Cardiac Rehabilitation in Older Adults
Cardiac rehabilitation (CR) มีประสิทธิภาพและความปลอดภัยในผู้สูงอายุเช่นเดียวกับผู้ป่วยอายุน้อย
โดยช่วยลด ความเปราะบาง (frailty) เพิ่มสมรรถภาพร่างกาย
รักษาความสามารถในการดำรงชีวิตประจำวัน ลดการกลับเข้าโรงพยาบาล
และเพิ่มคุณภาพชีวิต โปรแกรมควรปรับให้เหมาะกับข้อจำกัดด้านร่างกาย ความคิด
และสังคมของผู้สูงอายุ
หลักการสำคัญ
ผู้สูงอายุหลังเกิดโรคหัวใจเฉียบพลันหรือภาวะหัวใจล้มเหลว
มีความเสี่ยงต่อ
- Functional
decline
- Frailty
- Disability
- Falls
- Recurrent
cardiovascular events
Cardiac rehabilitation ช่วย
- ฟื้นฟูสมรรถภาพ
- เพิ่มความเป็นอิสระในการใช้ชีวิต
- ลดภาวะแทรกซ้อนจากการนอนโรงพยาบาล
- เพิ่ม adherence ต่อการรักษา
Indications
ข้อบ่งชี้เหมือนประชากรทั่วไป ได้แก่
- Acute
coronary syndrome (ACS)
- Stable
coronary artery disease
- PCI
- CABG
- Heart
failure
- Transcatheter
aortic valve replacement (TAVR)
โดยผู้สูงอายุได้รับประโยชน์ไม่แพ้ผู้ป่วยอายุน้อย
Benefits
Functional benefits
ช่วยเพิ่ม
- Physical
function
- Exercise
tolerance
- Independence
- Activities
of daily living
- Quality
of life
พร้อมทั้งลด
- Frailty
- Disability
- Falls
- Sarcopenia
Geriatric benefits
โปรแกรมสามารถดูแลปัญหาเฉพาะของผู้สูงอายุ
ได้แก่
- Balance
impairment
- Fall
prevention
- Sarcopenia
- Polypharmacy
- Depression
- Cognitive
decline
- Social
isolation
Cardiac rehabilitation after Acute Coronary Syndrome
ในผู้ป่วยอายุ ≥65
ปี
Cardiac rehabilitation
ช่วยลด
- Cardiovascular
death
- Unplanned
cardiovascular hospitalization
เมื่อเทียบกับการรักษามาตรฐานเพียงอย่างเดียว
Stable Coronary Artery Disease
ได้ประโยชน์ทั้งในผู้ป่วย
- Medical
therapy
- หลัง PCI
- หลัง CABG
รวมถึงผู้สูงอายุที่มี frailty หลังผ่าตัดหัวใจ
หลัง TAVR
Cardiac rehabilitation ช่วย
- ลด frailty
- เพิ่ม exercise capacity
- เพิ่ม quality of life
- ลด anxiety
- เพิ่ม survival
Heart Failure
Cardiac rehabilitation
ช่วย
- เพิ่ม physical function
- เพิ่ม quality of life
- ลดอาการ
- ลด morbidity
- ลด mortality
รวมทั้งช่วย
- Optimize
HF medications
HFpEF
ผู้สูงอายุที่มี HFpEF
มักได้ประโยชน์มาก
โดยเฉพาะ
- Peak
exercise capacity
- Functional
capacity
REHAB-HF trial
ศึกษาในผู้ป่วยอายุ >60 ปี ที่เพิ่งนอนโรงพยาบาลด้วย HF
โปรแกรมเน้น
- Strength
- Balance
- Mobility
- Endurance
ผลลัพธ์
- Physical
function ดีขึ้น
- Adherence
สูง
- Frailty
ลดลง
- ไม่เพิ่ม adverse events
แต่
- ยังไม่ลด mortality หรือ rehospitalization
อย่างชัดเจน
Exercise program adaptation
การออกกำลังกายในผู้สูงอายุควรปรับให้เหมาะกับ
- อายุ
- โรคร่วม
- Mobility
- Functional
status
- Frailty
สิ่งที่ควรเน้น
Warm-up
ใช้เวลานานกว่าคนอายุน้อย
เพื่อเตรียม
- Cardiovascular
system
- Musculoskeletal
system
Cool-down
มีความสำคัญมาก
เพื่อลด
- Orthostatic
hypotension
- Post-exercise
hypotension
Exercise intensity
เริ่ม
Low intensity
ประมาณ
2–3 METs
แล้วเพิ่ม
- Duration
- Intensity
อย่างค่อยเป็นค่อยไป
เป้าหมายคือ
เกิดเพียง mild fatigue
Recommended exercise
เหมาะที่สุด
- Brisk
walking
ข้อดี
- ปลอดภัย
- ทำได้ง่าย
- ค่าใช้จ่ายต่ำ
- เพิ่ม social interaction
Resistance training
ควรทำร่วม
ช่วยเพิ่ม
- Muscle
strength
- Muscle
mass
- Functional
capacity
- Aerobic
capacity
Balance training
ควรทำในผู้สูงอายุทุกคน
เพื่อลด
- Falls
- Injury
Talk test
ในผู้สูงอายุ
แนะนำใช้
Talk test
คือ
ออกกำลังกายในระดับที่ยังสามารถพูดคุยกับผู้อื่นได้
แทนการใช้ heart rate เพียงอย่างเดียว
Physiologic benefits
Exercise training ช่วย
- เพิ่ม endothelial function
- ลด inflammation
- ลด coagulation tendency
- เพิ่ม arterial compliance
- เพิ่ม VO₂max
- เพิ่ม skeletal muscle strength
- เพิ่ม bone density
- ลด insulin resistance
- ลด obesity
- ลด hypertension
Cognitive & Psychosocial benefits
Cardiac rehabilitation
ช่วย
- เพิ่ม self-confidence
- ลด anxiety
- ลด depression
- เพิ่ม cognition
- เพิ่ม social participation
- เพิ่ม motivation
Clinical outcomes
Cardiac rehabilitation ช่วยลด
- Mortality
- Cardiovascular
mortality
- Hospitalization
และเพิ่ม
- Functional
capacity
- Exercise
capacity
- Independent
living
- Quality
of life
- Work
capacity (ในผู้ที่ยังทำงาน)
Underutilization
แม้มีหลักฐานชัดเจน
ผู้สูงอายุยังถูกส่งเข้า CR น้อย
โดยเฉพาะ
- ผู้หญิง
- Frailty
- Slow
gait
- Multiple
comorbidities
- Heart
failure
ทั้งที่กลุ่มเหล่านี้
มักได้ประโยชน์มากที่สุด
Strategies to improve participation
แนวทางที่ช่วยเพิ่มการเข้าร่วม ได้แก่
- Automatic
referral ก่อนจำหน่ายผู้ป่วย
- อธิบายประโยชน์แก่ผู้ป่วยและครอบครัว
- Home-based
CR
- Hybrid
CR
- Tele-rehabilitation
- Smartphone
และ wearable devices
ผู้ที่เข้าร่วมครบ 36 sessions
มี
- Mortality
ต่ำลง
- MI ต่ำลง
เมื่อเทียบกับผู้เข้าร่วมน้อยครั้ง
Pearls
- อายุไม่ใช่ข้อห้ามของ Cardiac Rehabilitation ผู้สูงอายุได้รับประโยชน์ใกล้เคียงหรือมากกว่าผู้ป่วยอายุน้อย
โดยเฉพาะผู้ที่มี frailty
- Frailty
และ sarcopenia ไม่ใช่ข้อห้าม แต่เป็นเหตุผลสำคัญที่ควรส่งผู้ป่วยเข้าโปรแกรมฟื้นฟู
- โปรแกรมสำหรับผู้สูงอายุควรเน้น Strength, Balance, Mobility และ Endurance ควบคู่กับการออกกำลังกายแบบแอโรบิก
- Talk
test เป็นวิธีง่ายและเหมาะสมในการกำหนดความหนักของการออกกำลังกายในผู้สูงอายุ
- Home-based
หรือ Hybrid cardiac rehabilitation ช่วยลดอุปสรรคด้านการเดินทางและเพิ่มการเข้าถึงบริการ
โดยให้ผลลัพธ์ใกล้เคียงกับการทำที่ศูนย์ในผู้ป่วยที่เหมาะสม
- การส่งต่อแบบอัตโนมัติ (automatic referral) และการสนับสนุนจากทีมรักษาช่วยเพิ่มอัตราการเข้าร่วม
และการเข้าร่วมครบ 36 sessions สัมพันธ์กับการลดการเสียชีวิตและกล้ามเนื้อหัวใจตายในระยะยาว
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น