วันอังคารที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2569

Diverticular Disease of the Colon

Diverticular Disease of the Colon

INTRODUCTION

Diverticular disease of the colon เป็นสาเหตุสำคัญของการ admit โรงพยาบาลและภาระค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพในประเทศตะวันตกและประเทศอุตสาหกรรม
ภาวะนี้ครอบคลุมตั้งแต่ diverticulosis (พบ diverticula เฉย ๆ) ไปจนถึงภาวะแทรกซ้อน เช่น diverticulitis, diverticular bleeding, symptomatic uncomplicated diverticular disease (SUDD) และ segmental colitis associated with diverticulosis (SCAD)


TERMINOLOGY

  • Diverticulosis
    การมี diverticula (sac-like protrusions ของ mucosa ผ่าน weak point ของ muscular wall)
    อาจ asymptomatic หรือ symptomatic
  • Diverticular disease
    Diverticulosis ที่มีอาการหรือมีภาวะแทรกซ้อน ได้แก่
    • Diverticulitis
    • Diverticular bleeding
    • SCAD
    • SUDD

DIVERTICULOSIS

Epidemiology

  • Prevalence เพิ่มตามอายุ
    • <20% ที่อายุ 40 ปี
    • ~60% ที่อายุ 60 ปี
  • จำนวนและขนาด diverticula เพิ่มตามอายุ เป็น progressive process
  • ในประเทศตะวันตก: left-sided predominance (sigmoid colon)
  • ในเอเชีย: right-sided diverticulosis พบมาก และมักเป็น congenital
  • ประเทศในเอเชีย:
    • Korea ~12%
    • Japan ~25%
    • Thailand ~29%
  • เพศชายพบมากกว่าเพศหญิง (โดยเฉพาะอายุน้อย)

Risk factors (diverticulosis)

  • Age >60
  • Male sex
  • Smoking
  • Elevated BMI
  • White (non-Hispanic) ethnicity

ไม่พบความสัมพันธ์ กับ low fiber intake, constipation, red meat, fat, alcohol, หรือ physical inactivity สำหรับ asymptomatic diverticulosis

Pathogenesis

  • Diverticula เกิดที่ตำแหน่งที่ vasa recta penetrate circular muscle
  • Western countries:
    • Acquired false (pulsion) diverticula (mucosa + submucosa)
  • Asia:
    • Congenital diverticula (true diverticula)
  • กลไกสำคัญ:
    • Abnormal colonic motility exaggerated segmentation intraluminal pressure
    • Structural collagen changes (มากกว่าการ aging ปกติ)
    • พบบ่อยใน connective tissue disorders (Ehlers-Danlos, Marfan, ADPKD)
  • Genetics:
    • GWAS พบ loci เกี่ยวข้องกับ motility, connective tissue, immunity

DIVERTICULITIS

Definition

Inflammation ของ diverticulum หนึ่งหรือหลายอัน

  • Uncomplicated
  • Complicated: abscess, fistula, obstruction, free perforation
  • Smoldering diverticulitis: inflammation persist/relapse หลังการรักษา

Incidence

  • ประมาณ 4% ของผู้มี diverticulosis
  • Mean age admission ~63 ปี
  • ~16% พบในอายุน้อยกว่า 45 ปี
  • Western countries: predominantly left-sided
  • Incidence เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มอายุ 18–44 ปี
  • <50 ปี: ชาย > หญิง

70 ปี: หญิงเด่นชัด

Risk factors

Lifestyle

  • Red meat intake สูง
  • Western dietary pattern
  • Physical inactivity
  • Obesity
  • Smoking

การมี healthy lifestyle 5 ข้อ
(fiber 23 g/day, red meat <4 servings/week, BMI 18.5–25, vigorous activity 2 h/week, non-smoker)
ลด risk diverticulitis ได้ ~73%

Diet

  • เพิ่ม risk:
    • Red meat
    • Western diet
  • ลด risk:
    • High fiber
    • Fruits, vegetables, whole grains
    • Vegetarian diet
  • Nut, corn, popcorn ไม่เพิ่ม risk

Physical activity

  • Vigorous activity protective (HR ~0.66)

Obesity

  • BMI >30 RR ~1.3–4.4
  • Central obesity / visceral fat เพิ่ม risk:
    • Complicated diverticulitis
    • Recurrence requiring admission

Smoking & alcohol

  • Smoking risk โดยเฉพาะ perforation
  • Heavy alcohol use risk

Medications

  • Corticosteroids risk perforation (OR ~2.7)
  • NSAIDs, opiates, menopausal hormone therapy risk
  • Higher vitamin D levels hospitalization risk
  • Statins: data conflicting

Genetics

  • Heritability ~50%
  • Monozygotic twins risk สูงกว่า dizygotic
  • Genes เกี่ยวข้องกับ immunity, ECM, motility

Pathogenesis

  • Obstruction by fecalith ไม่ใช่กลไกหลัก
  • แนวคิดปัจจุบัน:
    • Micro-perforation จาก pressure / food particle erosion
    • Gut microbiome alteration + chronic inflammation
    • CRP, IL-6 สูงก่อนเกิด diverticulitis

DIVERTICULAR BLEEDING

Definition

Painless hematochezia จาก rupture ของ vasa recta
มักเกิด โดยไม่มี diverticulitis

Incidence

  • เพิ่มตามอายุ
  • พบมากใน non-Hispanic Black Americans
  • ~0.5 per 1000 person-years
  • แหล่งเลือด:
    • Right colon (>60%) ทั้งในเอเชียและตะวันตก

Risk factors

  • NSAIDs, aspirin, antiplatelets
  • Combination antiplatelet + anticoagulant risk
  • Obesity, hypertension
  • Physical activity protective
  • Nut, corn, popcorn ไม่เพิ่ม risk

Pathogenesis

  • Vasa recta ถูกดึงพาดบน dome ของ diverticulum
  • Chronic injury thinning media rupture
  • Hypertension อาจซ้ำเติม vascular injury

OTHER DIVERTICULAR DISEASES

Symptomatic Uncomplicated Diverticular Disease (SUDD)

  • Chronic abdominal pain โดย ไม่มี diverticulitis หรือ overt colitis
  • กลไก:
    • Altered motility
    • interstitial cells of Cajal
    • Visceral hypersensitivity
  • แยกจาก:
    • Smoldering diverticulitis (CT ยังมี inflammation)
    • Irritable bowel syndrome (IBS)
  • Fecal calprotectin อาจสูงใน smoldering disease

Segmental Colitis Associated with Diverticulosis (SCAD)

  • Chronic inflammation ของ interdiverticular mucosa
  • จำกัดเฉพาะ left colon
  • Rectum spared
  • ลักษณะซ้อนทับกับ IBD
  • เป็นภาวะพบไม่บ่อย

KEY CLINICAL PEARLS

  • Diverticulosis diverticulitis
  • Fiber ต่ำและ constipation ไม่ใช่สาเหตุหลักของ diverticulosis
  • Diverticulitis เป็น disease ของ lifestyle + inflammation + microbiome
  • Nut / corn / popcorn ปลอดภัย
  • Right-sided bleeding พบได้บ่อยกว่าที่คิด
  • Genetic contribution มีความสำคัญ (~50%)

 

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น