Myalgia
🔍 ความหมาย
- Myalgia:
อาการปวดกล้ามเนื้อที่พบบ่อยในเวชปฏิบัติ
- ควรแยกจาก:
- Myopathy:
โรคของกล้ามเนื้อ → มักมีอ่อนแรง
- Myositis:
การอักเสบของกล้ามเนื้อ → อาจพบ CK
สูง
🧠 สาเหตุ (Etiology)
1. Diffuse myalgia (ปวดทั่วตัว)
- Systemic infection:
ที่เด่นๆ เช่น Influenza, COVID-19, Dengue
- Rheumatic disease:
โดยเฉพาะ polymyalgia rheumatica (ปวด + stiffness
เช้า บริเวณไหล่/สะโพกในผู้สูงอายุ), inflammatory myopathy,
autoinflammatory disease
- Non-inflammatory: Fibromyalgia,
chronic fatigue syndrome (CFS หรือ myalgic
encephalomyelitis)
- Medications: Statins,
bisphosphonates, aromatase inhibitors, SSRIs withdrawal
- Metabolic/endocrine:
Hypothyroidism, adrenal insufficiency, vitamin D deficiency, mitochondrial
myopathy
- Liver disease:
chronic viral hepatitis, autoimmune hepatitis
- Psychiatric:
depression
2. Localized myalgia (ปวดเฉพาะที่)
- Overuse, exercise-related
- Myofascial pain syndrome
- Pyomyositis
- Bursitis, tendonitis
- Muscle infarction, compartment syndrome
⚠️ สาเหตุที่อันตรายควรรีบประเมิน
- Bacterial infection โดยเฉพาะ endocarditis, impending sepsis อาจมาด้วย ไข้, BP ต่ำ, ปวดหลัง
- Rhabdomyolysis อาจเป็นภาวะแทรกซ้อนจากหลายภาวะ เช่น crush injury, exertion,
hyperthermia, toxins, systemic infection
- Compartment syndrome
🧾 การซักประวัติ
(Key questions)
- ลักษณะ: เฉียบพลัน / ค่อย ๆ เป็น / ปวดเช้า / ปวดหลังใช้งาน?
- การกระจาย: เฉพาะที่ หรือทั่วตัว? สมมาตรหรือไม่?
- มีอ่อนแรงหรือไม่? (ต้องแยกจากอ่อนล้า)
- อาการร่วม: ไข้, ผื่น, ท้องผูก,
น้ำหนักเปลี่ยน, ซึมเศร้า?
- ประวัติยา: Statins, SSRIs, ยาลดฮอร์โมน,
สเตียรอยด์
- การเปลี่ยนพฤติกรรม: ออกกำลังมากขึ้น, ยกของหนัก?
- ความผิดปกติทางจิตเวช?
🧑⚕️ การตรวจร่างกาย
- V/S: fever, hypotension (infection)
- MSK: focal muscle pain (muscle infraction, compartment syndrome, pyomyositis), tender point (fibromyalgia), trigger point (myofascial pain syndrome), bursa, tendon (bursitis, tendinitis), joint inflammation (RA, psoriatic arthritis, SLE), limited shoulder/hip ROM (PMR), spine (spondyloarthropathy)
- NS: delayed reflex, slowed speech, hoarse voice (hypothyroidism)
- Skin: ecchymosis (trauma), cutaneous lesion (SLE, vasculitis, Lyme, psoriasis, endocarditis), hyperpigmentation (adrenal insufficiency)
- Mood (depression, somatization)
🧪 การตรวจทางห้องปฏิบัติการ (ในรายที่มีอาการมาก เช่น severe pain,
muscle weakness)
- CBC, UA, Cr, LFTs, Ca,
albumin, PO4, TSH, CPK, 25(OH)D
- ESR, CRP หาสัญญาณของ systemic inflammation จาก infection หรือ rheumatic disease (PMR,
inflammatory myopathy)
- ANA (SLE), ANCA (ANCA-associated
vasculitis), RF และ anti-CCP (rheumatoid arthritis) ใช้เมื่อมีความเสี่ยงปานกลางขึ้นไปเท่านั้น
(การตรวจ autoantibody ไม่ควรทำ routine
เพราะ false positive สูง)
- Cortisol, ACTH-stimulation
test หากสงสัย adrenal insufficiency
🧴 การรักษา
(Management)
1. ตามสาเหตุ
- Infectious
→ รักษาตามเชื้อ
- PMR
→ prednisolone (low
dose) ตอบสนองเร็ว
- ยา →
พิจารณาหยุดยา เช่น statins แล้วติดตามอาการ
- Hypothyroidism
→ ให้ thyroxine
- Vitamin
D deficiency → เสริมวิตามินดี
2. หากไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด
- เฝ้าดูอาการ (watchful waiting) ถ้าไม่รุนแรง
- ให้การรักษาประคับประคอง:
- Acetaminophen,
NSAIDs
- Muscle
relaxants
- Heat
pad, rest
3. พิจารณา Refer
- ผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง, มี functional
limitation หรืออาการแย่ลง
- สงสัยโรคเฉพาะทาง เช่น PMR →
rheumatologist
