Frailty in Older Adults
Frailty คือภาวะเปราะบางทางสรีรวิทยาจากการลดลงของ
physiological reserve ทำให้ผู้สูงอายุมีความสามารถในการตอบสนองต่อ
stress ลดลง และเสี่ยงต่อผลลัพธ์ไม่พึงประสงค์ เช่น การหกล้ม
การนอนโรงพยาบาล ภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด และการเสียชีวิต โดย Frailty ไม่ใช่ผลตามธรรมชาติของอายุ และแตกต่างจาก disability หรือ multimorbidity
ความหมายและแนวคิด
Frailty เป็นภาวะที่อยู่บน continuum
Robust →
Pre-frail → Frail
สามารถย้อนกลับได้หากตรวจพบตั้งแต่ระยะแรก
ระยะรุนแรงที่สุดอาจพัฒนาเป็น Failure
to Thrive (FTT)
แนวคิดหลักในการประเมิน Frailty
1. Physical (Phenotypic) Frailty
ประเมินจากลักษณะทางกาย
2. Deficit Accumulation (Frailty Index)
ประเมินจากจำนวน health deficits ที่สะสม
- โรค
- อาการ
- ความบกพร่อง
- Cognitive
- Social
factors
ทั้งสองแนวคิดสามารถใช้ประเมินความเสี่ยงได้
แต่จำแนกผู้ป่วยต่างกันในบางราย
ระบาดวิทยา
Frailty พบประมาณ
- 11–15%
ของผู้สูงอายุที่อาศัยในชุมชน (Fried phenotype)
- 20–29%
เมื่อใช้ Frailty Index
- Pre-frailty
45–49%
พบมากขึ้นใน
- ผู้หญิง
- ผู้มีรายได้น้อย
- ผู้ที่อยู่ลำพัง
- ผู้มีโรคเรื้อรังหลายโรค
- ผู้ป่วยมะเร็ง
ผลกระทบของ Frailty
เพิ่มความเสี่ยงต่อ
- Postoperative
complications
- Delirium
- Falls
- Fracture
- Hospitalization
- Institutionalization
- Depression
- Suicide
- Progression
ของ chronic disease
- Mortality
ในผู้ป่วย COVID-19 และโรคหัวใจ
Frailty ทำนายการเสียชีวิตได้ดีกว่าอายุเพียงอย่างเดียว
พยาธิสรีรวิทยา
Frailty เกิดจากความผิดปกติหลายระบบร่วมกัน
ได้แก่
- Chronic
inflammation (inflammaging)
- Sarcopenia
- Endocrine
dysregulation
- Mitochondrial
dysfunction
- Altered
nutrient sensing (mTOR, AMPK, IGF-1)
ผลลัพธ์คือ
- Muscle
loss
- Fatigue
- Reduced
immunity
- Impaired
stress response
- Reduced
physiologic reserve
เครื่องมือประเมิน Frailty
1. Fried Frailty Phenotype
วินิจฉัย Frailty เมื่อมี ≥3
ข้อ
- Weight
loss ≥5%
- Exhaustion
- Weak
grip strength
- Slow
gait
- Low
physical activity
ผล
- 0 =
Robust
- 1–2 =
Pre-frail
- ≥3
= Frail
2. Frailty Index (FI)
ประเมินจาก
≥20 health deficits
ข้อดี
- ใช้ข้อมูลเวชระเบียนได้
- พยากรณ์ mortality และ hospitalization ได้ดี
3. Clinical Frailty Scale (CFS)
คะแนน
1–9
ใช้บ่อยใน
- Acute
care
- ICU
- Surgical
risk assessment
คะแนนสูงสัมพันธ์กับ
- Mortality
- Delirium
- Long
hospital stay
- Institutional
discharge
4. FRAIL Scale
คำถาม 5 ข้อ
- Fatigue "รู้สึกอ่อนเพลียเกือบตลอดเวลาใน 1 เดือนที่ผ่านมาหรือไม่?"
- Resistance
"ขึ้นบันไดไปชั้นสองลำบากหรือไม่?"
- Ambulation "เดินหนึ่งช่วงตึกลำบากหรือไม่?"
- Illness
(>5 โรค) “มีโรคประจำตัวเหลานี้หรือไม่
ได้แก่ ความดัน เบาหวาน มะเร็ง โรคปอดเรื้อรัง หัวใจวาย น้ำท่วมปอด หอบหืด
ข้ออักเสบ หลอดเลือดสมอง โรคไต”
- Loss
of weight “น้ำหนักลดมากกว่า 5% ในช่วง 1 ปีที่ผ่านมา?”
คะแนน
- 0 =
Robust
- 1–2
= Pre-frail
- 3–5
= Frail
การวินิจฉัย
History
ซักถาม
- Fatigue
- Activity
level
- ADL /
IADL
- Weight
loss
- Mobility
- Stair
climbing
ควรใช้ frailty screening tool ร่วมด้วย
Physical Examination
ประเมิน
Gait speed
- เดิน 4 เมตร
- <0.8
m/s สนับสนุน frailty
Chair rise test
ลุกนั่ง 5 ครั้ง
- 12–15
วินาที หรือทำไม่ได้ → Frailty
Grip strength
ใช้ dynamometer หากมี
Laboratory Evaluation
ตรวจพื้นฐาน
- CBC
- BMP
- LFT
- TSH
- Vitamin
B12
- Folate
- Albumin
- 25-OH
Vitamin D
เพิ่มเติมตามข้อบ่งชี้
- HbA1c
- UA
- Cardiac
workup
- Infection
- Malignancy
- Rheumatologic
diseases
สิ่งที่ต้องประเมินร่วม
- Cognition
- Depression
- Sleep
quality
- Social
isolation
- Recent
hospitalization
- Living
situation
Differential Diagnosis
ภาวะที่อาจเลียนแบบหรือทำให้ Frailty แย่ลง
- Malignancy
- Depression
- Heart
failure
- CKD
- Hypothyroidism
- Anemia
- Malnutrition
- Vitamin
deficiency
- Parkinson
disease
- Dementia
- Polymyalgia
rheumatica
- Vasculitis
- Stroke
การรักษา
ใช้ Multicomponent intervention
ประกอบด้วย
- Exercise
- Nutrition
- Cognitive
intervention
- Social
support
- Medication
optimization
เป็นแนวทางที่ให้ผลดีที่สุด
การดูแลทั่วไป
Medication review
ใช้
- Beers
- STOPP
- START
ทำ deprescribing
ลด
- Sedatives
- Anticholinergics
- Orthostasis-inducing
drugs
- Fall-risk
medications
Social support
- Caregiver
- Community
engagement
Health education
- Fall
prevention
- Nutrition
- Mobility
Functional preservation
รักษาโรคเรื้อรัง
ส่ง
- PT
- OT
เน้น
- Resistance
training
- Aerobic
- Tai
Chi
- Yoga
Sleep
เน้น
Non-pharmacologic management
หลีกเลี่ยง hypnotics หากเป็นไปได้
Comprehensive Geriatric Assessment (CGA)
ควรทำในผู้ป่วย Frailty
เพื่อประเมิน
- Medical
- Functional
- Cognitive
- Psychological
- Social
และวางแผนการรักษาแบบองค์รวม
Goals of Care
Frailty เป็นช่วงเวลาที่เหมาะสมในการ
- Advance
care planning
- Shared
decision making
- ประเมินความคุ้มค่าของ screening และการรักษา
- พิจารณา palliative care เมื่อเหมาะสม
Exercise
เป็น intervention ที่มีหลักฐานดีที่สุด
แนะนำ
- Resistance
training
- Aerobic
exercise
- Balance
training
- Flexibility
อย่างน้อย
12 สัปดาห์
ช่วย
- ลด frailty
- เพิ่ม strength
- เพิ่ม gait speed
- ลด falls
แม้ผู้ป่วย Frailty จะทำไม่ได้ตามเป้าหมายมาตรฐาน
ก็ยังควรส่งเสริมให้มีกิจกรรมทางกายเท่าที่ทำได้
Nutrition
เน้นค้นหาและแก้ไขสาเหตุ
- Depression
- Medication
- Dysphagia
- Poor
dentition
- Dependency
- Dietary
restriction
Oral nutritional supplements
อาจเพิ่ม calorie ได้
แต่ประโยชน์ต่อ frailty ยังจำกัด
Pharmacologic Therapy
ยังไม่มียาใดเป็น first-line สำหรับ Frailty
ไม่แนะนำใช้เป็น routine
- Estrogen
- Growth
hormone
- DHEA
- Testosterone
(ยกเว้นมี hypogonadism)
ACEI/ARB, metformin และสารต้านการอักเสบต่าง ๆ
ยังอยู่ระหว่างการศึกษาและยังไม่มีหลักฐานเพียงพอสำหรับการใช้รักษา frailty
โดยเฉพาะ
Clinical Pearls
- Frailty
≠ Aging, Disability หรือ Multimorbidity
แต่เป็นภาวะ physiologic vulnerability ที่สามารถคัดกรองและชะลอได้
- เครื่องมือที่ใช้บ่อย ได้แก่ Fried Frailty Phenotype,
Clinical Frailty Scale (CFS), FRAIL Scale และ Frailty
Index
- การประเมิน Frailty ควรทำ ก่อนการผ่าตัด
การให้เคมีบำบัด หรือการรักษาที่มีความเสี่ยงสูง เพราะช่วยทำนายภาวะแทรกซ้อนและการเสียชีวิตได้ดีกว่าอายุเพียงอย่างเดียว
- Multicomponent
intervention (exercise + nutrition + medication optimization +
psychosocial support) เป็นแนวทางที่มีหลักฐานดีที่สุดในการชะลอหรือปรับปรุง
frailty
- Resistance
training ร่วมกับการประเมินและแก้ไขสาเหตุที่กลับคืนได้ เป็นหัวใจสำคัญของการรักษา ส่วน ยังไม่มียาใดที่แนะนำเป็นมาตรฐานสำหรับ
Frailty
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น