วันเสาร์ที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2569

Male Infertility: Evaluation

Male Infertility: Evaluation

นิยาม

Infertility

การไม่สามารถตั้งครรภ์ได้หลังจากมีเพศสัมพันธ์สม่ำเสมอโดยไม่คุมกำเนิด

  • 12 เดือน ในคู่สมรสทั่วไป
  • 6 เดือน หากฝ่ายหญิงอายุ >35 ปี

Epidemiology

ปัจจัยฝ่ายชายเกี่ยวข้องกับภาวะมีบุตรยาก

  • ร่วมกับฝ่ายหญิง 35%
  • เป็นสาเหตุเดียว 10%

ผู้ชายที่มีบุตรยากส่วนใหญ่มี

  • Oligozoospermia
  • Asthenozoospermia
  • Teratozoospermia

มากกว่า 80% ของผู้ป่วย


Classification of Male Infertility

1. Secondary hypogonadism

(Hypogonadotropic hypogonadism)

5–15%

ตัวอย่าง

  • Pituitary disease
  • Hypothalamic disease
  • Hyperprolactinemia

2. Primary testicular defect

70–80%

พบบ่อยที่สุด

  • Idiopathic dysspermatogenesis
  • Klinefelter syndrome

3. Sperm transport disorders

2–5%

เช่น

  • Vas deferens obstruction
  • Ejaculatory duct obstruction
  • Congenital absence of vas deferens

4. Idiopathic male infertility

10–20%

Semen analysis ปกติ

แต่ยังไม่สามารถหาสาเหตุได้


Diagnostic Approach

Initial Evaluation

3 สิ่งสำคัญที่สุด

1. History

2. Physical examination

3. Semen analysis

หากผิดปกติ

ควรตรวจซ้ำอย่างน้อย 1–2 ครั้ง


History Taking

ควรถาม

Pubertal/Reproductive History

  • Cryptorchidism
  • Delayed puberty
  • Fertility เดิม
  • Sexual function

Infection History

  • Mumps orchitis
  • STI
  • Epididymitis
  • Prostatitis

Surgery / Trauma

  • Hernia repair
  • Pelvic surgery
  • Scrotal trauma
  • Testicular torsion

Drug History

สำคัญมาก

  • Testosterone
  • Anabolic steroids
  • Opioids
  • Glucocorticoids
  • Chemotherapy
  • Radiation
  • Marijuana
  • Alcohol
  • Tobacco

Sexual History

  • Libido
  • Frequency of intercourse
  • Erectile function
  • Previous pregnancies

Physical Examination

General Examination

มองหา

  • Obesity
  • Thyroid disease
  • Cushing syndrome
  • Hemochromatosis

Genital Examination

สำคัญที่สุด


Testicular Size

ปกติ

15 mL

(Prader orchidometer)


Small testes

สัมพันธ์กับ

  • Spermatogenic failure
  • Hypogonadism

Epididymis และ Vas Deferens

คลำหา

Absent vas deferens

นึกถึง

CFTR mutation

(Congenital bilateral absence of vas deferens; CBAVD)


Varicocele

คลำหา clinically significant varicocele

ไม่จำเป็นต้อง ultrasound เพื่อหา varicocele เล็ก ๆ


Signs of Hypogonadism

  • Sparse facial hair
  • Loss of body hair
  • Gynecomastia
  • Small testes
  • Incomplete virilization

Semen Analysis

การเก็บตัวอย่าง

  • Abstinence 2–7 วัน
  • ควรตรวจในห้องปฏิบัติการ
  • หากผิดปกติควรตรวจซ้ำ

WHO 2021 Reference Values

Parameter

Lower Reference

Volume

1.4 mL

Total sperm count

39 million/ejaculate

Total motility

42%

Progressive motility

30%

Morphology

4% normal forms

Vitality

54% live sperm


Interpretation of Semen Analysis

Oligozoospermia

Sperm concentration ต่ำ

โดยทั่วไป

<15 ล้าน/mL


Severe Oligozoospermia

<5 ล้าน/mL


Azoospermia

ไม่พบ sperm ใน ejaculate


Asthenozoospermia

Motility ต่ำ


Teratozoospermia

Morphology ผิดปกติ


Low Semen Volume

Volume ต่ำ + sperm ปกติ

นึกถึง

  • Incomplete collection
  • Partial retrograde ejaculation

Volume ต่ำ + azoospermia

นึกถึง

  • Ejaculatory duct obstruction
  • Congenital absence of vas deferens

Endocrine Evaluation

ข้อบ่งชี้

ควรตรวจในผู้ที่มี

Azoospermia

หรือ

Severe oligozoospermia (<5 ล้าน/mL)


Initial Hormonal Tests

  • Morning total testosterone
  • FSH
  • LH

Hormonal Patterns

1. Primary Hypogonadism

Testosterone

FSH

LH

เช่น

  • Klinefelter syndrome
  • Orchitis
  • Chemotherapy

2. Isolated Seminiferous Tubule Failure

Testosterone ปกติ

LH ปกติ

FSH

เป็น pattern ที่พบบ่อยมากใน male infertility


3. Secondary Hypogonadism

Testosterone

FSH/LH ต่ำหรือปกติ

ควรตรวจเพิ่ม

  • Prolactin
  • Iron studies
  • Pituitary hormones
  • MRI pituitary ตามข้อบ่งชี้

4. High Testosterone + High LH

นึกถึง

Partial androgen resistance


5. Very Low LH + Low Sperm Count + Muscular Build

นึกถึง

Anabolic steroid abuse


Imaging

Transrectal Ultrasound (TRUS)

ข้อบ่งชี้

  • Azoospermia
  • Severe oligozoospermia
  • Testosterone/FSH/LH ปกติ

เพื่อหา

Obstructive azoospermia

เช่น

  • Ejaculatory duct obstruction
  • Seminal vesicle dilation

Scrotal Ultrasound

พิจารณาเมื่อ

  • ไม่คลำ vas deferens
  • สงสัย obstruction
  • สงสัย testicular pathology

Genetic Testing

ข้อบ่งชี้

Azoospermia

หรือ

Severe oligozoospermia (<5 ล้าน/mL)


ควรตรวจ

Karyotype

เพื่อหา

  • Klinefelter syndrome
  • Chromosomal translocation

Y Chromosome Microdeletion

พบบ่อยใน severe spermatogenic failure


CFTR Mutation

หาก

Congenital absence of vas deferens


สิ่งที่ไม่แนะนำ Routine

  • Antisperm antibody
  • Semen culture
  • Seminal fructose
  • DNA fragmentation tests

เพราะยังไม่มีหลักฐานเพียงพอในการใช้เป็น routine evaluation


Practical Algorithm

Male Infertility

History + Physical examination

Semen analysis

Normal semen

ประเมินฝ่ายหญิงและพิจารณา unexplained infertility


Abnormal semen

ตรวจซ้ำ

Azoospermia / Severe oligozoospermia (<5 ล้าน/mL)

Testosterone + FSH + LH

FSH สูง

Primary testicular failure

Karyotype ± Y microdeletion


Testosterone ต่ำ + LH/FSH ต่ำ

Secondary hypogonadism

Prolactin + Iron studies + MRI pituitary


Hormones ปกติ

TRUS เพื่อหา obstructive azoospermia


High-Yield Clinical Pearls

  • Semen analysis เป็นการตรวจที่สำคัญที่สุดในการประเมิน male infertility
  • ต้องตรวจซ้ำหากผลผิดปกติ
  • FSH สูง + Testosterone ปกติ = isolated spermatogenic failure
  • Azoospermia + ฮอร์โมนปกติ นึกถึง obstruction
  • Absent vas deferens คิดถึง CFTR mutation
  • Klinefelter syndrome เป็น identifiable cause ที่พบบ่อยที่สุดของ primary testicular infertility
  • Azoospermia/severe oligozoospermia ต้องพิจารณา karyotype และ Y chromosome microdeletion testing
  • TRT ไม่ใช่การรักษาภาวะมีบุตรยาก และอาจทำให้ azoospermia เพิ่มขึ้น

 

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น