วันอังคารที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2569

Arsenic: Chronic Poisoning

Arsenic: Chronic Poisoning

ความสำคัญ

Chronic arsenic exposure

  • มักเกิดจากการได้รับสารปริมาณต่ำเป็นเวลานาน
  • พบได้จากน้ำดื่ม อาหาร และการทำงาน
  • อาจไม่มีอาการในระยะแรก
  • เพิ่มความเสี่ยงมะเร็งแม้หยุดสัมผัสแล้ว

รูปแบบของ Arsenic

Inorganic arsenic

มีพิษมากที่สุด

ได้แก่

  • Arsenite (As3+)
  • Arsenate (As5+)

Organic arsenic

ส่วนใหญ่พิษต่ำ

เช่น

  • Arsenobetaine (fish arsenic)

พบใน

  • ปลา
  • อาหารทะเล

Pathophysiology

Trivalent arsenic (As3+)

จับกับ sulfhydryl groups

ยับยั้ง

Pyruvate dehydrogenase

ทำให้

  • Cellular respiration ผิดปกติ
  • ATP ลดลง
  • Oxidative stress เพิ่มขึ้น

Organ systems ที่ได้รับผล

  • Skin
  • Peripheral nerves
  • Cardiovascular system
  • Liver
  • Bone marrow
  • Kidney

แหล่งสัมผัสสำคัญ

1. Drinking water

สาเหตุสำคัญที่สุดทั่วโลก


WHO/EPA กำหนด

Arsenic <10 mcg/L

ในน้ำดื่ม


พื้นที่ระบาดสำคัญ

  • Bangladesh
  • West Bengal (India)

2. Rice and Rice Products

เนื่องจาก

  • ปลูกในน้ำ
  • ดูดซับ arsenic ได้ดี

3. Herbal / Traditional Medicine

  • Ayurvedic medicine
  • Herbal remedies
  • Folk medicine

4. Occupational Exposure

  • Smelting
  • Mining
  • Refining
  • Semiconductor industry
  • Glass manufacturing

5. Pressure-treated wood

โดยเฉพาะ

Chromated copper arsenate (CCA)


Clinical Manifestations

Dermatologic Findings

เป็น hallmark ของ chronic toxicity


Hyperpigmentation

ลักษณะเด่น

Rain-drop pigmentation

พบเป็นจุดดำสลับขาว


Arsenical Keratosis

ลักษณะ

  • Hyperkeratotic papules
  • Palms
  • Soles

ถือเป็น

Premalignant lesion


อื่น ๆ

  • Leukomelanosis
  • Mucosal pigmentation
  • Eczema
  • Hyperkeratosis

Neurologic

Peripheral Neuropathy

อาการเด่นมาก


Sensory symptoms ก่อน

  • Numbness
  • Tingling
  • Burning feet

ต่อมา

  • Weakness
  • Loss of reflexes
  • Stocking-glove distribution

NCS findings

Distal sensorimotor axonal neuropathy


Clinical Pearl

อาจคล้าย

Diabetic neuropathy

หรือ

CIDP


Cardiovascular Effects

Hypertension

มีความสัมพันธ์แบบ dose-dependent


QT prolongation

พบได้


Cardiovascular disease

เพิ่มความเสี่ยง

  • CAD
  • Stroke
  • PAD

Blackfoot Disease

ลักษณะจำเพาะ

  • Severe peripheral vascular disease
  • Distal gangrene

Hepatic Effects

พบได้บ่อย


Laboratory

  • Elevated ALP
  • Elevated bilirubin
  • Elevated transaminases

Histology

Noncirrhotic portal fibrosis

เป็นลักษณะเด่น


Hematologic Effects

อาจพบ

  • Pancytopenia
  • Normocytic anemia

บางรายพบ

  • Basophilic stippling
  • Megaloblastic anemia

Respiratory Effects

สัมพันธ์กับ

  • Chronic cough
  • Dyspnea
  • Hemoptysis
  • Bronchiectasis

Endocrine / Metabolic

มีความสัมพันธ์กับ

Type 2 diabetes mellitus


Cancer Risk

Arsenic เป็น

Group 1 Carcinogen (IARC)


มะเร็งที่สัมพันธ์ชัดเจน

Skin cancer

  • Bowen disease
  • SCC
  • BCC

Lung cancer

เสี่ยงเพิ่มแบบ dose-dependent


Bladder cancer

สัมพันธ์ชัดเจนที่สุดชนิดหนึ่ง


Kidney cancer

โดยเฉพาะ

Transitional cell carcinoma


Liver cancer

โดยเฉพาะ

Hepatic angiosarcoma


Prostate cancer

มีข้อมูลสนับสนุนเพิ่มขึ้น


Diagnosis

Investigation ที่ดีที่สุด

Urine arsenic with speciation


เหตุผล

แยกได้ว่าเป็น

  • Toxic inorganic arsenic
  • Non-toxic fish arsenic

Blood arsenic

ไม่แนะนำใน chronic exposure

เพราะ

  • Clearance เร็ว
  • ไม่สะท้อน body burden

Urine Arsenic Interpretation

ประชากรทั่วไป

Inorganic arsenic

95th percentile

15 mcg/g creatinine


Acute poisoning

มัก

1000 mcg/L


Hair and Nail Arsenic

มีประโยชน์ใน

Remote exposure

หลายเดือนก่อน


ข้อจำกัด

  • External contamination สูง
  • Standardization ต่ำ

Evaluation เพิ่มเติม

ควรตรวจ

  • CBC
  • LFT
  • Creatinine
  • Urinalysis
  • ECG

ถ้ามี neuropathy

พิจารณา

Nerve conduction study


Management

1. Remove Exposure

สำคัญที่สุด


Drinking water

  • เปลี่ยนแหล่งน้ำ
  • ใช้น้ำบรรจุขวด
  • ติดตั้ง filtration system

Occupational

  • PPE
  • Ventilation
  • Industrial hygiene control

Diet

ลด

  • Rice products ปริมาณมาก
  • แหล่ง arsenic ที่ทราบ

2. Chelation

ไม่แนะนำ routine

ใน chronic arsenic poisoning


เหตุผล

  • หลักฐานจำกัด
  • ไม่ลด long-term morbidity ชัดเจน
  • มี adverse effects

Chelation พิจารณาเฉพาะ

  • Recent significant exposure
  • Symptomatic + elevated inorganic arsenic

(แนวทางเดียวกับ acute poisoning)


3. Dermatologic Follow-up

ผู้ป่วยที่มี

  • Arsenical keratosis
  • Bowen disease
  • Skin cancer

ควรติดตามโดย Dermatologist


Special Populations

Children

ไวต่อพิษมากกว่าผู้ใหญ่


ผลระยะยาว

  • Neurobehavioral abnormalities
  • Bronchiectasis
  • Bladder cancer
  • Lung cancer

หลายสิบปีหลังสัมผัส


Pregnancy

Arsenic ผ่านรกได้

สัมพันธ์กับ

  • Spontaneous abortion
  • Stillbirth
  • Preterm birth
  • Infant mortality

Clinical Pearls

Skin findings ที่จำเพาะที่สุด

  • Rain-drop pigmentation
  • Arsenical keratosis

Neuropathy

  • Symmetric sensorimotor neuropathy
  • Distal > proximal

Investigation ที่ควรจำ

Urine arsenic + speciation


Blood arsenic

ใช้ใน

Acute poisoning เท่านั้น


Chelation

ไม่ใช่มาตรฐานในการรักษา chronic exposure


Cancer risk

Arsenic เพิ่มความเสี่ยง

  • Lung cancer
  • Bladder cancer
  • Skin cancer
  • Kidney cancer
  • Hepatic angiosarcoma

แม้หยุดสัมผัสแล้ว


Key Message

Chronic arsenic poisoning มักเกิดจากการสัมผัส arsenic ในระดับต่ำเป็นเวลานาน โดยเฉพาะจากน้ำดื่ม อาหาร และอาชีพ ลักษณะเด่นคือ rain-drop pigmentation, arsenical keratosis และ symmetric sensorimotor polyneuropathy การวินิจฉัยควรใช้ urine arsenic พร้อม speciation ส่วนการรักษาที่สำคัญที่สุดคือการค้นหาและกำจัดแหล่งสัมผัส เนื่องจาก chelation ไม่มีประโยชน์ชัดเจนในผู้ป่วย chronic exposure และผู้ป่วยยังมีความเสี่ยงมะเร็งเพิ่มขึ้นต่อเนื่องแม้หยุดสัมผัสสารแล้ว.

 

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น