Chemical Terrorism
Chemical terrorism เป็นส่วนหนึ่งของภัยคุกคามแบบ
CBRNE (Chemical, Biological, Radiological, Nuclear, Explosive) จุดเด่นคือผู้ป่วยมักเกิดอาการ รวดเร็วภายในไม่กี่นาทีถึงชั่วโมง ต่างจาก
biologic terrorism ที่มักมีระยะฟักตัวหลายชั่วโมงถึงหลายวัน
แพทย์ฉุกเฉินต้องสามารถจำแนก toxidrome และเริ่มการรักษารวมถึงการป้องกันการปนเปื้อนของบุคลากรได้อย่างรวดเร็ว
หลักการสำคัญ
ผู้ป่วยที่ได้รับสารเคมีอันตราย
- มักมีผู้ป่วยหลายรายเกิดอาการพร้อมกัน
- อาการเกิดรวดเร็ว (minutes–hours)
- มักไม่มีบาดแผลจากแรงระเบิด
- อาจมีผู้เสียชีวิตของสัตว์หรือพืชในบริเวณเดียวกัน
- ผู้ป่วยมักอยู่บริเวณ downwind ของจุดปล่อยสาร
ประเภทของ Chemical agents
1. Pulmonary agents
ตัวอย่าง
- Chlorine
- Phosgene
อาการเด่น
- Eye
irritation
- Cough
- Dyspnea
- Pulmonary
edema
2. Blood agents
เช่น
- Cyanide
อาการเด่น
- Rapid
coma
- Seizure
- Severe
lactic acidosis
- Cardiovascular
collapse
3. Vesicants (Blister agents)
เช่น
- Sulfur
mustard
- Lewisite
อาการ
- Skin
burn
- Blister
- Eye
injury
- Delayed
pulmonary injury
4. Nerve agents
ได้แก่
- Tabun
(GA)
- Sarin
(GB)
- Soman
(GD)
- VX
- Novichok
เป็นกลุ่มที่มีอัตราการเสียชีวิตสูงที่สุด
5. Incapacitating agent
เช่น
- BZ
ทำให้เกิด
Anticholinergic delirium
6. Riot control agents
เช่น
- Pepper
spray (OC)
- CS
- CN
มักทำให้เกิด
- Eye
irritation
- Bronchospasm
- Dermatitis
Recognition: เมื่อใดควรสงสัย Chemical
attack
ลักษณะที่สนับสนุน
- ผู้ป่วยหลายรายเกิดอาการพร้อมกัน
- อาการเริ่มภายในไม่กี่นาที
- มีกลิ่นหรือหมอกผิดปกติ
- ผู้ป่วยอยู่ใต้ลม (downwind)
- รักษาตามปกติแล้วไม่ตอบสนอง
- พบ toxidrome เดียวกันหลายราย
Toxidromes ที่ต้องจำ
|
Toxidrome |
นึกถึง |
|
Miosis + bronchorrhea +
fasciculation |
Nerve agents |
|
Coma + severe lactic acidosis |
Cyanide |
|
Rapid respiratory distress +
airway irritation |
Chlorine |
|
Delayed pulmonary edema |
Phosgene |
|
Skin blister |
Sulfur mustard |
|
Dry skin + mydriasis + delirium |
BZ (anticholinergic) |
ASBESTOS mnemonic
ใช้ประเมินผู้ป่วย
- A
– Agent
- S
– State (gas/liquid/aerosol)
- B
– Body site
- E
– Effects
- S
– Severity
- T
– Time course
- O
– Other diagnoses
- S
– Synergism
Initial management (ABCDE)
A Airway
- Airway
protection
- C-spine
หากมี trauma
B Breathing
- Oxygen
- Bag-mask
ventilation
- Intubation
เมื่อจำเป็น
หลีกเลี่ยง succinylcholine หากสงสัย nerve agent exposure เนื่องจากการยับยั้ง cholinesterase
อาจทำให้เกิด prolonged paralysis
C Circulation
- IV
access
- Laboratory
- ให้ antidote หากมีข้อบ่งชี้
D Decontamination
- หยุดการสัมผัส
- ถอดเสื้อผ้าทันที
- ล้างด้วยน้ำและสบู่
- Spot
decontamination หากมีของเหลวบนผิวหนัง
Decontamination
Spot decontamination
วิธีที่ดีที่สุด
Reactive Skin Decontamination Lotion (RSDL)
ใช้ได้กับ
- VX
- Sulfur
mustard
- Lewisite
หากไม่มี
- ซับด้วยวัสดุดูดซับ
- ล้างด้วยน้ำและสบู่อ่อน
- หลีกเลี่ยง bleach เข้มข้นบนผิวหนัง
Hospital decontamination
ก่อนเข้าห้องฉุกเฉิน
- ถอดเสื้อผ้า
- ล้างตัว
- บุคลากรใช้ PPE ระดับเหมาะสม
- ผู้ป่วยที่ยังปนเปื้อนไม่ควรเข้าพื้นที่สะอาดของโรงพยาบาล
PPE
Hot zone
First responders
→ Level
A PPE
- SCBA
- Fully
encapsulated suit
Hospital decontamination area
→ Level
C PPE
- PAPR
- Chemical-resistant
suit
- Double
gloves
- Boots
Nerve agent management
อาการสำคัญ
SLUDGE/DUMBELS
- Salivation
- Lacrimation
- Urination
- Defecation/Diarrhea
- GI
cramps
- Emesis
- Miosis
- Bronchorrhea
- Bronchospasm
- Fasciculation
- Paralysis
Antidotes
Atropine
รักษา
- Bronchorrhea
- Bronchospasm
ให้ซ้ำทุก 3–5 นาที จน secretion แห้งและหายใจดีขึ้น
Pralidoxime
ช่วยฟื้นฟู acetylcholinesterase
ให้ร่วมกับ atropine โดยเร็วที่สุด
Benzodiazepine
- Diazepam
- Midazolam
สำหรับ
- Seizure
- Severe
poisoning
Novichok
มี latent period ทางผิวหนังได้นานถึง
2 วัน
หากสงสัยสัมผัสทางผิวหนัง
- รีบ decontaminate
- เฝ้าระวัง cholinesterase
- ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญทันที
Cyanide poisoning
อาการ
- Sudden
collapse
- Seizure
- Severe
metabolic acidosis
- Lactate
สูง
Antidote
Hydroxocobalamin
เป็น first-line หากมี
หากไม่มี
ใช้
- Nitrite
- Sodium
thiosulfate ตามความเหมาะสม
BZ (Anticholinergic agent)
อาการ
- Mydriasis
- Dry
skin
- Delirium
- Agitation
รักษา
- Supportive
care
- Benzodiazepine
- พิจารณา physostigmine ในรายที่มีข้อบ่งชี้และไม่มีข้อห้าม
โดยควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านพิษวิทยา
Riot control agents (OC/CS/CN)
การรักษา
- นำออกจากบริเวณสัมผัส
- ล้างตาและผิวหนังด้วยน้ำหรือ NSS
- Oxygen
ตามอาการ
- Bronchodilator
หากมี wheezing
- Corticosteroid
ในรายที่มี lower airway involvement
- หลีกเลี่ยงการใช้ bleach ล้างผิวหนังหรือดวงตา
Pearls สำหรับแพทย์
- Chemical
terrorism มักเกิดอาการภายในไม่กี่นาทีถึงชั่วโมง ต่างจาก biologic terrorism ที่มีระยะฟักตัวนานกว่า
- การดูแลผู้ป่วยเริ่มจาก การป้องกันบุคลากร (PPE) และการ decontamination ก่อนนำผู้ป่วยเข้าสู่พื้นที่สะอาดของโรงพยาบาล
- Nerve
agent เป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องรีบให้ atropine +
pralidoxime + benzodiazepine พร้อมการช่วยหายใจ โดย หลีกเลี่ยง
succinylcholine หากต้องใส่ท่อช่วยหายใจ
- Hydroxocobalamin
เป็น antidote ที่แนะนำสำหรับ cyanide
poisoning หากมีใช้
- การจำ toxidromes (cholinergic, anticholinergic,
pulmonary, cyanide) เป็นกุญแจสำคัญในการวินิจฉัยและเริ่มการรักษาอย่างรวดเร็วในเหตุการณ์ผู้บาดเจ็บจำนวนมาก
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น