วันพฤหัสบดีที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2569

Pressure Injury: Epidemiology, Pathogenesis, Risk Factors, Risk Assessment

Pressure Injury: Epidemiology, Pathogenesis, Risk Factors และ Risk Assessment

อ้างอิงจากไฟล์ที่แนบ

Pressure Injury (Pressure Ulcer)

ความหมาย

Pressure injury คือ การบาดเจ็บของผิวหนังและเนื้อเยื่ออ่อนที่เกิดจาก แรงกด (pressure) เป็นเวลานาน มักเกิดบริเวณที่กระดูกนูน (bony prominence) หรือเกิดจาก medical devices เช่น ET tube, cervical collar, NG tube, oxygen mask เป็นต้น

ปัจจุบันใช้คำว่า Pressure injury แทน Pressure ulcer ตามคำแนะนำของ NPIAP (2016)

ความสำคัญ

  • เป็นหนึ่งใน Hospital-acquired complications ที่พบบ่อย
  • เพิ่ม morbidity, mortality และค่าใช้จ่าย
  • หลายประเทศถือเป็นตัวชี้วัดคุณภาพโรงพยาบาล
  • CMS (USA) ไม่จ่ายค่ารักษา Hospital-acquired pressure injury

Epidemiology

Acute care hospital

Prevalence

  • ประมาณ 9%

Hospital-acquired

  • 2.6%

ICU

  • prevalence 14%
  • hospital-acquired 6.9%

บางการศึกษาระดับนานาชาติใน ICU พบ prevalence สูงถึง

  • 22.8%
  • acquisition 13.3%

Medical device-related pressure injury

ICU incidence

≈20%

พบบ่อยจาก

  • ET tube
  • NG tube
  • Foley catheter
  • Cervical collar
  • Oxygen mask
  • NIV mask

Nursing home

Admission prevalence

10–35%

Long-term prevalence

3–12%

ผู้ป่วย high-risk มากกว่า 70% อาจเกิด pressure injury ได้

Pathogenesis

Pressure injury ไม่ได้เกิดจาก "แรงกด" เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจาก

Mechanical loading + Tissue tolerance

1. Pressure (สำคัญที่สุด)

เมื่อแรงกดมากกว่า

≈32 mmHg

↓

Capillary occlusion

↓

Tissue ischemia

↓

Hypoxia

↓

Cell death

หาก

70 mmHg นานประมาณ 2 ชั่วโมง

เกิด irreversible injury ได้ในการศึกษาในสัตว์ทดลอง

2. Tissue deformation

ปัจจุบันเชื่อว่า

Direct mechanical deformation

มีบทบาทสำคัญกว่าภาวะ ischemia เพียงอย่างเดียว

แรงกดทำให้

  • cell membrane rupture
  • cytoskeleton damage
  • edema
  • inflammation
  • reperfusion injury

จนนำไปสู่ tissue necrosis

3. Shear force

พบเมื่อ

  • ยกหัวเตียงสูง
  • ผู้ป่วยไถลลงเตียง

เกิด

  • vessel stretching
  • lymphatic injury
  • deeper tissue damage

Shear + pressure

ทำให้เกิดแผลรุนแรงกว่ามี pressure อย่างเดียว

4. Friction

ทำให้เกิด

  • abrasion
  • superficial skin injury

แต่ไม่ใช่สาเหตุหลักของ pressure injury

5. Moisture

เกิดจาก

  • urine
  • stool
  • sweat

ทำให้

  • maceration
  • skin fragility
  • friction เพิ่มขึ้น

จึงเพิ่มความเสี่ยงต่อ pressure injury โดยเฉพาะเมื่อมี shear ร่วมด้วย

Tissue susceptibility

ไวต่อการบาดเจ็บมากที่สุด

1.       Muscle

2.       Fat

3.       Dermis

จึงอธิบายว่า

Deep tissue injury

อาจเกิดก่อนเห็นแผลที่ผิวหนัง

Pressure injury stage 3–4 ไม่จำเป็นต้องพัฒนาจาก stage 1 → 2 → 3 → 4 เสมอ

บริเวณที่พบมาก

  • Sacrum
  • Heel
  • Ischial tuberosity
  • Trochanter
  • Occiput
  • Elbow
  • Malleolus

แรงกดขณะ

นอน

≈150 mmHg

นั่ง

สูงถึง 300 mmHg ที่ ischial tuberosity

Major Risk Factors

1. Immobility ★★★★★

เป็นปัจจัยสำคัญที่สุด

เช่น

  • Stroke
  • ICU
  • Sedation
  • Fracture
  • Paralysis
  • Mechanical ventilation

2. Malnutrition

สัมพันธ์กับ

  • Hypoalbuminemia
  • Low BMI
  • Weight loss
  • Poor dietary intake

BMI <18.5

เสี่ยงสูง

ไม่มี laboratory test ตัวใดที่ทำนายได้ดีเท่าการประเมิน nutritional intake จริง

3. Reduced perfusion

เช่น

  • Shock
  • Hypotension
  • Heart failure
  • PAD
  • Vasoconstriction
  • Vasopressor
  • Dehydration

เมื่อ tissue perfusion ลดลง

แรงกดระยะเวลาสั้นกว่าปกติก็ทำให้เกิด pressure injury ได้

4. Sensory loss

  • Dementia
  • Delirium
  • Spinal cord injury
  • Peripheral neuropathy

ผู้ป่วยไม่รู้สึกเจ็บจากแรงกด จึงไม่เปลี่ยนท่าเอง

Risk factors อื่น

  • Older age
  • Diabetes
  • Incontinence
  • CVA
  • Cardiovascular disease
  • Fracture
  • Long surgery
  • ICU admission
  • Low Hb
  • High illness severity
  • Recent pressure injury
  • Catheter
  • Positioning devices
  • Nursing home resident

Risk Assessment

หลักการ

Risk assessment มีเป้าหมายเพื่อ

  • ระบุผู้ป่วยเสี่ยง
  • เริ่ม preventive intervention ตั้งแต่ระยะแรก
  • ตรวจผิวหนังทุกวันในผู้ป่วยเสี่ยง

Two-step approach

ปัจจุบันแนะนำ

1.       Initial screening

2.       Comprehensive assessment เฉพาะผู้ป่วยที่มีความเสี่ยง

ไม่จำเป็นต้องใช้ risk score กับทุกคน

Braden Scale

ประเมิน

  • Sensory perception
  • Moisture
  • Activity
  • Mobility
  • Nutrition
  • Friction/shear

คะแนนเต็ม

23

High risk

≤18

Norton Scale

ประเมิน

  • Physical condition
  • Mental condition
  • Activity
  • Mobility
  • Incontinence

คะแนน

<14

ถือว่า High risk

ข้อจำกัดของ Risk Scale

  • Sensitivity ประมาณ 70–90%
  • Specificity ประมาณ 60–80%
  • Positive predictive value ไม่สูง
  • ไม่สามารถแทน clinical judgment ได้
  • ควรใช้เพื่อชี้เป้าปัจจัยที่สามารถแก้ไขได้ มากกว่าทำนายเพียงอย่างเดียว

Clinical Pearls

  • Immobility เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่สุด
  • Pressure injury มักเริ่มจาก deep tissue injury มากกว่าการลุกลามจาก stage 1
  • Muscle ถูกทำลายก่อนผิวหนัง จึงอาจเห็นแผลภายนอกเล็กแต่เนื้อเยื่อภายในเสียหายมาก
  • Shear มีบทบาทสำคัญพอ ๆ กับ pressure โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่ยกหัวเตียงสูง
  • ความชื้นไม่ใช่สาเหตุโดยตรง แต่ทำให้ผิวหนังเปราะบางและเพิ่มผลของ shear
  • Medical device-related pressure injury พบได้บ่อยใน ICU และควรตรวจบริเวณใต้เครื่องมือทุกวัน
  • Braden และ Norton scale เป็นเพียงเครื่องมือช่วยประเมิน ไม่สามารถทดแทนการประเมินทางคลินิกได้

 

ที่
ป้ายกำกับ: ,

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

สมัครสมาชิก: ส่งความคิดเห็น (Atom)