Differentiated Thyroid Cancer (DTC): External Beam Radiotherapy (EBRT)
หลักการ
External Beam Radiotherapy (EBRT) มีบทบาทจำกัดใน
DTC
ไม่ใช่การรักษามาตรฐานหลังผ่าตัด
ใช้หลักใน
- Locally
advanced unresectable disease
- Radioiodine-refractory
disease
- Palliation
- ผู้ป่วย selected high-risk ที่มี residual
disease หลังผ่าตัด
ข้อบ่งชี้ของ EBRT ⭐
1. Palliation
ข้อบ่งชี้ที่พบบ่อยที่สุด
- Locally
advanced unresectable disease
- Symptomatic
recurrent disease
- Symptomatic
metastatic disease
- Radioiodine-refractory
tumor
2. Residual macroscopic disease
หลังผ่าตัด
- Gross
residual tumor
- ไม่จับ RAI หรือจับไม่เพียงพอ
➡️ แนะนำ EBRT
3. Older patients (≥55 ปี)
มี
- Gross
extrathyroid extension (T4)
- High
likelihood microscopic residual disease
- Radioiodine-refractory
disease
พิจารณา EBRT หลังผ่าตัด
โดยเฉพาะเมื่อ recurrence จะผ่าตัดซ้ำได้ยาก
4. Local recurrence
หาก
- ผ่าซ้ำไม่ได้
- Multiple
recurrences
- Short
interval recurrence
- Loss
of radioiodine avidity
➡️ พิจารณา EBRT
ไม่ใช่ข้อบ่งชี้
❌ Cervical lymph node metastasis เพียงอย่างเดียว
เพราะ
- Surgery
- Radioiodine
มักควบคุมโรคได้ดี
ยกเว้น
- Unresectable
nodal disease เช่น carotid encasement
Localized disease
Gross unresectable neck disease
แนะนำ
⭐ EBRT
โดยเฉพาะ
- Non-iodine-avid
disease
หรือ
- FDG-PET
uptake สูง
- RAI เพียงอย่างเดียวไม่น่าควบคุมโรคได้
Microscopic residual disease
อาจพิจารณาใน
อายุ ≥55
ปี
มี
- T4
disease
- Extrathyroid
extension
- Esophageal
muscularis invasion
- Tracheal
perichondrium invasion
และ
คาดว่ามี microscopic disease เหลือหลังผ่าตัด
Younger patients
พิจารณาเฉพาะ selected cases
เช่น
- Poorly
differentiated carcinoma
- Extensive
T4 disease
- Non-radioiodine-avid
tumor
ไม่แนะนำให้ใช้ routine
Metastatic disease
EBRT มีบทบาทใน
Bone metastasis ⭐
ข้อบ่งชี้
- Pain
control
- Weight-bearing
bone
- Unresectable
lesion
- Radioiodine
refractory
SBRT เหมาะกับ
- Vertebral
metastasis
Brain metastasis
นิยม
- Stereotactic
radiosurgery (SRS)
มากกว่า conventional EBRT
Lung metastasis
พิจารณาเมื่อ
- Progressive
- Symptomatic
- RAI
refractory
- ไม่สามารถผ่าตัดได้
SBRT อาจเป็นทางเลือกในรายที่เหมาะสม
แนวทางจาก Guidelines
ATA
แนะนำ
EBRT ใน
- Aerodigestive
invasion
- Selected
older patients
- Locally
advanced disease
ไม่แนะนำ
Routine adjuvant EBRT หลัง complete
resection
NCCN
พิจารณา
EBRT ใน
- Gross
disease
- Recurrent
disease
- Distant
metastasis
ที่ไม่ตอบสนองต่อ RAI
Radiation technique
Preferred
⭐ IMRT (Intensity-Modulated
Radiotherapy)
ข้อดี
- ลด dose ต่ออวัยวะสำคัญ
- ลด late toxicity
- เพิ่ม local control
เป็น standard technique ปัจจุบัน
Radiation dose
โดยทั่วไป
Gross disease
➡️ 70 Gy / 35 fractions
High-risk microscopic disease
➡️ 60–66 Gy
Upper mediastinum
➡️ 54 Gy
Acute adverse effects
พบระหว่างรักษา
- Skin
erythema
- Dry
desquamation
- Mucositis
- Esophagitis
- Dysphagia
- Odynophagia
- Laryngitis
ส่วนใหญ่ดีขึ้นภายใน
2–4 สัปดาห์หลังจบการรักษา
Late adverse effects
- Xerostomia
- Chronic
dysphagia
- Esophageal
stricture
- Feeding
tube dependence (พบได้น้อย)
- Skin
telangiectasia
- Pigmentation
- Second
malignancy (~1–5%)
การใช้ IMRT ช่วยลด late
toxicity ได้อย่างชัดเจน
ข้อควรระวัง
หลังได้รับ EBRT
- การผ่าตัดซ้ำยังทำได้
- แต่ technically ยากขึ้น
- เสี่ยง complication สูงขึ้น
จึงควรวางแผนการรักษาแบบ multidisciplinary
ก่อนเริ่ม EBRT
High-yield Pearls
- EBRT
ไม่ใช่การรักษามาตรฐานของ DTC และใช้เฉพาะผู้ป่วยบางกลุ่ม
- ข้อบ่งชี้หลัก ได้แก่ unresectable disease, gross residual
disease, radioiodine-refractory disease และการประคับประคองอาการ
- Lymph
node metastasis เพียงอย่างเดียวไม่ใช่ข้อบ่งชี้ของ EBRT
- ผู้ป่วยอายุ ≥55 ปี ที่มี T4
disease และคาดว่ามี microscopic residual disease อาจได้ประโยชน์จาก adjuvant EBRT
- IMRT
เป็นเทคนิคมาตรฐาน เนื่องจากลดผลข้างเคียงระยะยาวเมื่อเทียบกับ
conventional EBRT
- Bone
metastasis ที่มีอาการ
โดยเฉพาะในตำแหน่งรับน้ำหนักหรือกระดูกสันหลัง ควรพิจารณา EBRT/SBRT เพื่อควบคุมอาการและลดภาวะแทรกซ้อน
- ผลข้างเคียงระยะยาวที่สำคัญ ได้แก่ xerostomia, chronic
dysphagia, esophageal stricture และ second malignancy
แม้พบไม่บ่อย
จึงต้องชั่งน้ำหนักประโยชน์และความเสี่ยงก่อนรักษา
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น