Nonsuicidal self-injury (NSSI) ในเด็กและวัยรุ่น: epidemiology, pathogenesis, clinical
ระบาดวิทยาและปัจจัยเสี่ยง
1) นิยามและกรอบคิด (INTRODUCTION /
TERMINOLOGY)
- NSSI
= การทำลายเนื้อเยื่อร่างกายโดยเจตนา โดยไม่มี intent
ที่จะตาย และ ไม่ใช่กิจกรรมที่สังคมยอมรับ
- พบบ่อย: cutting, burning, severe scratching,
banging/hitting oneself
- แยกจาก
- Suicidal
behavior (มี intent to die → จัดเป็น suicide
attempt)
- socially
accepted (tattoo/piercing/ritual), accidental self-harm
- indirect
self-injury (เช่น disordered eating, substance
misuse)
- แนวคิดในบทความ: NSSI เป็น distinct
entity ที่ต่างจาก suicidal behavior (แม้ยังมีข้อถกเถียงว่าทั้งสองเป็น continuum)
- เนื้อหานี้โฟกัส วัยรุ่น (พบบ่อยกว่าเด็ก)
และไม่รวมกลุ่ม intellectual disability
Pearl (ด้านความปลอดภัยทางคลินิก)
- ถ้ามี “intent to die” แม้ก้ำกึ่ง → ให้จัดเป็น
suicide attempt (แนวคิด err on the side
of safety)
2) ระบาดวิทยา (EPIDEMIOLOGY)
2.1 อายุเริ่มต้น (Age of onset)
- มักเริ่มช่วง 12–14 ปี
- อาจเริ่มก่อน 12 ปีได้
แต่พบได้น้อยมากในเด็กเล็ก (5–7 ปี “rare”)
- เริ่มก่อน 12 ปีสัมพันธ์กับแนวโน้มที่
“หนักกว่า” เช่น
- ทำถี่กว่า
- ใช้หลายวิธีมากกว่า
- มารพ.เพราะเหตุ NSSI มากกว่า
2.2 ความชุก (Prevalence)
ตัวเลขแปรผันมากตาม “นิยาม/เครื่องมือ/setting”
checklist หลายข้อจะพบ prevalence สูงกว่า single
yes/no question
- Clinical
settings (วัยรุ่นจิตเวช): past-year prevalence ประมาณ 50–70%
- General
population (วัยรุ่น): lifetime ≥1
episode ประมาณ 17–18%
- วัยรุ่นมีอัตราประมาณ ~3 เท่า ของผู้ใหญ่
(ตัวอย่าง meta-analysis: adolescents 17%, young adults 13%, adults ≥25 ปี 6%) - Preteens
(<13 ปี): lifetime ประมาณ ~6%
ใน community; ใน clinical sample
มีรายงานสูง (เช่น 37%) แต่ตีความระวังเพราะตัวอย่างน้อยมาก
2.3 เพศ (binary gender)
- หลักฐาน “ไม่ลงตัว” ว่าเพศใดมากกว่า
- meta-analysis
บางชุด: หญิงมากกว่าเล็กน้อย (เด่นใน
clinical และวิธี cutting)
- meta-analysis
community อีกชุด: ใกล้เคียงกัน
- ใน preteens: บางข้อมูลชี้ ชายมากกว่า
2.4 Sexual & gender minority groups
- พบ NSSI สูงกว่าในกลุ่มที่ questioning
/ gay / lesbian / bisexual
- meta-analysis
บางชุด: odds ของ NSSI สูงกว่า heterosexual ประมาณ 6 เท่า
- ตัวอย่าง prevalence “repetitive NSSI (≥10
ครั้ง/ปีที่ผ่านมา)”
- bisexual
~24%
- gay/lesbian
~16%
- questioning
~9%
- heterosexual
~3%
- กลุ่ม transgender/gender diverse มีแนวโน้ม
prevalence สูงกว่า cisgender
- เหตุผลเชิงบริบทที่เป็นไปได้: adversity สูงกว่า
เช่น victimization, family conflict/rejection
2.5 เชื้อชาติ/ชาติพันธุ์ (Race/ethnicity)
- ยังสรุปไม่ได้ชัด: งานวิจัยให้ผลหลากหลาย (บางงานชี้ White สูงกว่า บางงานชี้ minority สูงกว่า
บางงานไม่ต่าง)
3) ปัจจัยเสี่ยง (RISK FACTORS) — เน้น “longitudinal risk factors”
หลายปัจจัยที่เคยคิดว่าเกี่ยวข้อง อาจเป็น “weak
risk factor” เมื่อดูแบบ prospective
3.1 ภาพรวมจาก meta-analysis
(prospective)
- รวม 20 การศึกษา ติดตาม median ~12 เดือน: effect รวมของ risk factors ต่อการทำนาย NSSI มีนัยสำคัญแต่ขนาดผลระดับ modest
(OR ~1.6)
- ปัจจัยที่ effect ใหญ่ที่สุด (OR >3)
1.
ประวัติ NSSI มาก่อน (strongest practical predictor)
2.
Cluster B personality disorders (เช่น borderline, histrionic, narcissistic, antisocial)
3.
Hopelessness
3.2 Risk factors เพิ่มเติม (จาก meta-analysis
+ งานอื่น)
Psychopathology
- internalizing/emotional:
depressed affect, social withdrawal, negative attributional style (โทษตัวเอง)
- externalizing/behavioral:
aggression, delinquency (ทำผิดกฏหมาย),
substance use
- disordered
eating
Biobehavioral / symptoms
- sleep
problems
- affect
dysregulation
- distress
- impulsivity
(วัดแบบ self-report มักสัมพันธ์ชัดกว่า lab
task)
ประสบการณ์ไม่พึงประสงค์และสิ่งแวดล้อม
- adverse
childhood experiences / maltreatment
- negative
life events/stressors รวมถึง bullying/peer
victimization
- exposure
ต่อ เพื่อนที่มี NSSI (peer
influence/contagion-like effects)
Suicidality ที่เกี่ยวข้อง
- prior
suicidal thoughts และ/หรือ suicidal behaviors (เพิ่มความเสี่ยงต่อ NSSI ในบางการศึกษา)
ครอบครัว
- parental
psychopathology
- impaired
family functioning
ตัวทำนายเชิงพฤติกรรม/ความคิด
- self-reported
likelihood ว่าจะทำ NSSI ในอนาคต
(สะท้อนแรงขับ/expectancy)
ข้อสำคัญ: หลาย risk factors “ไม่จำเพาะต่อ NSSI” แต่เป็นตัวชี้ปัญหาการปรับตัว/สุขภาพจิตโดยรวม
4) Protective factors (ข้อมูลยังน้อย)
ปัจจัยที่อาจป้องกัน NSSI ในวัยรุ่น:
- self-worth
/ self-compassion
- บุคลิกภาพ: agreeableness, conscientiousness
- ความพึงพอใจต่อ social support
ในกลุ่ม sexual minority:
- ความ connected กับพ่อแม่/ผู้ใหญ่ที่ไว้ใจ/เพื่อน
- รู้สึก ปลอดภัยในโรงเรียน
|
Practical pearls สำหรับงานคลินิก
(สรุปแบบ “จำไปใช้ได้เลย”)
|
Pathogenesis
1) นิยามสั้น ๆ (สำหรับตั้งกรอบการคิด)
- NSSI
= deliberate tissue damage ไม่มี intent to die
และ ไม่ socially sanctioned
(cutting, burning, scratching รุนแรง, banging/hitting) - หากมี “intent to die” แม้ก้ำกึ่ง → จัดเป็น
suicide attempt (err on the side of safety)
2) ภาพรวมพยาธิกำเนิด: “หลายปัจจัยร่วมกัน” (psychologic
+ social + biologic)
- กลไกยังไม่ชัดทั้งหมด แต่แนวคิดหลักคือ interaction ของปัจจัย distal (พื้นฐาน/สะสม) + proximal
(กระตุ้นเฉียบพลัน)
- แบบจำลองที่นิยม:
Distal risk (เช่น childhood maltreatment) → สร้าง vulnerability - Intrapersonal
vulnerability: negative emotions/cognitions สูง,
hopelessness, self-criticism ฯลฯ
- Interpersonal
vulnerability: interpersonal effectiveness ต่ำ,
family/peer problems
- เจอ stressor →
ใช้ coping ไม่ได้ → NSSI
ถูก “เลือก” เพราะมีแรงเสริมเฉพาะ (เช่น social
learning, self-punishment)
ข้อจำกัด: งานส่วนใหญ่เป็น cross-sectional
→ แยก
“สาเหตุ” vs “ผลตามมา” ยาก และงาน neuro/biologic หลายชิ้น sample เล็ก
3) กลไกเชิงพฤติกรรม-จิตวิทยา: “Function
/ Reinforcement model” (แกนสำคัญที่สุดในงานคลินิก)
3.1 หลักการ: NSSI คงอยู่เพราะ
“ได้ประโยชน์บางอย่าง” (functions)
ให้คิดแบบ Antecedents → Behavior → Consequences
- Reinforcement
2 แบบ
- Negative
reinforcement (พบบ่อยสุด): ทำแล้ว
“ความทุกข์ลดลง”
(ลด anxiety/depression/anger, ลด self-criticism/rumination/แม้แต่ suicidal ideation, หรือทำให้ social demand หายไป เช่น พ่อแม่หยุดทะเลาะ) - Positive
reinforcement: ทำแล้ว
“ได้สิ่งที่อยากได้/เกิดความรู้สึกที่ต้องการ”
(รู้สึกอะไรสักอย่างแทนความชา, ได้ attention/support, หรือรู้สึกว่าได้ “ลงโทษตัวเอง”) - Consequences
2 มิติ
- Intrapersonal
(automatic/internal)
- Social
(interpersonal)
3.2 4 ฟังก์ชันหลัก (จำเป็นต้องถามใน functional
assessment)
1.
Automatic negative reinforcement: ลดอารมณ์/ความคิดลบ (emotion regulation)
2.
Automatic positive reinforcement: สร้างความรู้สึก/ความคิดที่ต้องการ (เช่น “อย่างน้อยก็รู้สึกเจ็บ”) หรือ self-punishment
3.
Social negative reinforcement: หนี/หลีกเลี่ยงสิ่งกดดันทางสังคม (เช่น ไม่ต้องไปโรงเรียน)
4.
Social positive reinforcement: ได้ความสนใจ/การดูแล/การสนับสนุน
Pearl: ผู้ป่วยจำนวนมากมี >1
function พร้อมกัน และมักรายงาน “ช่วยจัดการอารมณ์ลบ” เป็นหลัก
4) ปัจจัยจิตวิทยาเฉพาะที่สัมพันธ์กับ NSSI
4.1 Attributional style + Hopelessness
- รูปแบบการตีความเหตุการณ์เชิงลบแบบ internal + stable +
global → เปราะต่อ NSSI มากขึ้น
- Hopelessness
เป็นหนึ่งในปัจจัยที่ “robust” มากที่สุด
4.2 Self-criticism / self-hatred
- สัมพันธ์กับ NSSI อย่างสม่ำเสมอ
- อาจเป็น “ตัวกลาง” เชื่อม negative interpersonal experiences
(พ่อแม่วิจารณ์/peer victimization) → NSSI
- สอดคล้องกับ function แบบ self-punishment
4.3 Implicit identification (“NSSI = ส่วนหนึ่งของตัวตน”)
- เวลาผ่านไป NSSI อาจถูกเชื่อมกับ “ตัวฉัน”
แบบอัตโนมัติ → เวลาเครียดจึง “เลือก NSSI” ก่อน coping
อื่น
- มีข้อมูลจากการทดสอบเชิง reaction time และมีการศึกษาติดตามที่พบว่าทำนายการทำต่อเนื่องได้
แม้คุมประวัติเดิมแล้ว
5) ปัจจัยสังคม/ความสัมพันธ์ (Social
factors)
5.1 Childhood maltreatment (abuse/neglect) และ
trauma pathway
- มีความสัมพันธ์กับ NSSI โดยเฉพาะ sexual
abuse (ขนาดความสัมพันธ์ใน meta-analysis บางชุดค่อนข้างสูง)
- แต่: ไม่ใช่ deterministic (หลายคนถูก
abuse แต่ไม่ทำ NSSI และหลายคนทำ NSSI
โดยไม่มี abuse)
- สมมติฐานที่อธิบายความเชื่อมโยง:
- trauma
symptoms เป็นตัวกลาง มากกว่า “เหตุการณ์” เอง
- หรือผ่าน psychiatric disorders (depression/anxiety ฯลฯ)
- รวมถึง indirect maltreatment เช่น witnessing
domestic violence
5.2 Peer influences: socialization/contagion vs selection
- Socialization
/ social contagion: เห็นเพื่อนทำแล้วเลียนแบบ (พบทั้งใน clinical/community)
- Media/Internet/Social
media: อาจเป็นช่องทาง contagion ทางอ้อม
+ เรียนรู้ “วิธีใหม่”
- Selection
effect: เด็กที่มีแนวโน้มคล้ายกันมักคบกัน (peer
group clustering)
- แนวคิด: social learning สำคัญกับ onset
ส่วน reinforcement สำคัญกับ maintenance
5.3 Interpersonal stressors ที่สัมพันธ์กับ onset/maintenance
- bullying
/ cyberbullying, loneliness/isolation, interpersonal loss
- perceived/actual
parental criticism
- family
communication difficulties
- และสุดท้ายกลับมาที่ reinforcement: NSSI อาจทำให้
“ได้ support” หรือ “ตัดภาระ/ความกดดัน” ในบริบทจริง
6) ปัจจัยชีวภาพ (Biologic factors) —
หลักฐานยังจำกัด
ภาพรวมชี้ไปที่ “ระบบการควบคุมอารมณ์ +
ความเจ็บปวด + stress response” แต่ยังไม่สรุปเชิงเหตุ-ผล
6.1 Genetics
- งาน twin (ในผู้ใหญ่) ชี้ heritability ระดับปานกลาง และอาจมี genetic overlap กับ suicidal
ideation บางส่วน
- แต่มีข้อมูลอีกด้านว่าการถ่ายทอดในครอบครัวของ suicide
attempt กับ NSSI อาจ
“แยกกัน” ได้
6.2 Neurotransmitters / Endogenous opioids (แนวคิดเด่นสุด)
- สมมติฐาน opioid self-administration: บางรายมี
baseline endogenous opioid ต่ำ → receptor
hypersensitive → NSSI กระตุ้นปล่อย opioid →
analgesia/relief →
reinforce พฤติกรรม
- หลักฐานสนับสนุนมีแต่ยังจำกัด (sample เล็ก
เช่น CSF beta-endorphin/met-enkephalin ต่ำในกลุ่ม NSSI
ซ้ำ ๆ)
- serotonin/dopamine:
หลักฐาน “ไม่สม่ำเสมอ”
6.3 HPA axis (stress-response)
- รายงานทั้ง
- cortisol
response ต่อ acute stress blunted
- morning
cortisol สูงขึ้น (อาจเป็น anticipatory
stress)
- แต่ยังสรุปไม่ได้ว่าเป็น cause หรือ consequence
6.4 Neuroimaging (อธิบายเชิงกลไกได้
แต่หลักฐานยัง early)
- พบความต่างในวงจรที่เกี่ยวกับ
- การประมวลผล social rejection
- emotion
hyperarousal และความพยายาม regulate
- connectivity
เช่น amygdala–frontal, salience/reward-pain networks
- บางงานพบการพัฒนาพื้นที่ผิวสมองบางบริเวณ (เช่น insula/inferior
parietal) น้อยกว่าในกลุ่มมีประวัติ NSSI
- ตีความระวัง: sample เล็ก/heterogeneous
และ confounding (depression, BPD traits ฯลฯ)
|
Take-home points (จำไปใช้ต่อในคลินิก) 1. NSSI มักทำหน้าที่เป็น
เครื่องมือ emotion regulation (automatic negative
reinforcement) มากที่สุด → ต้องถาม “ก่อนทำ/หลังทำ”
ให้ชัด 2. functional assessment
(Antecedents–Behavior–Consequences + 4 functions) คือหัวใจในการทำ
formulation และวางแผนรักษา 3. social context สำคัญมาก:
peer influence, bullying, family criticism/communication และ social reinforcement 4. biology อาจเกี่ยวข้อง
(opioids, HPA axis, neural circuitry) แต่ยังไม่ใช่สิ่งที่ใช้
“วินิจฉัย” ในงานประจำวัน |
Clinical & Diagnostic criteria
1) นิยาม/คำสำคัญ
- NSSI
= intentional self-inflicted damage ต่อ ผิวกาย/เนื้อเยื่อตื้น
ๆ โดยไม่มี suicidal intent และ ไม่
socially sanctioned
- ถ้ามี intent to die แม้คลุมเครือ → จัดเป็น
suicide attempt (err on the side of safety)
- คำเดิมที่ใช้ปนกัน (ควรหลีกเลี่ยงเพราะรวม suicidal +
nonsuicidal): self-mutilation, deliberate self-harm, parasuicide
2) Clinical features ที่พบบ่อย
(ภาพรวมใช้งานจริง)
2.1 ลักษณะแกนกลาง
- ทำร้ายตนเองที่ ผิวกาย โดยเจตนา ไม่มี intent
ฆ่าตัวตาย
- เป้าหมายที่พบบ่อยสุด:
- ลด/ระงับอารมณ์ลบ (anxiety, distress, anger, sadness)
- self-punishment
- ในรายที่ทำบ่อย (เช่น >สัปดาห์ละครั้ง)
อาจมี urgency/craving ก่อนทำ
- หลายคนคิดไม่นานก่อนทำ—มัก ไม่กี่นาที
- ส่วนใหญ่ทำ คนเดียว (แต่ peer
influence อาจมีบทบาทต่อการเริ่ม/คงอยู่)
2.2 ความสัมพันธ์กับสารเสพติด
- SUD พบร่วมมากกว่าคนทั่วไป แต่ episode ของ NSSI
มักไม่ได้เกิดขณะ intoxicated
- ถ้าทำร่วมกับการใช้สาร → เสี่ยงแผลรุนแรงขึ้น (judgment
แย่ลง/disinhibition/ลด pain
perception)
2.3 อาการ/พฤติกรรมที่มัก co-occur
- affect
dysregulation, negative cognitive style/pessimism, poor self-esteem
- loneliness/social
isolation
- disordered
eating, risky sexual behavior
- sleep
problems โดยเฉพาะ nightmares (สัมพันธ์ได้แม้คุม depressive symptoms)
3) ความถี่ (Frequency) และความรุนแรง
3.1 ความถี่
- clinical
samples (inpatient/psychiatric) ถี่และรุนแรงกว่า community
- community:
lifetime เฉลี่ยราว 2–10 episodes; ~25–30%
ทำ “ครั้งเดียว”
- clinical:
lifetime อาจตั้งแต่ “หลายสิบถึงหลายร้อยครั้ง”
- จำนวน “บาดแผลต่อหนึ่ง episode” แปรผัน;
แผลจำนวนมาก อาจสะท้อน distress
ที่สูงกว่า
3.2 ความรุนแรงทางการแพทย์ (Medical
severity)
- ส่วนใหญ่เป็นแผลตื้น ไม่ต้องรักษา
- แต่บางครั้งทำ “เกินตั้งใจ”
- ต้องระวัง blood-borne infection หาก
“แชร์อุปกรณ์” (เช่น razor)
4) วิธีที่ใช้ทำร้ายตนเอง (Methods) —
จุดที่ช่วยประเมินความเสี่ยง
พบบ่อย:
- Cutting/stabbing
(พบประมาณ 70–90% ในผู้ที่มี NSSI)
→ มักมีแผลเป็นขนาน
- carving
words/symbols
- burning
(cigarette/hot object)
- banging/hitting
(เช่นศีรษะ)
- severe
scratching/biting จนเลือดออก
- rubbing
กับผิวหยาบ, inserting needles ใต้ผิว
- wound
picking/ขัดขวางการหายของแผล
- pinching
จนเลือดออก
- hair
pulling (ไม่ใช่ trichotillomania)
- swallowing
caustic chemicals (เพื่อทำ tissue damage ทันที)
ประเด็นสำคัญ
- ผู้ที่ทำซ้ำมักใช้ หลายวิธี (multiple methods)
ตลอดชีวิต
→ สัมพันธ์กับ psychopathology รุนแรงกว่า และ เสี่ยง suicide attempt สูงกว่า
ความต่างระหว่างเพศ (โดยรวม)
- หญิง: cutting (พบบ่อยสุด), biting,
wound interference, hair pulling, scratching มากกว่า
- ชาย: banging/hitting และ burning มากกว่า
5) ตำแหน่งที่พบบ่อย + pain
perception
5.1 Location
- มักที่ แขน มือ ข้อมือ ต้นขา (เกิดได้ทุกที่)
- หญิงมักที่แขน/ข้อมือ/ต้นขา และมักไม่ทำที่ใบหน้า/อวัยวะเพศ/เต้านม
- ชายรายงานที่ chest/face/genitals/hands มากกว่า
5.2 Physical pain
- โดยรวมสัมพันธ์กับ decreased pain sensitivity
- หลายคน “ไม่รู้สึกเจ็บ” ขณะทำ (รายงานได้ราว 1/3–1/2 ในบางการศึกษา)
- บางราย “pain เป็น reward/reinforcement”
- มีข้อมูลบางชุดว่าความถี่ NSSI สูงอาจสัมพันธ์กับ
“รู้สึกเจ็บ” มากขึ้น (ไม่สรุปเชิงเหตุผล)
6) ผลกระทบหลังทำ (Emotional +
Functional)
- หลังทำอาจมี guilt/shame/anger แต่ก็ยังใช้
NSSI เพื่อลดอารมณ์ลบ
- ในกลุ่มที่ทำซ้ำ พบ functional impairment สูงมาก
(เช่นในกลุ่ม community ที่ทำ ≥5 ครั้ง/ปี รายงานกระทบการเรียน/สังคม >90%)
7) ความสัมพันธ์กับโรคจิตเวช (Relation
to psychiatric disorders)
7.1 ภาพรวม
- NSSI พบร่วมกับโรคจิตเวชบ่อย และพบในกลุ่ม psychiatric disorders มากกว่าคนทั่วไป
- แต่ สามารถเกิดได้โดยไม่มีโรคจิตเวชที่เข้าเกณฑ์ → เป็นเหตุผลที่มีการเสนอ
“NSSI disorder”
7.2 โรคที่พบบ่อยในผู้ที่มีประวัติ NSSI
- anxiety
disorders
- depressive
disorders
- conduct/ODD
- eating
disorders
- personality
disorders (โดยเฉพาะ borderline personality
disorder traits/diagnosis)
- PTSD
- substance
use disorders (แต่ episode มักไม่เกิดขณะ
intoxication)
Borderline personality disorder
- DSM-5-TR
นับ self-mutilating behavior เป็นหนึ่งใน
criteria ของ BPD
Eating disorders
- NSSI
พบได้บ่อย (บางการศึกษาวัยรุ่น ED พบได้ถึงระดับสูง)
Unipolar major depression
- วัยรุ่นที่เป็น MDD มีประวัติ NSSI ได้ประมาณ 1/3–1/2+ (ขึ้นกับการศึกษา/setting)
8) NSSI vs Suicidal behavior (แยกให้ออก
แต่ต้องประเมินร่วมเสมอ)
8.1 ต่างกันอย่างไร
- Motivation:
NSSI ไม่มี intent to die และมักทำเพื่อลดอารมณ์ลบ/ป้องกันการฆ่าตัวตาย
- Frequency:
NSSI มักถี่กว่า suicide attempts
- Methods:
NSSI มัก cutting/burning; suicide attempt มัก overdose/ห้อยคอ/อาวุธปืน ฯลฯ
- Lethality:
suicide attempt โดยทั่วไป lethal กว่า
8.2 แต่ “พบร่วมกันบ่อย”
- ใน clinical samples ของ NSSI: เคย suicide attempt ได้ประมาณ ~35–70%
(แล้วแต่กลุ่ม/นิยาม)
- community
samples ของผู้ที่เคย NSSI: เคย attempt
ราว ~10–45%
8.3 ลักษณะของ NSSI ที่สัมพันธ์กับ
suicidal behaviors มากขึ้น (red flags)
- episode
ถี่ขึ้น (เช่น ≥5 ครั้ง/ปี)
- หลายวิธี (เช่น ≥3
methods)
- ประวัตินาน (เช่น >2 ปี)
- ไม่เจ็บ ขณะทำ
- ทำ เฉพาะตอนอยู่คนเดียว
- “เหตุผล/ฟังก์ชัน” ที่เน้น self-reinforcing เช่น
emotion regulation สูง หรือใช้เพื่อจัดการ suicidal
urges
8.4 NSSI เป็น risk factor ที่แข็งแรงต่อ future suicide attempt
- งาน prospective หลายชุด: odds เพิ่มประมาณ 3–7 เท่า เทียบกับคนไม่มี NSSI
- บางงานชี้ว่า NSSI อาจทำนาย attempt ในอนาคต “แรงกว่า” ประวัติ attempt เดิมในบางโมเดล
กลไกที่เสนอ
- shared
vulnerability (abuse, affect dysregulation, hopelessness, impulsivity,
depression, BPD traits ฯลฯ)
- habituation
ต่อความเจ็บ/ความกลัว → “acquired capability” สำหรับ lethal self-harm
- continuum/gateway
hypothesis (ยังเป็นที่ถกเถียง)
9) Course
- เริ่มบ่อยใน early adolescence
- “ความคิด NSSI” มักมาก่อนพฤติกรรม หลายเดือน
- ส่วนใหญ่ หยุดได้เมื่อพ้นวัยรุ่น/เข้าสู่วัยผู้ใหญ่ตอนต้น
แต่กลุ่มที่ทำต่อเนื่องมักมี anxiety/depression สูงกว่า และเพศหญิงอาจต่อเนื่องมากกว่า - chronic/repetitive
เกิดได้จาก self-reinforcing ของพฤติกรรม
- หลังหยุด: บางรายยังใช้ maladaptive coping อื่น
(เช่น substance misuse)
10) Proposed diagnostic criteria: Nonsuicidal Self-Injury
Disorder (DSM-5-TR — “for further study”)
ยังไม่เป็น official diagnosis ใน DSM-5-TR แต่มีเกณฑ์เสนอเพื่อการศึกษา
ต้องมี “ครบทุกข้อ” โดยสรุป:
A. ใน 1 ปีที่ผ่านมา
มี intentional self-inflicted damage ต่อผิวกาย ≥5
วัน โดยไม่มี suicidal intent และคาดว่า injury จะ mild–moderate
B. คาดหวังผลอย่างน้อยหนึ่งข้อ:
- relief
จากความรู้สึก/ความคิดลบ
- แก้ปัญหาความสัมพันธ์
- สร้างความรู้สึกบวก
C. มีอย่างน้อยหนึ่งข้อร่วม:
- มี frequent thoughts about NSSI แม้ไม่ได้ทำ
- preoccupation/urge
ก่อนทำที่ resist ยาก
- ก่อนทำมี interpersonal problems หรือ negative
affect/negative thoughts (รวม self-criticism หรือ suicidal ideation)
D. ไม่ใช่ socially sanctioned และมากกว่าแค่ picking scabs/nail-biting
E. ก่อ clinically significant
distress หรือ impairment
F. อธิบายไม่ได้ดีกว่าด้วย mental
disorder/medical condition อื่น (เช่น ASD, Lesch-Nyhan) และไม่เกิดเฉพาะช่วง psychosis/delirium/substance
intoxication/withdrawal
เครื่องมือประเมิน (ส่วนใหญ่ใช้ในงานวิจัย)
- NSSI
Disorder Scale, Alexian Brothers Assessment of Self-Injury
- Clinician-Administered
NSSI Disorder Index
11) Practical pearls สำหรับเวชปฏิบัติ (สั้น
ๆ)
1.
แยก NSSI vs suicide
attempt จาก “intent” เสมอ แต่ อย่าชะล่าใจ
เพราะ NSSI = risk marker สำคัญต่อ attempt ในอนาคต
2.
ประเมิน “severity” ไม่ใช่แค่ลึก/เลือด แต่ดู frequency, multiple methods, doing
alone, pain absent, duration, และ “function”
3.
กลุ่มที่มี multiple
methods/ถี่/ทำคนเดียว/ไม่เจ็บ → ควรยกระดับความเข้มของการประเมิน
suicidality และ safety planning
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น