Salivary gland swelling

Salivary gland swelling

🧠 1. Framework การคิด (Clinical approach ที่สำคัญที่สุด)

แยก 3 แกนหลักก่อน

1) Acute vs Chronic

• Acute (days–weeks) → stone / infection / obstruction / exposure
• Chronic (weeks–months)
• Unifocal → tumor
• Multifocal → systemic disease

2) Number of glands

• Single gland → stone, bacterial infection, tumor
• Multiple glands → viral, autoimmune, metabolic

3) Systemic symptoms

• Fever → infection
• Sicca → Sjögren
• Weight loss → malignancy / autoimmune

---

⚡ 2. Etiology ที่พบบ่อย (High-yield)

Acute

• Sialolithiasis (stone) → pain ↑ เวลา eat
• Bacterial sialadenitis → painful, pus, unilateral
• Viral (mumps, EBV, CMV, COVID-19) → bilateral + systemic
• Duct stricture → recurrent swelling
• Exposure
• contrast → iodide mumps
• radioiodine
• drugs (clozapine)

---

Chronic

1) Tumor (ต้อง rule out เสมอถ้า unilateral)

• painless mass
• facial nerve involvement → malignancy

2) Systemic disease

• Sialosis (metabolic) → DM, alcohol, obesity
• Sjögren’s → dry eyes + dry mouth
• IgG4-related disease
• Sarcoidosis (Heerfordt syndrome)

---

🩺 3. Physical exam (จุดที่ต้องไม่พลาด)

• Palpation: size / consistency / nodular
• Massage gland:
• pus → bacterial
• bubbly → pneumoparotitis
• CN VII exam (parotid tumor!)

---

🧪 4. Investigation (Practical algorithm)

Imaging (สำคัญมาก)

First line = Ultrasound

• stone / duct dilation / cyst / autoimmune pattern

CT + contrast

• ถ้า US unclear
• suspicion stone but US negative

MRI

• suspicion tumor / vascular lesion

---

Lab (เฉพาะกรณีสงสัย systemic)

• ANA, SSA/SSB → Sjögren
• IgG4
• ACE → sarcoid

---

🧭 5. Indications for referral (ENT)

• Painful episode
• Recurrent ≥2 ครั้ง
• Chronic swelling
• Suspicion tumor

---

💊 6. Management (จำเป็นสำหรับ clinical use)

🔹 Supportive (ใช้เกือบทุก case)

• hydration
• massage
• warm compress
• sialagogues (เช่น sour candy)
• NSAIDs

---

🔹 Specific treatment

Cause	Treatment
Stone	sialendoscopy
Bacterial	antibiotics (cover Staph aureus)
Stricture	dilation ± steroid
Tumor	surgery
Sialosis	treat underlying
Sjögren / autoimmune	steroid ± immunosuppressive

---

⚠️ 7. Red flags (ต้องคิดถึง malignancy)

• chronic unilateral swelling
• firm / nodular
• facial nerve palsy
• rapid growth

---

🧩 8. Pitfalls (สิ่งที่มักวินิจฉัยผิด)

• lymph node → คิดว่า gland swelling
• masseter hypertrophy
• angioedema
• vascular malformation

👉 ใช้ ultrasound แยกได้ดีที่สุด

---

🧠 Key takeaway (สรุปสั้นมาก)

• Acute = stone/infection
• Chronic unilateral = tumor จนกว่าจะพิสูจน์ว่าไม่ใช่
• Chronic bilateral = systemic disease
• Ultrasound = first-line ทุกคนเกือบทั้งหมด

---