วันจันทร์ที่ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2569

Primary Cough Headache

Primary Cough Headache

Definition

Primary Cough Headache (PCH) เป็น primary headache syndrome ที่เกิดจาก

  • Cough
  • Straining
  • Sneezing
  • Laughing
  • Valsalva maneuver อื่น ๆ

ลักษณะเด่นคือ

  • ปวดเฉียบพลัน
  • รุนแรง
  • ระยะเวลาสั้น
  • เกิดเฉพาะเมื่อมี Valsalva trigger

Epidemiology

  • พบไม่บ่อย
  • Lifetime prevalence ประมาณ 1%
  • พบในเพศชายมากกว่าหญิง (~2.5:1)
  • อายุเฉลี่ยที่เริ่มเป็นประมาณ 60 ปี
  • ส่วนใหญ่พบในผู้มีอายุมากกว่า 40 ปี

Pathophysiology

ยังไม่ทราบแน่ชัด

สมมติฐานสำคัญ

1. Craniospinal pressure dissociation

ไอ → เพิ่ม intrathoracic pressure

เกิดแรงดัน CSF พุ่งขึ้นสู่กะโหลกอย่างรวดเร็ว

กระตุ้น pain-sensitive structures

2. Intracranial venous congestion

Valsalva

↓

Venous pressure เพิ่ม

↓

กระตุ้น dural nociceptors

3. Venous outflow obstruction

พบ MRV abnormality ได้ในบางราย

Clinical Features

Trigger

เกิดเฉพาะเมื่อมี

  • Cough
  • Sneezing
  • Laughing
  • Straining
  • Bending
  • Valsalva maneuver

Onset

ฉับพลัน

Peak ภายในไม่กี่วินาทีถึงไม่กี่นาที

Character

  • Sharp
  • Stabbing
  • Explosive

Severity

มักรุนแรง

Location

พบบ่อย

  • Bilateral
  • Occipital

แต่พบได้ทุกตำแหน่ง

Duration

ส่วนใหญ่

  • วินาที
  • นาที

แต่ตาม ICHD-3 อาจนานได้ถึง 2 ชั่วโมง

Symptoms ที่มักไม่มี

  • Nausea
  • Vomiting
  • Photophobia
  • Phonophobia
  • Lacrimation
  • Rhinorrhea

Clinical Pearl

ถ้ามี

  • Neurologic deficit
  • Brainstem symptoms
  • Visual symptoms

ต้องคิดถึง secondary cause ก่อน

ICHD-3 Diagnostic Criteria

ต้องครบทุกข้อ

A

อย่างน้อย 2 episodes

B

เกิดเฉพาะกับ

  • Cough
  • Straining
  • Valsalva

C

Sudden onset

D

Duration

1 second – 2 hours

E

ไม่มีโรคอื่นอธิบายได้

Important Clinical Message

ทุกคนที่มี Cough Headache ต้องได้รับ Neuroimaging

เพราะ

ประมาณครึ่งหนึ่งของผู้ป่วย cough headache มี secondary cause

โดยเฉพาะ Chiari I malformation

Investigation

First-line

MRI Brain with Gadolinium

ทุกรายที่เป็น cough headache ใหม่

Alternative

CT Brain with contrast

หาก MRI ไม่สามารถทำได้

CTA/MRA Head and Neck

พิจารณาเมื่อ

  • Unilateral headache
  • Focal neurologic symptoms
  • สงสัย dissection

Secondary Causes ที่สำคัญ

1. Chiari I Malformation

สาเหตุสำคัญที่สุด

พบร่วมกับ cough headache ได้บ่อยมาก

Clues

  • Occipital headache
  • Brainstem symptoms
  • Neck pain
  • Disequilibrium

MRI

พบ cerebellar tonsillar descent

3 mm

2. Syringomyelia

มักพบร่วมกับ Chiari I

3. Cervical Artery Dissection

Clues

  • Neck pain
  • Horner syndrome
  • TIA/stroke symptoms

4. Spontaneous Intracranial Hypotension

Clues

  • Orthostatic headache
  • Valsalva aggravation

5. Posterior Fossa Tumor

6. Acute Sinusitis

พบได้น้อย

7. RCVS

8. Unruptured Aneurysm

Primary vs Secondary Cough Headache

Feature

Primary

Secondary

Duration

Seconds-minutes

Hours

Imaging

Normal

Abnormal

Neurologic signs

None

May occur

Chiari I

No

Common

Indomethacin response

Good

Often poorer

Differential Diagnosis

Primary Exercise Headache

Exercise headache

  • Trigger = prolonged exertion
  • Pulsatile
  • Duration ชั่วโมง

Cough headache

  • Trigger = Valsalva
  • Sharp/stabbing
  • Duration วินาที-นาที

Primary Stabbing Headache

Stabbing headache

  • Random
  • ไม่มี trigger

Cough headache

  • Trigger ชัดเจน

Primary Headache Associated with Sexual Activity

  • Trigger = orgasm/sexual activity

Idiopathic Intracranial Hypertension (IIH)

อาจมีอาการแย่ลงเมื่อไอ

แต่จะมี

  • Papilledema
  • Diplopia
  • Visual symptoms
  • Chronic headache

ร่วมด้วย

Treatment

Step 1

รักษาสาเหตุของ Chronic Cough

เช่น

  • Asthma
  • COPD
  • GERD
  • Heart failure

ACEI-induced cough

เปลี่ยนเป็น ARB

หากเหมาะสม

First-Line Drug

Indomethacin

เป็นยาที่มีข้อมูลดีที่สุด

Initial dose

25 mg TID

Titrate

เพิ่มทีละ 25 mg ทุก 3 วัน

Typical dose

150 mg/day

Maximum

225 mg/day

Response

  • Complete response ≈44%
  • Partial response ≈75%

หลายรายดีขึ้นภายใน 1 สัปดาห์

Gastroprotection

แนะนำ

PPI

ในผู้ป่วยที่ใช้ต่อเนื่อง

เนื่องจาก indomethacin มี GI toxicity สูง

Alternative Therapies

หากใช้ indomethacin ไม่ได้

Medications

  • Propranolol
  • Naproxen
  • Topiramate
  • Acetazolamide
  • Methysergide

Other options

  • High-volume LP
  • CSF removal
  • Vagal nerve stimulation

(ข้อมูลยังจำกัด)

Prognosis

โดยรวมดี

การศึกษาระยะยาว

  • Remission ~84%
  • ผู้ที่ตอบสนองต่อ indomethacin ส่วนใหญ่ยังคงไม่มีอาการในระยะยาว

Clinical Pearls

1. Cough headache ใหม่ทุกคนต้องทำ MRI Brain

2. ประมาณครึ่งหนึ่งของผู้ป่วยมี secondary cause

3. Chiari I malformation เป็นสาเหตุสำคัญที่สุดของ secondary cough headache

4. Primary cough headache มักเป็น occipital headache แบบเฉียบพลันหลังไอหรือ Valsalva

5. Secondary cough headache มักนานกว่าและมี neurologic symptoms ร่วม

6. Indomethacin เป็น first-line treatment และมี response ดีที่สุด

7. หาก cough headache เกิดร่วมกับ Horner syndrome หรือ focal deficit ต้องรีบค้นหา cervical artery dissection

8. ผู้ป่วยที่มี chronic cough ควรรักษาสาเหตุของการไอก่อนเสมอ เพราะอาจทำให้อาการปวดศีรษะหายได้เอง

 

ที่
ป้ายกำกับ:

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

สมัครสมาชิก: ส่งความคิดเห็น (Atom)