Geriatric Rehabilitation Settings, Providers and Care Transitions (การเลือกสถานที่และทีมในการฟื้นฟูผู้สูงอายุ)
หลักการสำคัญ
- เป้าหมายของ rehabilitation คือ ฟื้นฟูการทำงาน
(functional recovery) และเพิ่มความสามารถในการใช้ชีวิตอย่างอิสระ
- ผู้สูงอายุมักมี multimorbidity และ disability
หลายด้าน จึงต้องอาศัย multidisciplinary
rehabilitation และการเลือกสถานที่ฟื้นฟูให้เหมาะกับผู้ป่วยแต่ละราย
Rehabilitation Providers
Multidisciplinary Team
เป็นหัวใจของ geriatric rehabilitation
ประกอบด้วย
- Physiatrist
- Geriatrician
- Physical
therapist (PT)
- Occupational
therapist (OT)
- Speech-language
pathologist (SLP/ST)
- Rehabilitation
nurse
- Social
worker
- Dietitian
- Psychologist
- Pharmacist
ทีมทำงานร่วมกันเพื่อแก้ปัญหา
- Physical
impairment
- Cognitive
impairment
- Communication
- Nutrition
- Home
environment
- Social
support
Evidence สนับสนุนว่า multidisciplinary
rehabilitation ช่วยเพิ่ม functional outcome ใน
- Stroke
- Falls
- Frailty
- Rheumatoid
arthritis
- Complex
disability
Rehabilitation Settings
1. Outpatient Rehabilitation
เหมาะสำหรับ
- Stable
patient
- Mild
disability
- Chronic
disease
ตัวอย่าง
- Osteoarthritis
- Tendinopathy
- Parkinson
disease
- Fall
prevention
ข้อดี
- ค่าใช้จ่ายต่ำ
- ผู้ป่วยอยู่บ้าน
ข้อจำกัด
- multidisciplinary
coordination น้อยกว่า inpatient
2. Home Health Rehabilitation
เหมาะสำหรับ
- Homebound
patient
- ต้องประเมินบ้าน
- Fall
prevention
- ADL
training
ข้อดี
- ประเมิน home environment ได้จริง
- ปรับสิ่งแวดล้อมได้เหมาะสม
3. Acute Hospital Rehabilitation
เริ่ม rehabilitation ตั้งแต่
admit
หลักการ
Early mobilization
มีประโยชน์ใน
- Stroke
- Hip
fracture
- Pneumonia
- ICU
- Total
joint replacement
ช่วย
- ลด LOS
- ลด deconditioning
- เพิ่ม functional recovery
ก่อนเริ่ม PT/OT ควรประเมิน
- Hemodynamic
stability
- Pain
control
- Cognition
- Delirium
- Musculoskeletal
limitation
แม้ผู้ป่วยยังทำ therapy ไม่ได้
ก็ควร consult PT/OT เพื่อวางแผน discharge ตั้งแต่ต้น
Post-Acute Rehabilitation
ตัวเลือก
- Inpatient
Rehabilitation Facility (IRF)
- Skilled
Nursing Facility (SNF)
- Long-term
Acute Care Hospital (LTACH)
- Home
health
- Outpatient
rehabilitation
- Telerehabilitation
ปัจจัยในการเลือกสถานที่ฟื้นฟู
ควรพิจารณา
1. Diagnosis
เช่น
- Stroke
- SCI
- TBI
มักเหมาะกับ intensive rehabilitation
2. Premorbid function
ประเมิน
- เดินได้หรือไม่
- ADL เดิม
- Independent
หรือ dependent
3. Medical stability
ผู้ป่วยที่ยังมี
- unstable
disease
- ต้อง monitoring มาก
ควรอยู่
- IRF
- LTACH
มากกว่า SNF
4. Cognition
ต้องสามารถ
- Follow
command
- Learn
new tasks
หาก cognitive impairment มาก
เป้าหมายจะเน้น
- caregiver
education
- environmental
modification
5. Therapy tolerance
IRF ต้องทน therapy ได้ประมาณ
3 ชั่วโมง/วัน อย่างน้อย 5 วัน/สัปดาห์
6. Required therapies
IRF ต้องมีความจำเป็นต้องใช้
อย่างน้อย 2 disciplines เช่น
- PT +
OT
- PT +
ST
7. Psychosocial factors
- Family
support
- Housing
- Financial
issues
- Patient
preference
ล้วนมีผลต่อการเลือก setting
เปรียบเทียบ Rehabilitation Settings
|
Setting |
เหมาะสำหรับ |
ความเข้มข้น |
|
Outpatient |
Mild disability |
ต่ำ |
|
Home health |
Homebound |
ต่ำ-ปานกลาง |
|
SNF |
Medical stable แต่ยังต้อง
nursing care |
ปานกลาง |
|
IRF |
Functional recovery สูง, ทน intensive therapy ได้ |
สูง |
|
LTACH |
Medical complexity สูง |
สูงด้านการรักษา |
Tele-rehabilitation
ใช้ได้ทั้ง
- PT
- OT
- ST
ประโยชน์
- Remote
monitoring
- Video
assessment
- Home
exercise
- Follow-up
เหมาะกับ
- ผู้ป่วยเดินทางลำบาก
- พื้นที่ห่างไกล
- Chronic
rehabilitation
Durable Medical Equipment (DME)
ตัวอย่าง
- Cane
- Walker
- Wheelchair
- Prosthesis
- Orthosis
หลักการ
เลือกอุปกรณ์ที่ เพียงพอต่อความต้องการก่อน
เช่น
Cane →
Walker → Wheelchair → Power wheelchair
ไม่ควรเลือกอุปกรณ์เกินความจำเป็น
เพราะอาจลดการเคลื่อนไหวและเพิ่มการพึ่งพาอาศัย
Prosthesis / Orthosis
ควรประเมิน
- Functional
level
- Rehabilitation
potential
- Medical
condition
- ความสามารถในการใช้งานจริง
ต้องมี
- Proper
fitting
- Training
- Follow-up
เพื่อป้องกัน
- Pressure
injury
- Pain
- Falls
Practical Clinical Pearls
ควร consult PT/OT เมื่อ
- Functional
decline
- Fall
- Stroke
- Hip
fracture
- Major
surgery
- Frailty
- Deconditioning
- Discharge
planning
ผู้ป่วยที่เหมาะกับ IRF
- Medical
stable
- Motivation
ดี
- Follow
command ได้
- ทน intensive therapy ได้
- ต้องใช้ ≥2 rehabilitation disciplines
ผู้ป่วยที่เหมาะกับ SNF
- ยังต้อง skilled nursing
- Therapy
tolerance จำกัด
- ไม่สามารถทำ intensive rehabilitation ได้
Home rehabilitation เหมาะเมื่อ
- Homebound
- ต้องประเมินสิ่งแวดล้อม
- ต้องฝึก caregiver
- เน้น ADL ในบริบทของบ้าน
High-yield Pearls
- Multidisciplinary
rehabilitation เป็นมาตรฐานในการดูแลผู้สูงอายุที่มีความพิการซับซ้อน
- Early
mobilization ควรเริ่มตั้งแต่ระยะ acute
hospitalization หากไม่มีข้อห้าม
เพราะช่วยลดภาวะแทรกซ้อนและเพิ่ม functional recovery
- การเลือก post-acute rehabilitation setting ควรประเมินร่วมกันทั้ง medical stability, cognition,
premorbid function, therapy tolerance, social support และเป้าหมายของผู้ป่วย
- ผู้ป่วยที่เหมาะกับ Inpatient Rehabilitation Facility
(IRF) ต้องมีความสามารถในการเข้าร่วม intensive
therapy ประมาณ 3 ชั่วโมง/วัน อย่างน้อย 5
วัน/สัปดาห์ และมักต้องการการรักษาจากหลายสหสาขาวิชาชีพ
- PT/OT
consultation ตั้งแต่ระยะแรกของการนอนโรงพยาบาล มีบทบาทสำคัญทั้งต่อการฟื้นตัวและการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยอย่างปลอดภัย
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น