วันศุกร์ที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2569

Respiratory Distress Syndrome (RDS) in Preterm Neonates: Clinical & Diagnosis

Respiratory Distress Syndrome (RDS) in Preterm Neonates: Clinical & Diagnosis

RDS หรือเดิมเรียก hyaline membrane disease เป็นสาเหตุสำคัญของ respiratory distress ในทารก premature เกิดจาก pulmonary surfactant deficiency ร่วมกับ lung immaturity ทำให้ alveolar collapse, atelectasis และ hypoxemic respiratory failure


Pathophysiology สำคัญ

1. Surfactant deficiency alveolar collapse

Surfactant ลด surface tension ภายใน alveoli ช่วยคง functional residual capacity (FRC) และป้องกัน atelectasis

ในทารก premature:

  • surfactant ปริมาณน้อย
  • composition ยัง immature
  • surfactant protein ต่ำ
  • phosphatidylglycerol ต่ำ surface activity แย่

ผลคือ:

  • lung compliance ต่ำ
  • FRC ต่ำ
  • diffuse atelectasis
  • V/Q mismatch
  • intrapulmonary shunt
  • hypoxemia และ respiratory acidosis

LaPlace law อธิบายกลไก alveolar collapse:

P = 2T / R

เมื่อ surface tension (T) สูง และ alveolar radius (R) เล็ก ต้องใช้ pressure สูงขึ้นเพื่อเปิด alveoli collapse ได้ง่าย


Lung development ที่เกี่ยวข้องกับ viability

Canalicular stage (16–25 wk)

  • เริ่มเกิด respiratory bronchioles
  • type II pneumocyte เริ่มสร้าง lamellar bodies
  • เริ่มมี surfactant production

Saccular stage (~24 wk onward)

  • เริ่มมี primitive alveoli
  • เริ่ม gas exchange ได้
  • viability เพิ่มขึ้น

Pulmonary surfactant

Composition

Surfactant ประกอบด้วย:

  • lipid ~90%
  • protein ~10%

ส่วนสำคัญ

  • DPPC (dipalmitoylphosphatidylcholine) = phospholipid หลักที่ลด surface tension
  • SP-B และ SP-C สำคัญต่อ surfactant function
  • SP-A และ SP-D เกี่ยวกับ innate immunity

Genetic surfactant disorders

ควรคิดถึงใน term infant ที่มี severe respiratory failure:

  • SP-B deficiency
  • SP-C mutation
  • ABCA3 mutation

Risk factors ของ RDS

สำคัญที่สุด

  • Prematurity

อื่น ๆ

  • male sex
  • White ethnicity
  • absence of antenatal corticosteroid
  • perinatal asphyxia
  • maternal diabetes
  • cesarean delivery without labor

Incidence สูงมากใน GA 28 wk (~93%)

Late preterm ยังพบได้:

  • 34 wk ~10.5%
  • 35 wk ~6%
  • 36 wk ~2.8%

Clinical manifestations

Onset

  • ภายใน minutes–hours หลังคลอด
  • progressive respiratory distress

อาการสำคัญ

  • tachypnea
  • nasal flaring
  • expiratory grunting
  • retractions
  • cyanosis

Clinical course

ถ้า untreated:

  • แย่ลงใน 48–72 hr แรก
  • ดีขึ้นหลัง endogenous surfactant เพิ่มขึ้น

ปัจจุบัน course ดีขึ้นมากจาก:

  • CPAP
  • exogenous surfactant

Chest imaging

CXR classic findings

  • low lung volume
  • diffuse reticulogranular / ground-glass opacity
  • air bronchogram

Ultrasound findings

  • bilateral lung consolidation
  • air bronchograms
  • pleural line abnormality
  • “white lung” ใน severe disease

ABG findings

  • hypoxemia
  • hypercapnia
  • respiratory acidosis
  • อาจมี metabolic acidosis จาก tissue hypoxia

Diagnosis

วินิจฉัยจาก:

1.       preterm infant

2.       respiratory distress shortly after birth

3.       increasing oxygen requirement

4.       characteristic chest imaging


Differential diagnosis

Important differentials

  • TTN
  • neonatal pneumonia/sepsis
  • pneumothorax
  • cyanotic CHD
  • PPHN
  • diffuse lung disease
  • metabolic disorders

Clues favoring TTN

  • term/late preterm
  • milder disease
  • rapid improvement

Clues favoring pneumonia/sepsis

  • maternal infection risk
  • unstable temperature
  • shock
  • leukocyte abnormalities

Prevention

Antenatal corticosteroid

ช่วย:

  • เพิ่ม surfactant protein synthesis
  • กระตุ้น phospholipid synthesis
  • ลด incidence/severity ของ RDS

Management principles (high-yield)

Respiratory support

  • early CPAP
  • avoid excessive ventilation injury
  • use PEEP appropriately

Surfactant therapy

ข้อบ่งชี้:

  • significant oxygen requirement
  • worsening distress
  • intubated premature infant

ผล:

  • improve compliance
  • ลด mortality
  • ลด air leak

Key points สำหรับแพทย์

  • RDS = surfactant deficiency disease ของ premature infant
  • อาการเริ่ม shortly after birth และแย่สุดช่วง 48–72 hr
  • CXR classic = ground-glass + air bronchogram + low lung volume
  • Pathophysiology หลักคือ atelectasis + low compliance + shunt hypoxemia
  • Early CPAP + surfactant เป็น cornerstone ของการรักษา
  • Antenatal steroid ลด morbidity/mortality ได้ชัดเจน
  • ต้องแยกจาก TTN, sepsis/pneumonia, pneumothorax, CHD, PPHN เสมอ

 

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น