วันอังคารที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569

Tularemia (Francisella tularensis)

Tularemia (Francisella tularensis)

Microbiology, Epidemiology, Pathogenesis

1) ภาพรวม

Tularemia เป็น zoonosis จากเชื้อ Francisella tularensis (gram-negative coccobacillus, fastidious, aerobic/microaerophilic) ติดคนจาก สัตว์ป่า/สัตว์เลี้ยงบางชนิด หรือ arthropod vectors และการสัมผัสสิ่งแวดล้อมปนเปื้อน

  • มีชื่อเรียกอื่น: rabbit fever, deer-fly fever, wild hare disease (yato-byo), Ohara disease ฯลฯ
  • Human-to-human transmission โดยทั่วไป “ไม่เกิด” (แต่มีรายงานพิเศษ เช่น autopsy exposure, solid organ transplantation)

2) Microbiology (ประเด็นที่ต้องรู้เพื่อสั่งตรวจ/สื่อสารกับแล็บ)

Francisella genus

ชนิดที่อาจก่อโรคคน:

  • F. tularensis (สำคัญที่สุด)
  • F. philomiragia, F. hispaniensis, F. opportunistica (พบได้น้อย)
  • ยังมี Francisella/environmental species อื่น ๆ และบางส่วนถูกย้ายไป genus ใหม่ (Allofrancisella)

Subspecies ของ F. tularensis

  • subsp. tularensis (Type A): virulent กว่า, “จำกัดใน North America”
  • subsp. holarctica (Type B): virulence น้อยกว่า, กระจายกว้างในซีกโลกเหนือ และมีรายงานพบใน Australia
  • subsp. novicida (บางคนแยกเป็น Francisella novicida): ก่อโรคคน “rare”
  • subsp. mediasiatica: พบใน Central Asia/Siberia, ยังไม่ค่อยมีรายงานโรคในคน

ในพื้นที่เดียวกันอาจมีหลาย type/subtype ระบาดร่วมกันได้

ลักษณะในห้องแล็บ

  • small, pale-staining, slow-growing gram-negative coccobacilli
  • fastidious; ส่วนใหญ่ ต้องการ cysteine/cystine
  • media ที่พอขึ้นได้: chocolate agar, modified Thayer-Martin, BCYE ฯลฯ
  • เวลาขึ้นช้า:
    • solid media ~ 2–5 วัน
    • blood cultures ~ 5–10 วัน
  • ลักษณะช่วย “สะกิดใจ” ว่าอาจเป็น F. tularensis:
    • โตดีกว่าใน chocolate มากกว่า blood agar
    • ไม่โตบน routine gram-negative selective media
    • oxidase negative, catalase negative/weak+, beta-lactamase+
    • staining ไม่ชัด

การยืนยันชนิด (โดยเฉพาะใน reference lab)

ใช้ได้เช่น DFA, slide agglutination, PCR, MALDI-TOF (ต้องตาม protocol ที่ฆ่าเชื้อก่อน), sequencing, fatty acid analysis

3) Laboratory safety (สำคัญมาก)

  • ต้อง “แจ้งห้องแล็บทันที” เมื่อสงสัย tularemia เพราะเชื้อ อันตรายต่อ lab (aerosol risk) และเพาะยาก
  • การจัดการตัวอย่าง:
    • เริ่มต้นอาจทำใน BSL-2 (มี containment เหมาะสม)
    • เมื่อสงสัย/ได้ isolate เข้าข่าย: ต้องยกระดับเป็น BSL-3 และส่งต่อไป public health/reference lab ตามระบบประเทศ
  • หลีกเลี่ยง automated identification systems (เสี่ยง aerosol + misidentification)
  • เชื้อถูกควบคุมเข้มเพราะเป็น Category A bioterrorism agent (ข้อกำกับการครอบครอง/ขนส่ง)

4) Epidemiology

การกระจายทางภูมิศาสตร์

  • พบหลัก ๆ ใน Northern Hemisphere: North America, Europe, หลายส่วนของ Asia/Middle East
  • พบไม่บ่อย: Australia, England, South America (แต่มีรายงานบ้าง)
  • มีหลักฐานเพิ่มขึ้นว่าอาจมีใน Africa มากกว่าที่เคยคิด

North America (เน้น US)

  • Type A (subsp. tularensis) เป็นสัดส่วนมากของเคสในคน และโดยรวม “รุนแรงกว่า”
  • มี seasonality: May–Sep เด่น (สัมพันธ์กับ arthropod exposure)
  • มีแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ระบาด (มีการ “ขยับขึ้นเหนือ” ในบางช่วง) สอดคล้องกับสมมติฐานผลของ climate

Europe/Asia

  • ส่วนใหญ่เป็น Type B (subsp. holarctica)

กลุ่มเสี่ยง/อาชีพ

  • farmers, veterinarians, hunters, landscapers, park workers, meat handlers, lab workers
  • ใน US: พบมากใน เด็ก <15 ปี และ วัยกลางคน, เพศชายมากกว่าเพศหญิง

5) Sources & Routes of Transmission (เชื่อมกับ clinical syndrome)

Reservoir สำคัญ: lagomorphs (rabbits/hares) + rodents (หลายชนิด)
เชื้อ “ทนสิ่งแวดล้อม” ได้ดี: อยู่ใน carcass/mud/water ได้นานหลายสัปดาห์

5.1 Arthropod bites (พบบ่อยในหลายพื้นที่)

  • Ticks สำคัญใน US โดยเฉพาะเด็ก (ช่วงหน้าร้อน)
  • vector อื่น: mosquitoes, horse flies, fleas, lice
  • พื้นที่บางรัฐฝั่งตะวันตกของ US: biting flies เด่นกว่า ticks
  • Tick transmission: transstadial ได้; transovarial ยังมีข้อมูลขัดแย้ง

5.2 Animal contact

  • hunting/skin handling/necropsy สัตว์ป่า
  • bite/scratch จากสัตว์ (รวม cats, wild carnivores; มีรายงาน “claws/ปาก” ปนเชื้อ)
  • dog อาจเป็นตัวพา exposure (สัมผัส carcass/ticks แล้วมาสัมผัสคน)
  • splash เข้าตา/ขยี้ตาด้วยมือปนเปื้อน

5.3 Contaminated food/water

  • ingestion จากน้ำ/อาหารปนเปื้อน → outbreak ได้ โดยเฉพาะช่วงภัยพิบัติ/สงคราม
  • เชื้ออยู่ในน้ำได้นาน แม้น้ำกร่อย/น้ำแข็ง
  • อยู่ร่วมกับ amoeba อาจช่วยเพิ่มการอยู่รอดในน้ำ

5.4 Airborne transmission

  • สูดดมฝุ่น/ละอองจาก hay, soil, water หรือ lab specimens
  • กิจกรรมเสี่ยง: lawn mowing, brush cutting
  • Cluster ของ pneumonic/typhoidal tularemia ที่ไม่สัมพันธ์กับ exposure ปกติ → ต้องคิดถึง intentional release/bioterrorism และรีบแจ้งระบบเฝ้าระวัง

6) Pathogenesis (แก่นที่ออกข้อสอบ/ใช้ตีความความรุนแรง)

Infectious dose ต่ำมาก

  • เพียง 10–50 organisms (intradermal หรือ inhalation) ก็ทำให้ป่วยได้
  • Type A รุนแรงกว่า Type B
  • genotype บางกลุ่มของ Type A (เช่น A1b) สัมพันธ์กับ invasive disease/อัตราตายสูงกว่า

การกระจายเชื้อ

  • เพิ่มจำนวนที่จุด inoculation → ไป regional lymph nodes → อาจกระจาย systemic ทาง lymphohematogenous
  • เกิด tissue necrosis; อาจเกิด granuloma และบางครั้ง caseate (คล้าย TB)

Intracellular lifestyle

  • เป็น facultative intracellular pathogen (เด่นใน macrophages แต่ติด cell อื่นได้)
  • เข้าสู่ macrophage ผ่าน “looping phagocytosis”
  • ยับยั้ง phagosome maturation / phagosome-lysosome fusion แล้วหนีออก cytosol → replication → macrophage death → กระจายต่อ
  • ใน neutrophils: ยับยั้ง NADPH oxidase/oxidative burst, หนีเข้า cytoplasm และยืดอายุ neutrophil ได้
  • มีข้อมูลว่าเชื้อในเลือดอาจ “free in plasma” สลับกับช่วงเข้าเซลล์/ออกเซลล์ (cycle of reinfection)

Erythrocyte infection (แนวคิดสำคัญ)

  • เชื้อสามารถ ติด/อยู่ใน RBC → ถูกปกป้องจากการฆ่าโดย gentamicin (อธิบายความเสี่ยง relapse หากรักษาไม่เหมาะ)
  • ช่วยการอยู่รอดใน tick gut (หนุนการคงอยู่ใน vector)

Host immune response

  • innate response ช่วยคุม แต่ไม่พอ clearance
  • inflammasome activation → IL-1β, IL-18, caspase-1 dependent cell death (ต้องอาศัย type I IFN signaling)
  • protective immunity พึ่ง cell-mediated immunity (CD4+/CD8+ T-cells) → macrophage activation ผ่าน TNF-α, IFN-γ และ reactive nitrogen/oxygen species
  • antibody ต่อ carbohydrate antigens “ไม่พอป้องกัน” เดี่ยว ๆ

Virulence & immune evasion (ภาพรวมที่จำได้)

  • phenotype: capsule, LPS, pili, acid phosphatases, siderophore, “stealth-like behavior”
  • genetic: Francisella pathogenicity island (FPI) → เกี่ยวกับ phagosomal escape/virulence และ encode atypical type VI secretion system
  • immune evasion: ดื้อ complement, LPS ถูก TLR4 จับได้น้อย, กด inflammasome/ลด cytokines, กระตุ้น PGE2 ลด IFN-γ, เปลี่ยน mitochondrial function ฯลฯ

 

 Clinical, Dx, Tx, Prevention

1) ภาพรวม

Tularemia เป็น zoonosis จากเชื้อ Francisella tularensis (aerobic, fastidious gram-negative coccobacillus) ความรุนแรงขึ้นกับ strain virulence (Type A vs B), portal of entry, inoculum, immune status

  • อาจตั้งแต่ asymptomatic → septic shock/death
  • เป็น Tier 1 / Category A bioterrorism agent (infectious dose ต่ำมาก + aerosolization ทำ outbreak ได้)

2) อาการเริ่มต้น (Nonspecific systemic symptoms)

  • เริ่มภายใน 3–5 วัน (range 1–21 วัน) หลัง exposure
  • อาการ: fever, chills, anorexia, malaise ± headache, fatigue, chest/muscle soreness, abdominal pain, vomiting/diarrhea
  • ไข้บางราย ดีขึ้นชั่วคราวแล้วกลับมาใหม่
  • ตอนมาถึง รพ. อาการระบบอาจ “จางแล้ว” แต่เข้าสู่ syndrome เฉพาะตาม portal

3) 6 Major clinical syndromes (ตาม portal of entry)

A) Ulceroglandular tularemia (พบบ่อยสุด)

Key triad: skin ulcer + fever + regional LAD

  • มักมีประวัติ tick bite หรือสัมผัสสัตว์ป่า (rabbit/hares/rodents)
  • Lesion: erythematous ulcer/eschar ที่ inoculation site (อาจ >1 lesion)
    • แขน/มือ: พบมากหลัง animal exposure
    • ศีรษะ/คอ/ลำตัว/ขา: พบมากหลัง tick exposure
  • Tender regional lymphadenopathy (อาจมาก่อน/พร้อม/ตามหลังแผล)
    • เด็ก: cervical/occipital nodes บ่อย (แผลซ่อนใน scalp ได้)
  • โดยทั่วไป ไม่ค่อยมี frank lymphangitis → ถ้ามีให้คิด secondary bacterial superinfection
  • Complication สำคัญ: suppurative lymph nodes (พบได้แม้ให้ antibiotic โดยเฉพาะวินิจฉัยช้า) → fluctuant ควร needle aspiration หรือ incision & drainage (I&D)

B) Glandular tularemia

  • Tender regional LAD โดยไม่มี skin lesion ให้เห็น
  • กลไกเหมือน ulceroglandular (tick/animal contact) และเกิด suppuration ได้เช่นกัน

C) Oculoglandular tularemia

  • เข้าทาง conjunctiva: splash/rub eye/aerosol
  • อาการ: unilateral eye pain, photophobia, tearing
  • ตรวจ: conjunctival erythema + edema/vascular engorgement ± purulence, small conjunctival ulcers/nodules, periorbital edema
  • LAD: preauricular/postauricular/cervical/submandibular
  • เป็นสาเหตุหนึ่งของ Parinaud oculoglandular syndrome
  • Complications: corneal ulceration, dacryocystitis ± uveitis (rare)

D) Pharyngeal (oropharyngeal) tularemia

  • มักจาก ingestion contaminated food/water (บางประเทศพบมากกว่าสหรัฐ โดยเฉพาะช่วง disaster/war/ใช้น้ำบ่อ)
  • อาการเด่น: fever + severe sore throat + neck swelling
  • ตรวจ: exudative pharyngitis/tonsillitis, cervical LAD ± pharyngeal/tonsillar ulcers
  • อาจมี pharyngeal membrane เลียนแบบ diphtheria

E) Pneumonic tularemia

เด่นด้วย pulmonary involvement; รุนแรงกว่าใน Type A (North America) แต่ Type B ก็ severe ได้โดยเฉพาะ immunocompromised
แบ่งเป็น:

1) Primary pneumonic (inhalation โดยตรง)

  • กลุ่มเสี่ยง: farmers/landscapers/lab workers (dust/aerosol)
  • อาการ: fever, malaise → เด่นขึ้นเป็น chest pain, cough (scant sputum), pleuritic/substernal pain
  • CXR early อาจปกติ → ต่อมาพบ peribronchial infiltrates, lobar consolidation, pleural effusion, hilar adenopathy
  • “Nodular infiltrates + pleural effusion” ให้คิด tularemia หรือ pneumonic plague

2) Secondary pneumonic (hematogenous spread)

  • แทรกซ้อนจาก syndrome อื่นได้
  • ภาพได้หลากหลาย: bilateral/lower lobes/miliary ± effusion
  • Pleural effusion มัก exudative lymphocytic predominant และ ADA อาจสูง → สับสน TB ได้
  • Severe: respiratory failure/ARDS, empyema (อาจต้อง decortication)

F) Typhoidal tularemia

  • systemic febrile illness ไม่มี localizing signs ชัด (ไม่มี prominent LAD/lesion)
  • อาจตั้งแต่ acute sepsis → chronic febrile illness
  • อาการ: fever/chills/anorexia/headache/myalgias/sore throat/abdominal pain/diarrhea
  • “Abdominal tularemia” (เด่น GI) อาจมี mesenteric LAD
  • Pulmonary involvement (secondary) พบได้มาก (บางราย subclinical)
  • Severe lab clues: ↑CPK/rhabdomyolysis, myoglobinuria, hyponatremia, renal failure

4) Tularemia ในผู้ป่วย Immunocompromised

  • มัก presenting เป็น pneumonic หรือ typhoidal มากกว่า ulceroglandular/glandular
  • ไข้เกือบทุกคน; อาการระบบ/ปอด/ท้องเด่นได้

5) “Secondary skin manifestations” (สำคัญ—พลาดบ่อย)

พบได้มาก (บาง series ถึง ~50%) ในทุก syndrome

  • maculopapular/vesiculopapular, erythema multiforme, erythema nodosum, urticarial
  • อาจถูกวินิจฉัยผิดเป็น varicella/drug eruption
  • Sweet syndrome ก็รายงานได้
  • คนไข้หนึ่งรายอาจมีมากกว่า 1 pattern

6) Lab findings (ไม่จำเพาะ)

  • WBC ต่ำ/ปกติ/สูงได้
  • ↑inflammatory markers, thrombocytopenia, hyponatremia, abnormal LFTs
  • rhabdomyolysis/myoglobinuria, pyuria ฯลฯ

7) Complications / Poor prognostic factors

Complications

  • prolonged fever/weight loss/debility (weeks–months), fatigue, neuropsychiatric symptoms (concentration/sleep)
  • sepsis, renal failure, rhabdomyolysis, hepatitis
  • rare: otitis/mastoiditis, endocarditis, pericarditis/myocarditis, meningitis, osteomyelitis, peritonitis, granulomatous hepatitis, splenic rupture/hematoma, aortitis, prosthetic joint infection ฯลฯ

Risk factors for poor outcome

  • older age, serious underlying disease, delayed diagnosis, prolonged symptoms before Tx
  • pneumonic/typhoidal disease, renal failure, inadequate antibiotic treatment

8) เมื่อไรควร “คิดถึง tularemia” (Clinical suspicion triggers)

  • Regional LAD โดยเฉพาะสัมพันธ์ inoculation site
  • Unilateral conjunctivitis + local LAD (Parinaud pattern)
  • Severe pharyngitis ไม่ตอบสนอง penicillin และ routine tests ไม่เจอ
  • Persistent febrile illness/ FUO ที่ routine workup ไม่ได้คำตอบ
  • CAP ไม่ตอบสนอง standard antibiotics + routine tests negative
  • Imaging: nodular infiltrates + pleural effusion
  • มี exposure: wild animals/ticks/outdoor work/landscaping/hunting/lab

หากมี clustered cases ของ pneumonic/typhoidal ในเมือง “ไร้ exposure ปกติ” → ต้องคิด bioterrorism และแจ้งระบบทันที

9) Diagnosis (แนวทางใช้งานจริง)

หลักการ

  • มักวินิจฉัยแบบ presumptive ก่อน เพราะ confirm ช้า
  • ยืนยันได้ด้วย culture หรือ serology (paired titer)

Serology (confirmatory)

  • ส่ง acute serum ตอนมาพบ + convalescent อีก 2–4 สัปดาห์
  • Confirm = ≥4-fold rise in titer
  • cutoff supportive: tube agglutination ≥1:160 หรือ microagglutination ≥1:128
  • ข้อจำกัด:
    • antibody มักยังไม่ขึ้นใน 2 สัปดาห์แรก → ไม่ช่วย acute
    • IgM/IgG มาพร้อมกัน และ titer ค้าง “เป็นปี” → single positive titer แปลว่าติดเก่าก็ได้
    • cross-react low titer กับ Brucella/Legionella/heterophile antibodies ได้
    • ELISA: sensitive แต่ less specific และ “ไม่เป็น quantitative titer rise” แบบ agglutination

Culture (confirmatory แต่ sensitivity ต่ำ + lab hazard)

  • Specimens ตาม syndrome: ulcer swab/biopsy, lymph node aspirate/biopsy, blood, respiratory specimens, pleural fluid, ocular/pharyngeal swab, CSF/tissue ฯลฯ
  • ต้องแจ้ง lab ก่อน (biosafety precautions, supportive media/cysteine requirement)
  • Gram stain: tiny, weakly stained gram-negative coccobacilli
  • Culture negative “ไม่ตัดทิ้ง”

Molecular / rapid presumptive tests

  • PCR จาก ulcer/LN aspirate/blood/respiratory/pleural/CSF/tissue (มักผ่าน public health/LRN)
  • ช่วยในผู้ป่วยได้รับ antibiotics แล้ว หรือ illness นาน
  • ระวัง: บาง method (เช่น 16S) แยก F. tularensis vs F. novicida ได้ไม่ชัด

10) Differential diagnosis (ตาม syndrome)

  • Ulcer + LAD: staph/strep lymphadenitis, Bartonella (cat scratch), sporotrichosis, toxoplasmosis, mycobacterial/fungal, anthrax, plague, syphilis, Spirillum minus (rat-bite fever), malignancy ฯลฯ
  • Oculoglandular: Bartonella, HSV, adenovirus, pyogenic conjunctivitis
  • Pharyngeal: adenovirus/EBV/strep
  • Pneumonia nonresolving: Q fever, psittacosis, TB, fungal, pneumonic plague; บางราย mimic lung cancer (PET/CT positive)
  • Typhoidal/FUO: typhoid, brucellosis, Q fever, relapsing fever, culture-negative endocarditis, malaria, rickettsioses, ehrlichiosis/anaplasmosis, viral illnesses

11) Treatment (เริ่มทันทีเมื่อสงสัย)

ให้ antimicrobial promptly ทุกเคส suspected/confirmed

  • Beta-lactams ไม่ควรใช้ (clinical failure ได้ แม้ in vitro ดูไว)
  • กลุ่มที่ “หลักฐานดี”:
    • Aminoglycosides (gentamicin; historical streptomycin)
    • Fluoroquinolones (ciprofloxacin/levofloxacin)
    • Tetracyclines (doxycycline)

11.1 Severe infection (แนะนำ)

นิยามคร่าว ๆ: prolonged/extensive systemic symptoms, sepsis, typhoidal, pneumonic + dyspnea/resp distress, organ dysfunction

  • Gentamicin IM/IV เป็น drug of choice (มักให้ ~10 วัน; เด็กบางแนวทาง 10–14 วัน)
  • ถ้าใช้ไม่ได้: ciprofloxacin หรือ levofloxacin
  • บางกรณี severe complication (septic shock, organ failure, resp failure, meningitis/endocarditis) → พิจารณา combination therapy (aminoglycoside + fluoroquinolone) ร่วมกับ ID
  • ผู้ใหญ่ที่ตอบสนองดีสามารถ step-down เป็น oral เพื่อจบคอร์สตามความเหมาะสม

11.2 Mild–moderate infection

Adults

  • Oral ได้ถ้า outpatient reliable หรือ inpatient ที่ไม่ severe:
    • Ciprofloxacin หรือ levofloxacin × 10 วัน
    • หรือ Doxycycline × 14–21 วัน
  • Doxycycline มีข้อดี cover tick-borne อื่น แต่บาง series failure/relapse สูงกว่า FQ (โดยเฉพาะให้ช้า)

Children

  • แนะนำ fluoroquinolone × 10 วัน หรือ doxycycline × 14–21 วัน
  • Gentamicin เป็น alternative

แนวโน้มใหม่: ciprofloxacin ใช้ง่ายกว่าและลด nephrotoxicity จาก aminoglycoside (แต่ต้องใช้ตาม dose pediatric)

11.3 Meningitis / Endocarditis (rare)

  • ต้อง consult ID
  • Meningitis: aminoglycoside + (doxycycline หรือ ciprofloxacin) × 14–21 วัน (เพราะ CSF penetration ของ aminoglycoside ไม่แน่นอน)
  • Endocarditis: aminoglycoside + fluoroquinolone ช่วงแรก (เช่น 2 สัปดาห์) แล้วต่อ fluoroquinolone รวม 2–4 สัปดาห์เพิ่มเติม (อิง case reports)

11.4 Pregnancy

  • เลือก gentamicin, ciprofloxacin, หรือ levofloxacin (พิจารณา risk/benefit; severe อาจใช้ gentamicin + FQ)
  • ปรึกษาเภสัชกรเรื่อง altered clearance ช่วงครึ่งหลังของ pregnancy

11.5 Immunocompromised

  • ใช้หลักเดียวกับทั่วไปตาม severity แต่ อาจต้องยืด duration หาก response ช้า/เสี่ยง relapse

11.6 Adjunctive management

  • Suppurative lymph nodes → aspiration หรือ I&D
  • Empyema → drainage/decortication ตามข้อบ่งชี้

11.7 Relapse

  • พบได้ทุก regimen แต่ มากขึ้นเมื่อ doxycycline <14 วัน (bacteriostatic)
  • Retreat ด้วย agent เดิมได้ (resistance ในธรรมชาติยังไม่เด่น)
  • ถ้า doxycycline เดิม: พิจารณายืดเป็น 21 วัน หรือเปลี่ยนเป็น aminoglycoside/FQ

12) Prevention

Minimizing exposure

  • ไม่ใช้มือเปล่าชำแหละสัตว์ป่า / หลีกเลี่ยงสัตว์ป่วย-ตาย
  • ใส่ gloves/eye protection/mask เมื่อต้องจัดการซากสัตว์ (รวมซากที่แมว/สุนัขคาบมา)
  • ป้องกัน tick: เสื้อผ้าปิดผิว, tight cuffs/ankles, repellents ที่กัน ticks, รีบเอา tick ออก
  • ดื่ม potable water, cook wild meat ให้สุก

Infection control

  • Standard precautions เพียงพอ ใน รพ. (เพิ่ม eye/nose/mouth protection ใน procedure ที่ aerosol/splash)
  • แจ้ง microbiology/autopsy team ทุกครั้งเมื่อสงสัย/ยืนยัน

Post-exposure prophylaxis (PEP)

  • โดยทั่วไป ไม่แนะนำ หลัง natural exposure เช่น tick bite หรือใกล้ชิดผู้ป่วย (ความเสี่ยงต่ำมาก) → เฝ้าระวังอาการ
  • พิจารณา PEP หากเป็น lab/autopsy exposure ผ่าน mucosa/nonintact skin/aerosol และเริ่มเร็ว (≈ภายใน 1 สัปดาห์)

PEP (bioterrorism exposure/early incubation)

  • Adults:
    • Ciprofloxacin 500 mg PO BID × 7 วัน หรือ
    • Levofloxacin 500 mg PO OD × 7 วัน หรือ
    • Doxycycline 100 mg PO BID × 10–14 วัน
  • Children (>1 month):
    • Ciprofloxacin 15 mg/kg PO BID (max 500 mg/dose) × 7 วัน หรือ
    • Levofloxacin: <5 yr 8 mg/kg BID (max 250 mg/dose); ≥5 yr 8 mg/kg OD (max 500 mg) × 7 วัน หรือ
    • Doxycycline 2.2 mg/kg BID (max 100 mg/dose) × 10–14 วัน

Bioterrorism suspected: เริ่ม สอง class ช่วงแรก (เผื่อ engineered resistance) และแจ้งหน่วยงานตามระบบทันที

ที่
ป้ายกำกับ: ,

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

สมัครสมาชิก: ส่งความคิดเห็น (Atom)