Keratosis pilaris (KP)
1) Definition / Key clinical picture
- KP
= follicular keratinization disorder →
keratotic follicular papules (“หนังไก่”) ± perifollicular
erythema
- พบบ่อยที่ extensor proximal arms, thighs, cheeks (และอาจ trunk/buttocks ได้)
- มักสัมพันธ์กับ atopic dermatitis และ ichthyosis
vulgaris
2) Epidemiology
- เริ่มใน เด็ก–วัยรุ่น, ไม่เด่นเรื่องเพศ
- prevalence
เด็กประมาณ 2–12%
- มักดีขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น แต่บางราย persist ถึงผู้ใหญ่
3) Etiology / Pathogenesis (สั้นๆที่ควรรู้)
- มีความเกี่ยวข้องกับ filaggrin mutations → barrier/keratinization
abnormal
- เป็นลักษณะ genetic keratinization → เกิด horny
plugs อุดรู follicle
- บางรายรายงานสัมพันธ์กับ chromosome 18p deletion (รูปแบบ generalized)
- รายงาน KP จากยา nilotinib
(rare)
4) Pathology (ถ้าต้องอธิบาย/biopsy)
- Orthokeratotic
keratin plug อุดและขยาย follicular infundibulum (อาจมี hair twisted)
- อาจมี mild upper dermal perivascular lymphocytic infiltrate
5) Clinical manifestations
Typical KP
- papules
แบบ spiny/rough, กระจายหรือจับกลุ่ม
- มัก asymptomatic; บางรายรำคาญเรื่อง texture/appearance
- winter
flare พบบ่อย (xerosis/friction)
- รายงาน worsen in pregnancy ได้
Variants
- Keratosis
pilaris rubra: erythema รอบ follicle เด่น โดยเฉพาะแก้ม/หน้าผาก/คอ
- Erythromelanosis
follicularis faciei et colli: erythema + hyperpigmentation +
follicular papules บริเวณ temples/cheeks ลาม preauricular/คอ; มักมี
KP ที่แขนร่วม
Associated conditions
- พบบ่อยกับ ichthyosis vulgaris, atopic dermatitis
- มีรายงานสัมพันธ์กับ type 1 DM และ obesity
6) Diagnosis
- Clinical
diagnosis: keratotic follicular papules ± erythema ที่ extensor
proximal arms/thighs
- ถ้ามี eyebrow involvement + marked inflammation +
atrophic scarring/alopecia →
คิดถึง KP atrophicans (ไม่ใช่ simple
KP)
- Biopsy:
ไม่จำเป็นส่วนใหญ่; ถ้าทำจะเห็น dilated
infundibulum + keratin plug
7) Differential diagnosis (จำเป็นที่ต้องแยก)
- Lichen
spinulosus: เด็ก, follicular spines รวมเป็น patch สมมาตรที่ trunk/extremities;
มักหายเอง
- Phrynoderma:
follicular hyperkeratosis จาก vitamin A
deficiency/malnutrition (ควรถามโภชนาการ/โรคดูดซึม)
- KP
atrophicans: มี scarring/alopecia, lateral
eyebrows/cheeks เด่น
- อื่นๆที่เป็น follicular keratosis แต่ภาพรวมต่างชัด:
Darier disease, perforating dermatoses
8) Treatment (stepwise, ตั้งความคาดหวังให้คนไข้ก่อน)
หลักสำคัญ
- KP หลายราย ไม่ต้องรักษา และมักดีขึ้นเองตามอายุ
- ถ้ารักษา: ผลมัก temporary → ต้อง maintenance เพื่อคงผล
- เป้าหมาย: ลด roughness/keratotic plugs และลด erythema (ทำได้จำกัด)
A) Skin care (ทุกคน)
- ลด xerosis/irritation: mild soap/soap-free cleanser,
เลี่ยงอาบน้ำร้อน/นาน, ทา moisturizer
สม่ำเสมอ
B) First-line: Emollients + keratolytics
- ช่วย “นิ่มและแบนลง” แต่ ไม่ค่อยลด erythema
- ตัวอย่าง: lactic acid, salicylic acid, urea
- urea
20% ทา 4 สัปดาห์มีข้อมูลช่วย texture/appearance
C) Second-line: Topical retinoids (ดื้อ keratolytics)
- เช่น tretinoin 0.05%, adapalene 0.1%, tazarotene
0.05%
- ทา OD ต่อเนื่อง 8–12 สัปดาห์
- tazarotene
มี RCT ขนาดเล็กช่วยลด roughness/redness/itch
D) ถ้าอักเสบเด่น
- short
course low–medium potency topical corticosteroid (กลุ่ม 4–6)
- ทา OD–BID 1–2 สัปดาห์ ร่วมกับ keratolytic/emollient (ไม่ใช่
monotherapy ระยะยาว)
E) Refractory / cosmetic erythema เด่นมาก
- options:
laser/light-based (PDL, alexandrite 755, diode 810, Nd:YAG 1064) ±
microdermabrasion
- มักได้ผล ชั่วคราว และเลือกเคสตาม resource/ความคาดหวัง
- systemic
retinoids/ablative procedures: reserved เฉพาะเคสจำเป็นจริง
Practical counseling (ประโยคที่ใช้บ่อย)
- “KP เป็นภาวะผิวหนังจากการอุดตันของเคราตินที่รูขุมขน พบได้บ่อย
ไม่อันตราย และมักดีขึ้นเองเมื่ออายุมากขึ้น
แต่ถ้าอยากให้ผิวเรียบขึ้นต้องทาครีมกลุ่ม keratolytic/retinoid ต่อเนื่อง และต้องทาต่อเพื่อคงผล”
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น