HSV esophagitis
กลุ่มเสี่ยงและอาการ
- ส่วนใหญ่เกิดจาก HSV-1 อาจเป็น primary infection หรือ reactivation
- พบบ่อยใน solid organ/hematopoietic cell transplant โดยเฉพาะช่วงได้รับยากดภูมิขนาดสูง; พบใน HIV
ได้ แต่ Candida และ CMV เป็นสาเหตุ esophagitis ที่พบบ่อยกว่า
- เกิดใน immunocompetent ได้ รวมถึงคนหนุ่มสาวที่ไม่มีโรคประจำตัว
- อาการเด่น: odynophagia ±
dysphagia, retrosternal pain และไข้
- อาจมี herpes labialis, glossitis หรือ oropharyngeal
ulcers ร่วมด้วย
- ผู้สูงอายุอาจมาด้วยเบื่ออาหาร อ่อนแรง หรือปวดท้อง
- ภาวะแทรกซ้อนพบไม่บ่อย ได้แก่ bleeding, perforation,
tracheoesophageal fistula และ food impaction
การวินิจฉัย
ใช้ EGD ร่วมกับ biopsy เพื่อยืนยันและแยก CMV/Candida หรือสาเหตุอื่น
- มักพบรอยโรคที่ distal
esophagus
- แผลขอบชัด ขนาดมัก <2 cm, ลักษณะ volcano-like
ulcers โดยเยื่อบุระหว่างแผลอาจปกติ
- อาจพบ exudates, plaques หรือ diffuse
erosive esophagitis จึงไม่ควรวินิจฉัยจากภาพ EGD เพียงอย่างเดียว
- เก็บ biopsy/brushing จากขอบแผล ซึ่งมี infected squamous cells
- Histology:
multinucleated giant cells, ground-glass nuclei และ Cowdry
type A intranuclear inclusions
- HSV
immunohistochemistry ช่วยยืนยัน; tissue PCR เป็นการตรวจเสริม โดยแปลผลร่วมกับ histology
- หากไม่ตอบสนองต่อ acyclovir ควรส่ง viral
culture และ susceptibility testing หากทำได้
|
เชื้อ |
ลักษณะ EGD
ที่ช่วยชี้นำ |
|
HSV |
แผลเล็กหลายแผล
ขอบชัด ลักษณะ volcano-like |
|
CMV |
แผลลึกกว่า มักเป็น linear/longitudinal
ulcers |
|
Candida |
White plaque-like lesions |
การรักษา
หลักฐานเฉพาะ HSV esophagitis มีจำกัด ขนาดยาและระยะรักษาอาศัยข้อมูลจาก HSV infection อื่นร่วมด้วย
- Immunocompromised:
ควรให้ antiviral
- Immunocompetent:
พิจารณาให้ antiviral เว้นแต่อาการกำลังทุเลาชัดเจน;
หากไม่รักษามักหายเองใน 1–2 สัปดาห์
Regimen — ผู้ใหญ่ที่ไตทำงานปกติ
|
สถานการณ์ |
ยาและระยะรักษา |
|
Immunocompromised และกินยาได้ |
Acyclovir 400 mg PO วันละ 5 ครั้ง หรือ valacyclovir
1 g PO BID หรือ famciclovir 500 mg PO BID; 14–21 วัน |
|
Immunocompetent และเลือกให้ยา |
เช่น acyclovir
400 mg PO TID นาน 7–10 วัน |
|
กลืนไม่ได้/odynophagia
รุนแรง |
Acyclovir 5 mg/kg IV q8h; เปลี่ยนเป็นยากินเมื่อดีขึ้นเพื่อรักษาให้ครบคอร์ส |
ข้อแตกต่างสำคัญ: แนวทาง
NIH สำหรับผู้ใหญ่ที่มี HIV ร่วมกับ
visceral/disseminated HSV แนะนำ acyclovir 10
mg/kg IV q8h อย่างน้อย 10–14 วัน จึงควรเลือก regimen ตามกลุ่มผู้ป่วย ความรุนแรง
และปรึกษา ID ในรายดังกล่าว NIH
การดูแลร่วม
- รับไว้รักษาหากกลืนไม่ได้ ต้องการ IV hydration, IV antiviral
หรือควบคุมปวด
- ปรับขนาด antiviral ตาม renal function
- ประเมิน hydration และติดตาม renal
function โดยเฉพาะเมื่อใช้ IV acyclovir
- Viscous
lidocaine อาจช่วยลดปวดได้บ้าง แต่ประโยชน์มักจำกัด
กรณีไม่ตอบสนอง/สงสัยเชื้อดื้อยา
- ทบทวนขนาดยา การได้รับยา และการวินิจฉัย รวมถึง CMV/Candida
coinfection
- เชื้อดื้อ acyclovir พบบ่อยกว่าใน immunocompromised
และผู้ที่ได้รับ acyclovir หลายคอร์ส
- Thymidine
kinase mutation อาจทำให้ ดื้อข้ามไป valacyclovir
และ famciclovir จึงไม่ควรเปลี่ยนยาในกลุ่มนี้โดยคาดว่าจะได้ผล
- พิจารณา IV foscarnet ร่วมกับ ID; ต้องติดตาม renal function และ electrolytes อย่างใกล้ชิด
การป้องกัน
- Antiviral
prophylaxis ใน transplant เช่น acyclovir
หรือ valganciclovir ช่วยลด HSV
disease
- Letermovir
และ maribavir ไม่ครอบคลุม HSV/VZV
จึงต้องประเมินความจำเป็นของยาป้องกันเพิ่มเติม
- พิจารณา secondary prophylaxis ในผู้ที่เคยมีโรคปานกลาง–รุนแรงและยังกดภูมิสูง
เช่น acyclovir 400–800 mg BID หรือ valacyclovir
500 mg BID โดยกำหนดระยะเป็นรายบุคคล มักใช้เป็นเดือน
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น