วันอังคารที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2569

Acute Colonic Diverticulitis

Acute Colonic Diverticulitis

Clinical Manifestations & Diagnosis

1. นิยาม (Definitions)

  • Diverticulum: ถุงยื่นของผนังลำไส้ใหญ่
  • Diverticulosis: การมี diverticula โดย ไม่มีอาการ
  • Acute diverticulitis: การอักเสบในและรอบ diverticulum
  • Uncomplicated diverticulitis: ไม่มี complication
  • Complicated diverticulitis: มี abscess, obstruction, stricture, fistula, perforation
  • Smoldering / chronic diverticulitis: การอักเสบเรื้อรังนานหลายสัปดาห์–เดือน

2. อาการทางคลินิก (Clinical Features)

  • อาการเด่น: ปวดท้องเฉียบพลัน มักเป็น LLQ pain (sigmoid colon) ปวดคงที่
  • อาจมี fever, คลำได้ก้อน (≈20%) จาก pericolonic inflammation/abscess
  • Bowel habit change: constipation (~50%), diarrhea (25–35%), hematochezia พบน้อย
  • Urinary symptoms (10–15%): urgency, frequency, dysuria จาก bladder irritation
  • Severe signs (พบได้น้อย): hypotension, shock → ชี้ perforation/peritonitis

3. ภาวะแทรกซ้อนเฉียบพลัน (Acute Complications)

พบบางรายตั้งแต่แรกหรือเกิดตามมา:

  • Abscess (พบบ่อยสุด)
  • Peritonitis / perforation (1–2% แต่ mortality สูง)
  • Obstruction (มัก partial; high-grade มักจาก stricture ระยะยาว)
  • Fistula (พบบ่อยสุด: colovesical → pneumaturia, fecaluria)

4. ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ (Laboratory)

  • CRP ↑, leukocytosis (แต่ WBC อาจปกติได้ถึง ~45%)
  • CRP ไม่เพียงพอ สำหรับตัด complicated disease
  • Urinalysis: sterile pyuria; หากพบ colonic flora → สงสัย colovesical fistula

5. การตรวจภาพ (Imaging)

CT abdomen/pelvis (preferred)

  • Findings: bowel wall thickening >4 mm, pericolonic fat stranding, diverticula
  • Sensitivity ~94%, Specificity ~99%
  • ประเมิน complication: abscess, obstruction, fistula, free air

Ultrasound (graded compression)

  • Sens/Spec ใกล้เคียง CT ในมือผู้ชำนาญ
  • ข้อดี: ไม่ใช้รังสี, ราคาถูก; ข้อจำกัด: operator-dependent

MRI

  • ไม่มีรังสี แต่ยังไม่ใช่ first-line (availability/time/cost)

Plain X-ray

  • ใช้จำกัด: ileus/obstruction, pneumoperitoneum บางราย

6. แนวทางการวินิจฉัย (Diagnostic Approach)

  • สงสัยจาก lower abdominal pain + tenderness (LLQ เป็นหลัก)
  • Labs (CBC, CRP) ช่วยสนับสนุน
  • CT with IV ± oral contrast เพื่อยืนยันและแยกสาเหตุอื่น
  • บาง guideline อนุญาต ไม่ต้อง imaging ในผู้ป่วย selected (อาการจำเพาะ, ไม่มี red flags)

7. Differential Diagnosis ที่สำคัญ

  • IBS: อาการเรื้อรัง, CT ปกติ
  • Colorectal cancer: แยกยากบางราย → ต้อง colonoscopy หลังอักเสบหาย
  • Appendicitis (RLQ pain)
  • IBD, infectious colitis, ischemic colitis
  • Gynecologic/urologic causes: TOA, ovarian torsion/cyst, ectopic pregnancy, cystitis, nephrolithiasis

8. Colonoscopy หลัง episode

  • ห้ามทำในระยะ acute (เสี่ยง perforation)
  • ทำหลังอาการหาย 6–8 สัปดาห์ ในผู้ป่วยที่
    • เป็น complicated diverticulitis,
    • imaging/clinical course ผิดปกติ
  • ความเสี่ยง malignancy สูงกว่า population ปกติ (~4 เท่าใน complicated cases)

9. Natural History & Prognosis

  • ส่วนใหญ่เป็น acute uncomplicated → ฟื้นตัว ~14 วัน
  • หลัง episode แรก: recurrence ~22% ใน 10 ปี; เพิ่มตามจำนวน episode
  • Recurrent episodes ไม่เพิ่ม ความเสี่ยง perforation/abscess
  • Stricture จาก fibrosis อาจเกิดได้; fistula พบไม่บ่อยแต่เพิ่มตาม recurrence
  • Mortality
    • Uncomplicated: ต่ำมาก
    • Complicated requiring surgery: ~0.6–5%
    • Perforation with peritonitis: สูง (≈20%) แต่พบไม่บ่อย

Key Clinical Pearls

  • CT เป็น cornerstone ทั้ง diagnosis + staging
  • WBC ปกติ ไม่ตัดโรค
  • อย่าลืม urologic symptoms → คิดถึง colovesical fistula
  • Colonoscopy ทำ หลังหาย เพื่อ exclude malignancy ในรายคัดเลือก

Triage & Inpatient Management

1) เป้าหมายการดูแลในโรงพยาบาล

1.       ยืนยัน diagnosis และแยก uncomplicated vs complicated diverticulitis (โดย CT)

2.       ประเมินความรุนแรง/ความเสี่ยง (sepsis, comorbidity, immunosuppression, PO intolerance)

3.       ให้การรักษาหลัก: IV antibiotics + IV fluids + analgesia + diet/bowel rest

4.       ตรวจจับ/จัดการ complication ให้เร็ว: abscess, perforation, obstruction, fistula

5.       ประเมิน response ภายใน 48–72 ชม. และวางเกณฑ์ discharge + follow-up

2) Uncomplicated vs Complicated (นิยามเชิงปฏิบัติ)

  • Uncomplicated diverticulitis: inflammation เฉพาะที่ ไม่มี complication
  • Complicated diverticulitis: CT พบอย่างใดอย่างหนึ่ง
    • Abscess
    • Perforation (micro/contained หรือ frank/free)
    • Obstruction
    • Fistula

CT abdomen/pelvis เป็น tool หลักทั้งเพื่อยืนยันโรคและ staging รวมถึง exclude alternative diagnoses (eg, perforated CRC, infectious/ischemic colitis)

3) TRIAGE: ใครควร Admit?

A. Admit ทันที หาก CT เป็น complicated diverticulitis

  • abscess / perforation / obstruction / fistula → inpatient ± IR / surgery

B. CT uncomplicated แต่ควร admit หากมี “risk features” ต่อไปนี้

  • Sepsis / SIRS (มากกว่า 1 criterion) เช่น T > 38oC/< 36oC, HR > 90, RR > 20, WBC (> 12,000; < 4,000), CRP > 15 mg/dL
  • Severe abdominal pain คุมปวดใน ED ไม่ได้ (ยังมาก > ระดับที่ยอมรับได้ [VAS > 5])
  • Age >70
  • Significant comorbidities (ตัวอย่าง: complicated DM with organ involvement, recent cardiogenic event, decompensated chronic liver disease ≥Child B, ESRD)
  • Immunosuppression (eg, chronic high-dose steroids, other immunosuppressants, advanced HIV/AIDS, hematologic malignancy/active cancer, transplant, poorly controlled DM ฯลฯ)
  • PO intolerance จาก ileus/obstruction
  • Unreliable follow-up / lack of support / noncompliance risk
  • Failed outpatient treatment

C. Outpatient ได้ เมื่อ “ไม่เข้า criteria ข้างบน” (รายละเอียดไปที่ outpatient topic)

4) INPATIENT CORE MANAGEMENT (ทุกคนที่ admit)

A. IV antibiotics (หลักการ)

  • ครอบคลุม gram-negative rods + anaerobes
  • เลือก regimen ตามความรุนแรงและความเสี่ยง community vs nosocomial
    • Low-risk: Piperacillin-tazobactam 3.375 g IV q 6 h หรือ (Ceftriaxone 2 g / Levofloxacin 750 mg IV OD) + Metronidazole 500 mg IV q 8 h
    • High-risk (เช่น comorbidity, advanced age, severe infection): Carbapenem (Meropenem 1 g IV q 8 h, Doripenem 500 mg IV q 8 h, Piperacillin-tazobactam 4,5 g IV q 6 h) หรือ ceftazidime + metronidazole
    • หากเป็น hospital-acquired หรือหลัง percutaneous drainage / เคยอยู่ รพ. นาน → พิจารณา broaden coverage ตาม local policy/antibiogram เช่น carbapenem, piperacillin-tazobactam, หรือ ceftazidime + metronidazole + (ampicillin 2 g IV q 4 h หรือ vancomycin 15-20 mg/kg IV q 8-12 h)
  • แนวปฏิบัติในหลายที่: ให้ antibiotics ในผู้ป่วยที่ admit เกือบทุกราย แม้จะเป็น uncomplicated เพราะ inpatient มักมี severe disease/serious comorbidities และ CT ไม่ perfect ในการจับ complicated ทุกเคส

ระยะเวลา

  • โดยทั่วไป IV จน อาการ/กดเจ็บดีขึ้น + inflammatory signs stable (มัก 3–5 วัน) แล้ว switch เป็น oral
  • ระยะรวม (IV+PO) ปรับตาม response และการทำ source control
    • immunocompetent ที่ดีขึ้นเร็ว: มัก 4–7 วันรวม ได้ในทางปฏิบัติ
    • มี undrained abscess/phlegmon: มักยาวขึ้น 7–10 วัน
    • Immunocompromised: มัก 10–14 วัน

หมายเหตุเชิงปฏิบัติ: consult local antibiogram; หลีกเลี่ยง regimen ที่คาดว่า resistance >10% (โดยเฉพาะ FQ resistance ของ E. coli) และระวังความเสี่ยง C. difficile (บางข้อมูลชี้ FQ+metronidazole เสี่ยงกว่า amoxicillin-clavulanate ในระยะยาว)

B. IV fluids

  • ให้เพื่อแก้ volume deficit (เช่น RL/NS) ต่อเนื่องจน tolerate oral fluids ได้เพียงพอ

C. Pain control

  • ถ้า NPO: ใช้ parenteral analgesics (เช่น acetaminophen IV, ketorolac, morphine/hydromorphone ตามความเหมาะสม)
  • ถ้ากินได้: switch เป็น oral analgesics
  • ระวัง NSAIDs โดยเฉพาะการใช้เรื้อรัง (สัมพันธ์กับ diverticular complications)

D. Diet / bowel rest

  • ช่วงแรกมัก NPO + IV hydration ในรายที่ปวดมาก/มี peritonitis เฉพาะที่/อาเจียน/ileus
  • ผู้ป่วยไม่มี complication มัก ดีขึ้นใน 48–72 ชม. → เริ่ม clear liquid แล้ว advance as tolerated

E. Monitoring

  • ประเมิน daily: pain, fever, vitals, abdominal exam, WBC/CRP trend (ตามดุลยพินิจ), PO tolerance, bowel function
  • คาดหวัง clinical response 2–3 วัน ในเคสไม่ซับซ้อน

5) MANAGEMENT OF COMPLICATIONS (Stepwise)

5.1 Frank perforation (free perforation) + diffuse peritonitis

  • CT/ภาพรวมมี free air ± diffuse peritonitis
    ➡️ Emergency surgery (life-threatening)

5.2 Microperforation / contained perforation

ลักษณะ: มี small extraluminal air bubbles แต่ไม่มี contrast leak ชัด

  • Pericolonic air bubbles only: มัก treat คล้าย uncomplicated → IV antibiotics และ observe (success สูง)
  • Pericolonic air + abscess: treat ตาม abscess pathway (ด้านล่าง)
  • Distant intraperitoneal/retroperitoneal air: individualized
    • exam benign + ไม่ immunosuppressed → อาจลอง nonoperative ได้แบบ close monitoring
    • มี peritonitis หรือ immunosuppression มาก → surgery มักเหมาะกว่า

5.3 Diverticular abscess

แนวทาง stepwise ที่ใช้จริง:

1.       Antibiotics for all

2.       เพิ่ม Percutaneous drainage หาก

o   abscess ใหญ่ (มักใช้ cutoff ~3–4 cm ตามแนวทาง/สถาบัน)

o   ไม่ดีขึ้นด้วย antibiotics

o   มี clinical deterioration

3.       Surgery หาก

o   drainage ทำไม่ได้ (location/technical)

o   ไม่ improve ภายใน 48 ชม. หลัง drainage

o   หรืออาการแย่ลง/มี peritonitis

Practical size-based approach

  • Small abscess (<3–4 cm): antibiotics alone มักพอ; ติดตามใกล้ชิด (บางที่ทำ serial CT จนยุบในรายที่จำเป็น)
  • Large abscess (≥3–4 cm): CT-guided percutaneous drainage เพิ่มโอกาสสำเร็จ
    • route: anterior abdominal wall เป็นหลัก; pelvic deep abscess อาจ transgluteal (transrectal/transvaginal พบได้น้อย)
    • drain ค้างจน output minimal (อาจใช้เวลาหลายวัน)

5.4 Obstruction

  • อาจเกิด large bowel obstruction ณ จุดอักเสบ; หรือ phlegmon/abscess ไปพัวพัน small bowel → SBO ได้
  • แนวทางขึ้นกับระดับ obstruction/response และ suspicion stricture → มักต้อง surgical consult เมื่อ high-grade/ไม่ตอบสนอง

5.5 Fistula

  • มักไม่ปิดเอง → โดยทั่วไปต้อง definitive resection (ไม่ค่อยเป็น acute emergency ยกเว้นมี abscess/sepsis ร่วม)

6) เมื่อไหร่ต้อง Repeat imaging?

พิจารณา repeat CT abdominopelvic หาก

  • clinical deterioration ระหว่าง admit
  • หรือ ไม่ดีขึ้นใน 48–72 ชม. หลังเริ่ม IV antibiotics
    เป้าหมาย: หา new complication / progression ที่ต้องทำ drainage หรือ surgery

7) Criteria for Discharge (ควรครบทุกข้อ)

  • Vitals stable/normalized (ไม่มีไข้สูงต่อเนื่อง, tachycardia/hypotension ดีขึ้น)
  • Pain control ได้ และไม่มี severe tenderness แบบเดิม
  • Leukocytosis ดีขึ้น (ถ้ามีตั้งแต่แรก)
  • Tolerate oral diet/fluids
  • Bowel function กลับมา (เริ่มถ่าย/ไม่มี ileus เด่น)

หลัง discharge

  • ให้ oral antibiotics ต่อ (ถ้ากำหนดให้ครบคอร์สตามแผน)
  • นัดติดตาม ภายใน 1 สัปดาห์ และติดตามต่อจนหายสนิท
  • รายที่มี microperforation หรือ undrained abscess/phlegmon → เน้น follow-up ใกล้ชิด เพราะ recurrence/treatment failure มากกว่า

8) Failure of inpatient medical treatment → Surgical evaluation

  • เรียกศัลยกรรมได้ “ทุกเวลา” หาก
    • pain/WBC แย่ลง
    • เกิด diffuse peritonitis
    • หรือไม่ดีขึ้นหลัง 2–3 วัน + repeat imaging แล้วพบ complication
  • แม้ imaging ไม่พบ complication ชัด แต่ยังไม่ improve หลังเพิ่มเวลาอีก 1–2 วัน → อาจต้องพิจารณา surgery ตาม clinical judgement

9) Special patient groups

A. Young patients (<40)

  • ไม่ควร “ผ่าตัดเพราะอายุน้อย” อย่างเดียว
  • ความเสี่ยง recurrence/ความรุนแรงควรประเมินจาก severity ของ initial attack + clinical course

B. Right-sided (cecal) diverticulitis (สำคัญในเอเชีย)

  • ในประเทศเอเชียพบ right-sided มากกว่า Western
  • มัก อายุน้อยกว่า, complicated น้อยกว่า, outcomes โดยรวมดีกว่า
  • ถ้าวินิจฉัยแบบ nonoperative: medical therapy + antibiotics มักเพียงพอ
  • ถ้าพบระหว่างผ่าตัดสำรวจช่องท้อง (เช่นสงสัย appendicitis):
    • ทำ appendectomy ได้ถ้า base/cecum ไม่อักเสบ
    • diverticulectomy ใน localized perforation บางราย
    • right hemicolectomy หากมี mass/สงสัย carcinoma หรือ inflammation กว้าง

ER/Ward “Quick Checklist”

1.       ทำ CT → classify uncomplicated vs complicated

2.       Admit ถ้า complicated หรือมี risk features (SIRS/sepsis, severe pain, age>70, comorbidity, immunosuppression, PO intolerance, unreliable, failed outpatient)

3.       Inpatient bundle: IV abx + fluids + analgesia + bowel rest/clear liquid

4.       Reassess 48–72 ชม.

o   improve → advance diet → plan discharge + follow-up

o   not improve/worse → repeat CT ± IR drainage / surgery

5.       Complication pathway:

o   free perforation → emergency surgery

o   abscess → abx ± drainage (≥3–4 cm)

o   obstruction/fistula → surgical management

Outpatient Management & Follow-up

1) หลักการสำคัญ

  • Uncomplicated diverticulitis ในผู้ป่วยที่อาการไม่รุนแรง/ไม่มี red flags และไม่มี serious comorbidity → มักรักษาแบบ outpatient ได้
  • ทุกคนต้องมี outpatient follow-up หลังอาการเฉียบพลันดีขึ้น เพื่อคัดกรอง complication/recurrence และพิจารณา colonoscopy เฉพาะราย

2) Initial Outpatient Care (ช่วงแรกหลังวินิจฉัย)

A. Symptomatic treatment

  • Pain control (oral analgesics): เช่น acetaminophen, ibuprofen, หรือ short course opioid (eg, oxycodone) ตามความเหมาะสม
  • หากใช้ NSAIDs ให้ หยุดเมื่อ episode จบ เพราะการใช้เรื้อรังสัมพันธ์กับ diverticular complications (โดยเฉพาะ bleeding/complicated disease)

B. Diet

  • หลักฐานไม่สนับสนุนการ “งดอาหารเคร่งครัด” ใน uncomplicated diverticulitis
  • แนวปฏิบัติที่ทำได้จริง:
    • เริ่ม liquid/modified diet ช่วงสั้น ๆ แล้ว liberalize เป็น soft/regular diet เมื่ออาการดีขึ้นและกินได้
    • บางแนวทางอนุญาต regular diet ได้ตั้งแต่แรกถ้าทนได้

C. Antibiotics (Selective use)

  • Uncomplicated diverticulitis (selected patients): โดยทั่วไปเริ่มด้วย supportive care โดยไม่ต้องให้ antibiotics ได้
  • ควรพิจารณาให้ oral antibiotics หากมีปัจจัยเสี่ยง/ภาพรวมไม่ “benign” เช่น
    • Major comorbidities
    • Immunocompromised state หรือใช้ immunomodulating drugs
    • มี systemic disturbance (เช่น ไข้สูง/อาการ systemic มากกว่าที่คาด)
  • (หากให้ยา ให้เลือก regimen ที่ครอบคลุม gram-negative + anaerobes ตามแนวทางที่หน่วยงานใช้) ได้แก่ Amoxicillin-clavulanate 1 g PO BID หรือ (ciprofloxacin 500 mg PO BID / levofloxacin 750 mg OD / trimethoprim-sulfamethoxazole 1 DS BID) + metronidazole 500 mg PO q 8 h

3) Subsequent Outpatient Care (การติดตาม)

A. นัดติดตาม

  • Reassess ภายใน 1 สัปดาห์ หลัง ER visit/หลัง discharge
  • จากนั้น ติดตามรายสัปดาห์ จนกว่าอาการจะหายสนิท

B. ผู้ป่วยที่ “ดีขึ้นต่อเนื่อง”

  • ไม่จำเป็นต้อง repeat imaging ถ้า clinical course ดีขึ้นตามคาด
  • เมื่อหายแล้ว ให้คำแนะนำเรื่อง recurrence monitoring (กลับมาพบแพทย์หากปวดท้อง/ไข้กลับมา)

C. ผู้ป่วยที่ “ไม่ดีขึ้น/แย่ลง”

ควร admit หากมี:

  • ปวดมากขึ้น, new fever, หรือ กิน/ดื่มไม่ได้ (PO intolerance)
  • พิจารณา repeat abdominopelvic CT เพื่อหาภาวะแทรกซ้อนใหม่ (abscess, perforation, obstruction ฯลฯ)
  • บางรายอาจเริ่ม antibiotics แบบ outpatient ได้ในทางปฏิบัติ แต่หลักฐานชี้นำชัดเจนยังจำกัด → ถ้าแย่ลงควรเน้น “ประเมินใหม่/พิจารณา admit” เป็นหลัก

4) Persistent or Recurrent Symptoms (อาการค้าง/กลับเป็นซ้ำ)

A. แนวคิดสำคัญ: แยก “smoldering diverticulitis” ออกจาก functional disorder

  • ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งมีอาการค้าง เช่น bloating, urgency, bowel habit change หลัง episode
  • Smoldering diverticulitis = อาการกึ่งเฉียบ/ยืดเยื้อ (สัปดาห์–เดือน) โดย “หัวใจ” คือ ยังมี colonic inflammation
  • วิธีช่วยยืนยัน inflammation:
    • Repeat CT, lower endoscopy (เมื่อเหมาะสม/ปลอดภัย), หรือ fecal calprotectin
  • ถ้า ไม่มี evidence ของ inflammation → ควรคิดถึง IBS / functional bowel disorder มากขึ้น (และโดยมากไม่ต้องผ่าตัด)

B. เมื่อสงสัย smoldering diverticulitis

  • ส่ง surgical evaluation และทำ shared decision-making (QoL, ความเสี่ยงผ่าตัด, โอกาสเกิดซ้ำ)
  • การผ่าตัด elective อาจทำให้ quality of life ดีขึ้น ในบางกลุ่ม แต่มี complication ได้ (เช่น anastomotic leak, reoperation, need for stoma)

5) Elective Surgery — ข้อบ่งชี้หลัก (หลังรักษาแบบไม่ผ่าตัดสำเร็จ)

A. หลัง complicated diverticulitis

  • โดยทั่วไป ควรเสนอ elective colon resection หลังผ่าน episode ที่เป็น complicated diverticulitis
  • Fistula, obstruction, stricture → มักต้องการ definitive surgery อยู่แล้ว
  • Healed diverticular abscess: แนวทางปฏิบัติค่อนข้าง “ถกเถียง/ต้อง individualized”
    • แนวคิดที่ใช้ได้จริง: ให้ชั่งจาก persistent symptoms + QoL impact มากกว่าบังคับผ่าตัดเพื่อกัน recurrence เพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่ medically complicated

B. Uncomplicated diverticulitis (immunocompetent)

  • โดยทั่วไป ไม่แนะนำ elective resection แบบ routine ไม่ว่าจะเกิดกี่ครั้ง → ให้ individualized approach
  • อาจพิจารณาในบริบทเฉพาะ: เดินทางบ่อย/อยู่พื้นที่ห่างไกลเข้าถึงบริการยาก และมี episode ที่กระทบชีวิตมาก

C. Immunocompromised patients

  • โรคมัก “presentation atypical/delayed” และ emergency surgery แย่กว่า elective surgery
  • แต่บางรายเป็น poor surgical candidate → ต้อง ประเมินรายบุคคล ตาม
    • ความรุนแรงและความถี่ของ diverticulitis
    • ระดับ/ระยะเวลา immunocompromise
    • ความพร้อมต่อการผ่าตัด
  • ตัวอย่างภาวะ immunocompromise: chemotherapy, transplant meds, long-term glucocorticoids, CKD/renal failure, collagen-vascular disease ฯลฯ
    • well-controlled DM/HIV บางกรณีจัดการคล้าย general population ได้

6) Colonoscopy after Diverticulitis (ทำเฉพาะราย)

  • ห้ามทำในระยะ acute (เสี่ยง perforation/exacerbation)
  • ทำหลังอาการหาย 6–8 สัปดาห์ เพื่อ exclude colorectal cancer (CRC) ในผู้ป่วยกลุ่ม:

1.       Complicated diverticulitis

2.       Atypical imaging findings

3.       Atypical clinical course

  • ถ้าทำ colonoscopy ภายใน 1 ปีที่ผ่านมาแล้ว มักไม่จำเป็นต้องทำซ้ำ (ยกเว้นมีเหตุผลใหม่)

7) Secondary Prevention (ลด recurrence)

  • หลังพ้น acute phase:
    • แนะนำ high-fiber diet
    • ไม่จำเป็นต้องหลีกเลี่ยง nuts/corn/seeds (แนวคิดเดิมไม่รองรับชัด)
    • หลีกเลี่ยง chronic/excessive NSAIDs/aspirin (ยกเว้นจำเป็นด้าน cardiovascular)
    • ยังไม่แนะนำ routine เพื่อป้องกัน recurrence สำหรับ mesalamine / rifaximin / probiotics (หลักฐานไม่พอ/ไม่ชัด)
  • “Healthy lifestyle”: หยุดสูบ, ออกกำลังกาย/ลดน้ำหนัก, ลด meat intake (บทบาทใน secondary prevention อาจยังไม่แน่นอน แต่คำแนะนำโดยรวมเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพ)

8) Recurrence & Prognosis

  • โดยรวม คนส่วนใหญ่ไม่ recurrence หลังรักษาแบบไม่ผ่าตัด
  • Recurrence ที่เกิดขึ้นส่วนมาก ไม่รุนแรงกว่าครั้งแรก และ complicated recurrence พบส่วนน้อย
  • แนวคิด “ผ่าตัดหลังเป็น 2 ครั้ง” แบบเดิม → ปัจจุบันเน้น individualized decision
  • หลังผ่าตัดยังมี recurrence ได้ และคุณภาพการผ่าตัด/ระดับ distal resection (เช่น anastomosis ไปถึง rectum) มีผลต่อ recurrence

Practical One-Page Algorithm

1.       Dx uncomplicated diverticulitis → outpatient ถ้า stable/กินได้/ไม่มี severe comorbidity

2.       ให้ oral analgesics + modified/liquid diet (short) → liberalize เมื่อดีขึ้น

3.       No antibiotics routinely; ให้เฉพาะ high-risk/systemic/immunocompromised

4.       Follow-up ≤1 week, แล้ว weekly จนหาย

5.       ถ้า worse/no improvement → admit + consider repeat CT

6.       หลังหาย 6–8 สัปดาห์: colonoscopy เฉพาะ complicated/atypical

7.       ถ้า persistent symptoms: แยก smoldering (inflammation present) vs IBS/functional; smoldering → surgical consult

ที่
ป้ายกำกับ:

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

สมัครสมาชิก: ส่งความคิดเห็น (Atom)