Spider Bites
ภาพรวม (Overview)
- Spider
bites เป็นเหตุการณ์ที่พบได้น้อยมาก
- จากแมงมุมหลายพันชนิด มีเพียงไม่กี่ชนิดที่มี medical
significance
- แมงมุมส่วนใหญ่ ไม่สามารถกัดทะลุผิวหนังมนุษย์ หรือพิษไม่มีผลต่อเนื้อเยื่อมนุษย์
- การวินิจฉัยผิดพลาดพบบ่อยมาก โดย >80% ของผู้ป่วยที่คิดว่าเป็น
spider bite เกิดจากสาเหตุอื่น
Medically Important Spiders
แมงมุมที่มีความสำคัญทางการแพทย์แบ่งตามภูมิศาสตร์
1. Widow spiders (Latrodectus)
- พบทั่วโลก (black widow, redback, brown widow)
- Local
lesion มักไม่เด่น
- Systemic
envenomation (latrodectism):
- Severe
pain (ปวดรุนแรง ลาม proximal)
- Localized
diaphoresis
- Abdominal
wall rigidity → อาจเลียนแบบ acute abdomen
- เด็กเล็ก: muscle spasm, weakness, neurologic symptoms,
seizure
- แนวทางการรักษาเฉพาะ ดูหัวข้อ widow spider bites
2. False black widow (Steatoda)
- พบทั่วโลก
- อาการ เบากว่า Latrodectus
- Painful
bite, pruritus, erythema
- อาจมี nausea, headache, malaise
- Diaphoresis
พบได้น้อยกว่า widow
3. Recluse spiders (Loxosceles)
- พบมากใน North & South America
- Initial
bite มักไม่เจ็บ → ปวดเพิ่มภายใน 1–3 วัน
- ลักษณะรอยโรค:
- Red
plaque/papule + central pallor
- Necrosis
เกิดได้ แต่ พบส่วนน้อย
- Systemic
loxoscelism (พบได้น้อยมาก):
- Hemolysis,
hemoglobinuria, thrombocytopenia
- เสี่ยงสูงในเด็ก → อาจเสียชีวิตภายใน 12–30 ชม.
- Necrosis
ไม่ใช่สิ่งที่พบเสมอ และไม่ควร overdiagnose
4. Australian funnel web spiders
- พบเฉพาะชายฝั่งตะวันออกของ Australia
- Severe
systemic toxicity:
- Salivation,
diaphoresis
- Muscle
fasciculation (tongue fasciculation characteristic)
- Tachycardia,
hypertension
- Pulmonary
edema, catecholamine-induced myocarditis
- First
aid: pressure immobilization
- Antivenom
(rabbit IgG):
- 2–4
vials (severe)
- Anaphylaxis
risk ~2%
5. Phoneutria (Brazilian wandering spiders)
- พบใน South America (Brazil มากที่สุด)
- Local
pain รุนแรง
- Systemic
effects (≤10%):
- N/V,
dizziness, autonomic symptoms
- Priapism
(พบในเด็กชาย)
- Antivenom
indicated เมื่อมี systemic envenomation
6. Yellow sac spiders (Cheiracanthium)
- พบทั่วโลก รวมถึงในบ้าน
- Painful
bite คล้าย bee sting
- ไม่มีหลักฐานสนับสนุนว่าเกิด skin necrosis
- อาการ:
- Pain,
erythema, swelling, pruritus
- Systemic
symptoms พบได้น้อย
- การรักษา: local wound care + oral analgesics ±
antihistamine
Diagnosis
- ไม่มี laboratory test สำหรับ spider
venom
- Diagnosis
เป็น clinical diagnosis
- Definitive
diagnosis ต้องครบ:
1.
เห็นแมงมุมกัด
2.
จับแมงมุมได้และระบุชนิดถูกต้อง
3.
รอยโรค/อาการสอดคล้องกับชนิดนั้น
- Red
flags ที่ไม่สนับสนุน spider bite
- Multiple
lesions
- หลายคนในบ้านเป็นพร้อมกัน
- ผู้ป่วยส่วนใหญ่มัก เข้าใจผิด ว่าเป็น spider bite
Differential Diagnosis (สำคัญมาก)
สาเหตุอื่นพบได้บ่อยกว่าและอันตรายกว่า
Infectious causes
- CA-MRSA
skin infection (พบบ่อยกว่ามาก)
- Cellulitis,
erysipelas
- Lyme
disease (erythema migrans), STARI
- Herpes
zoster, HSV
Other arthropod bites
- Ants,
fleas, bedbugs, ticks, mites, mosquitoes
- Scorpion
sting (pain immediate, often witnessed)
Dermatoses
- Contact
dermatitis (poison ivy/oak)
- Pyoderma
gangrenosum
- Neutrophilic
dermatoses (Sweet syndrome variants)
Management Overview
Local reactions
- มักเป็น wheal, papule, pustule
- หายเองภายใน 7–10 วัน
- ดูแล:
- Cleansing
- Analgesics
- เฝ้าระวัง secondary infection
Necrotic lesions
- พบน้อย และส่วนใหญ่เกิดจาก Loxosceles
- อย่าด่วนสรุปว่าเป็น spider bite
- Rule
out infection / vasculitis / PG ก่อน
Systemic reactions
- พบใน widow, funnel web, Phoneutria, rare Loxosceles
- รักษาตาม syndrome-specific management
- Antivenom
เฉพาะกรณีที่มีข้อบ่งชี้
Urticating hairs & Allergy
- Tarantula
ไม่ค่อยกัด แต่ปล่อย urticating hairs
- ทำให้ dermatitis, conjunctivitis, foreign body reaction
- Allergic
reaction และ anaphylaxis พบได้น้อย
- Management:
supportive care
Key Clinical Pearls
- Spider
bite เป็น diagnosis of exclusion
- Multiple
lesions → ไม่ใช่ spider bite
- CA-MRSA
พบบ่อยกว่ามาก
- Necrosis
≠
recluse bite เสมอ
- การเห็นแมงมุมจริงมีความสำคัญมากต่อการวินิจฉัย
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น