วันอังคารที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2569

Spinal Cord Anatomy & Common Spinal Cord Syndromes

Spinal Cord Anatomy & Common Spinal Cord Syndromes

บทนำ (Introduction)

โรคของ spinal cord มีความสำคัญทางคลินิกสูง เนื่องจากเป็นทางผ่านหลักระหว่างสมองกับระบบประสาทส่วนปลาย
หลายโรคมี predilection ต่อ tract หรือ region เฉพาะ → การเข้าใจ anatomy + spinal cord syndromes ช่วยให้

  • localize lesion ได้แม่น
  • วางแผนการตรวจวินิจฉัยได้ตรงจุด
    โดยเฉพาะในผู้ป่วย myelopathy

กายวิภาคของไขสันหลัง (Spinal cord anatomy)

โครงสร้างตามยาว (Longitudinal organization)

  • มี 31 spinal cord segments
  • ไขสันหลังสิ้นสุดที่ระดับ L1 vertebral body
  • ต่ำกว่านั้นเป็น cauda equina
  • ระดับ vertebra ≠ cord segment
    • Lumbar cord: อยู่ระดับ T9–T11
    • Sacral cord: อยู่ระดับ T12–L1

การแบ่งตามระดับ

  • Cervical cord
    • C3–C5 → diaphragm (phrenic nerve)
    • C4–T1 → upper extremity
  • Thoracic cord
    • Intercostal nerves + sympathetic outflow
  • Lumbosacral cord
    • ควบคุม lower extremity + pelvic organs
    • Conus medullaris → terminal part of cord (origination of S3–S5 nerve root)

Cauda equina

  • Lesion ต่ำกว่า L2 → nerve root injury (ไม่ใช่ spinal cord)
  • T12–L1 lesion → lumbar cord
  • L2 lesion → conus medullaris

กายวิภาคตามขวาง (Cross-sectional anatomy)

Gray matter

  • Dorsal horn – sensory input + pain modulation
  • Ventral horn – lower motor neurons

White matter tracts (สำคัญทางคลินิก)

  • Dorsal columns (gracilis, cuneatus)
    → proprioception, vibration (ipsilateral)
  • Spinothalamic tract
    → pain, temperature (contralateral)
  • Corticospinal tract (CST)
    → voluntary motor control (ipsilateral below decussation)

Autonomic pathways

  • Sympathetic: T1–L2
  • Parasympathetic: S2–S4
  • Lesion เหนือ S2 → automatic (spastic) bladder
  • Lesion ที่ S2–S4 → flaccid bladder

Blood supply

  • Anterior spinal artery → anterior 2/3 ของ cord
  • Posterior spinal arteries → dorsal columns
  • Artery of Adamkiewicz (T9–T12) → critical supply
  • Watershed area: mid-thoracic cord

หลักการ Clinical localization

สงสัย spinal cord lesion เมื่อพบ:

  • Bilateral motor/sensory deficits
  • ไม่มี involvement ของ face
  • มี sensory level
  • Long tract signs: spasticity, hyperreflexia, Babinski

Spinal cord syndromes ที่พบบ่อย

1. Segmental (Transverse) cord syndrome

  • สูญเสีย motor + sensory ทั้งหมดต่ำกว่ารอยโรค
  • Acute → spinal shock (flaccid → spastic ภายหลัง)
  • สาเหตุ: trauma, hemorrhage, abscess, tumor, transverse myelitis

2. Dorsal (Posterior) cord syndrome

  • เสีย proprioception, vibration
  • Gait ataxia, paresthesia
  • Weakness + UMN signs, bladder dysfunction
  • สาเหตุ:
    • MS (primary progressive)
    • Subacute combined degeneration (B12 deficiency)
    • Tabes dorsalis
    • Cervical spondylotic myelopathy

3. Ventral (Anterior) cord syndrome

  • เสีย motor + pain/temperature
  • Dorsal column ปกติ
  • Urinary incontinence
  • สาเหตุ:
    • Anterior spinal artery infarction
    • Disc herniation
    • Radiation myelopathy

4. Brown-Séquard (hemicord) syndrome

  • Ipsilateral: weakness + loss of vibration/proprioception
  • Contralateral: loss of pain/temperature
  • Bladder usually preserved
  • สาเหตุ:
    • Trauma (knife/bullet)
    • Tumor, demyelination, infarction

5. Central cord syndrome

  • Weakness แขน > ขา
  • Suspended sensory loss (pain/temp)
  • Vibration/proprioception มัก preserved
  • Bladder usually spared (บางราย retention)
  • สาเหตุ:
    • Syringomyelia
    • Intramedullary tumor
    • Cervical hyperextension injury ใน spondylosis

6. Pure motor syndrome

  • Motor weakness only
  • UMN / LMN หรือ mixed
  • สาเหตุ:
    • ALS, primary lateral sclerosis
    • HTLV-1 myelopathy
    • Hereditary spastic paraplegia

7. Conus medullaris syndrome

  • Early sphincter dysfunction
  • Saddle anesthesia (S3–S5)
  • Bladder/rectum flaccid
  • Leg weakness มักไม่เด่น
  • สาเหตุ: disc, fracture, tumor

8. Cauda equina syndrome (ไม่ใช่ cord lesion)

  • Asymmetric radicular pain
  • LMN weakness, areflexia
  • Saddle anesthesia
  • Bladder/rectal paralysis
  • สาเหตุ:
    • Disc herniation
    • Epidural abscess/tumor
    • Arachnoiditis, malignancy, infection
  • Surgical emergency

Lhermitte sign

  • Electric shock sensation เมื่อ flex neck
  • พบใน:
    • Cervical spondylotic myelopathy
    • MS
    • B12 deficiency
    • Radiation myelopathy

การประเมิน (Evaluation)

  • MRI spine with contrast = investigation หลัก
  • CSF analysis เมื่อสงสัย inflammatory/infectious cause
  • PET scan: อาจช่วยใน neoplastic disease
  • Acute myelopathy = neurologic emergency
    → outcome ขึ้นกับ severity ตอนเริ่มรักษา

Clinical pearls

  • Myelopathy ต้อง localize ก่อน diagnose
  • Sensory level + bilateral signs → คิดถึง spinal cord
  • แยก conus vs cauda equina ให้ชัด
  • Compressive lesions → เวลา = outcome

 

ที่
ป้ายกำกับ:

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

สมัครสมาชิก: ส่งความคิดเห็น (Atom)