    • endoscopy
    • MRI ± PET/CT

🔑 Key clinical pearls

  • unilateral sinus disease + bone destruction → suspect malignancy
  • early diagnosis ยาก → มัก advanced ตั้งแต่แรก
  • management ต้อง multidisciplinary team
  • surgery + RT = backbone ของการรักษา
  • proximity to brain/orbit → limitation ของ treatment & toxicity สูง
ที่
ป้ายกำกับ:

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

สมัครสมาชิก: ส่งความคิดเห็น (Atom)