Pressure Injury: Prevention
หลักการสำคัญ
Pressure injury ป้องกันได้เป็นส่วนใหญ่ และเป็นหนึ่งในตัวชี้วัดคุณภาพการดูแลผู้ป่วยในโรงพยาบาล
การป้องกันมีความคุ้มค่า ลดภาวะแทรกซ้อน ค่าใช้จ่าย และเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย
1. Risk Assessment
ผู้ป่วยทุกคนควรได้รับการประเมินตั้งแต่รับไว้รักษา
ประเมิน
- Mobility
- Nutrition
- Perfusion
- Sensory
impairment
- Moisture/Incontinence
- Medical
devices
- Previous
pressure injury
- Comorbidities
จากนั้นจึงเลือกมาตรการป้องกันตามระดับความเสี่ยง
2. Pressure Redistribution (หัวใจของการป้องกัน)
เป็นมาตรการที่สำคัญที่สุด
ประกอบด้วย
- Appropriate
support surface
- Proper
positioning
- Repositioning
Support Surface
แบ่งเป็น
Reactive support surface
- Foam
mattress
- Gel
mattress
- Air-fluidized
bed
รองรับแรงกดตามน้ำหนักผู้ป่วย
Active support surface
- Alternating
pressure mattress
- Dynamic
air mattress
เปลี่ยนจุดรับแรงกดอัตโนมัติ
คุณสมบัติที่ช่วยลดแรงกด
- Air-fluidized
- Alternating
pressure
- Low-air-loss
- Lateral
rotation
- Multi-zoned
การเลือกที่นอน
ความเสี่ยงต่ำ–ปานกลาง
ใช้
- High-specification
foam mattress
เพียงพอในผู้ป่วยส่วนใหญ่
ความเสี่ยงสูง
พิจารณา
- Alternating
pressure mattress
- Dynamic
mattress
- Air-suspension
bed
โดยเฉพาะ
- ICU
- Immobile
- Multiple
risk factors
Wheelchair Cushion
แนะนำ
- Gel
cushion
- Air
cushion
- Foam
cushion
ห้ามใช้ Donut cushion
เนื่องจากเพิ่ม
- Venous
congestion
- Edema
- Pressure
concentration
3. Positioning
ท่านอนตะแคง
ไม่เกิน
30°
เพื่อหลีกเลี่ยงแรงกดที่ greater
trochanter
Head of bed
≤30°
ลด
- Sliding
- Shear
- Friction
Heel
ยกส้นเท้าด้วย
- Pillow
- Heel
protector
ระหว่างเข่าและข้อเท้า
ใช้
- Pillow
- Foam
wedge
ลดแรงกดระหว่างกระดูก
4. Repositioning
หลักการ
Back
↓
Left
↓
Right
↓
Back
ความถี่
เดิม
ทุก 2 ชั่วโมง
ปัจจุบัน
2–3 ชั่วโมง
ในผู้ป่วยที่ใช้ pressure redistribution
mattress ที่เหมาะสม
บางรายใน nursing home ที่ใช้
high-density foam mattress อาจขยายเป็น 4 ชั่วโมง ได้
หากความเสี่ยงไม่สูงและมีการประเมินอย่างใกล้ชิด
Wheelchair
ควรเปลี่ยนน้ำหนัก
อย่างน้อย
ทุก 1 ชั่วโมง
หรือทำ wheelchair push-up หากทำได้
Prone Position
เสี่ยงเกิดแผลที่
- Face
- Chin
- Chest
- Iliac
crest
- Genitalia
- Knee
ต้องจัดท่าและเปลี่ยนตำแหน่งอย่างสม่ำเสมอ
Continuous Lateral Rotation
ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอ
ไม่สามารถใช้แทนการพลิกตัวผู้ป่วยได้
5. Improve Mobility
ลดการนอนติดเตียงให้มากที่สุด
ประกอบด้วย
- Early
mobilization
- Physical
therapy
- ลดการใช้ sedatives
- รักษา spasticity
6. Improve Perfusion
แก้ไขสาเหตุของ tissue hypoperfusion
เช่น
- Hypotension
- Shock
- PAD
- Heart
failure
พยายามลดการใช้ vasoconstrictor หากทำได้อย่างปลอดภัย
7. Skin Care
ตรวจผิวหนัง
ทุกวัน
ประเมิน
- Color
- Temperature
- Moisture
- Integrity
- Turgor
หลักการดูแล
- รักษาความสะอาด
- ไม่ให้แห้งเกินไป
- ใช้ pH-balanced cleanser
- หลีกเลี่ยงน้ำร้อน
- ห้ามนวดบริเวณกระดูกนูนที่แดง
- ใช้ moisturizer เมื่อผิวแห้ง
8. Moisture Control
ความชื้นทำให้
- Friction
↑
- Shear
↑
- Skin
breakdown ↑
แหล่งความชื้น
- Urine
- Stool
- Sweat
- Wound
drainage
การป้องกัน
- Barrier
cream
- Frequent
cleansing
- Low-air-loss
mattress
- Air-fluidized
bed
9. Prophylactic Foam Dressing
ใช้ multilayer silicone foam
ปิดบริเวณ
- Sacrum
- Heel
ในผู้ป่วยเสี่ยงสูง
ช่วยลดการเกิด pressure injury ได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะในผู้ป่วย ICU และ trauma
เมื่อใช้ร่วมกับมาตรการป้องกันมาตรฐาน
10. Nutrition
ทำ nutritional assessment
ในผู้ป่วยเสี่ยงทุกคน
แนะนำ
Protein
1.2–1.5 g/kg/day
แก้ไขภาวะ
- Protein
deficiency
- Calorie
deficiency
ไม่แนะนำ tube feeding เพียงเพื่อป้องกัน
pressure injury หากไม่มีข้อบ่งชี้ด้านโภชนาการอื่น
11. Continuous Pressure Mapping
เป็นอุปกรณ์แสดงแรงกดแบบ real-time
อาจช่วยเตือนให้พลิกตัวผู้ป่วย
แต่หลักฐานปัจจุบันยังไม่เพียงพอสำหรับการใช้เป็นมาตรฐาน
12. Quality Improvement Program
องค์ประกอบสำคัญ
- อบรมบุคลากร
- ใช้แบบฟอร์มมาตรฐาน
- Skin
care champion
- ระบบเตือนพลิกตัว
- เข้าถึงอุปกรณ์ได้ง่าย
- Wound
consultation
- Audit
& feedback
การดำเนินโครงการอย่างต่อเนื่องช่วยลดอุบัติการณ์ของ
pressure injury ได้
13. Multidisciplinary Care
การป้องกันที่มีประสิทธิภาพต้องอาศัยทีมสหสาขา
ได้แก่
- แพทย์
- พยาบาล
- นักกายภาพบำบัด
- นักโภชนาการ
- Wound
care nurse
- ผู้ดูแลและครอบครัว
Skin Failure
ผู้ป่วยบางรายอาจเกิดแผลแม้ได้รับการป้องกันอย่างเหมาะสม
เช่น
- End-stage
heart failure
- Septic
shock
- Terminal
illness
- ผู้ป่วยระยะใกล้เสียชีวิต
เรียกว่า Skin failure
ไม่ควรถือว่าเป็นความล้มเหลวของการดูแล
หากมีการดำเนินมาตรการป้องกันตามมาตรฐานแล้ว
Clinical Pearls
- Pressure
redistribution เป็นมาตรการป้องกันที่สำคัญที่สุด
- ใช้ high-specification foam mattress เป็นมาตรฐานในผู้ป่วยส่วนใหญ่
และพิจารณา dynamic mattress ในผู้ป่วยความเสี่ยงสูง
- จัดท่า นอนตะแคง ≤30°,
ยกส้นเท้า, และ ยกหัวเตียง ≤30°
เพื่อลดแรงกดและแรงเฉือน
- พลิกตัวทุก 2–3 ชั่วโมง (หรือปรับตามระดับความเสี่ยงและชนิดของที่นอน)
- ดูแล ผิวหนังและความชื้น อย่างสม่ำเสมอ พร้อมใช้ barrier
cream ในผู้ป่วยกลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้
- Prophylactic
silicone foam dressing ที่ sacrum และ
heel มีหลักฐานสนับสนุนการลดการเกิดแผลในผู้ป่วยวิกฤตเมื่อใช้ร่วมกับมาตรการป้องกันอื่น
- การป้องกันที่มีประสิทธิภาพต้องอาศัย multidisciplinary
team และระบบคุณภาพของหน่วยงานร่วมกัน
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น