Differentiated Thyroid Cancer: Radioiodine (RAI, I-131) Therapy
หลักการ
Radioiodine (I-131)
- ถูก uptake ผ่าน sodium-iodide
symporter (NIS)
- ทำลายเซลล์ด้วย β-particle
- ตรวจตำแหน่ง uptake ได้ด้วย γ-emission
มีประสิทธิภาพเฉพาะ
- Papillary
thyroid carcinoma
- Follicular
thyroid carcinoma
ไม่มีบทบาทใน
- Medullary
thyroid carcinoma
- Anaplastic
thyroid carcinoma
- Lymphoma
- Radioiodine-refractory
DTC
วัตถุประสงค์ของ RAI
แบ่งเป็น 3 กลุ่ม
1. Remnant ablation
ทำลาย thyroid tissue ที่เหลือหลัง
Total thyroidectomy
ประโยชน์
- เพิ่มความแม่นยำของ Thyroglobulin (Tg)
- เพิ่ม specificity ของ Whole-body scan
2. Adjuvant therapy
ทำลาย microscopic residual disease
หวังผล
- ลด recurrence
- เพิ่ม progression-free survival
- อาจเพิ่ม disease-specific survival
3. Treatment of known disease
รักษา
- Residual
tumor
- Recurrent
disease
- Distant
metastasis
โดยเฉพาะเมื่อ lesion เป็น
radioiodine-avid
การเลือกผู้ป่วย
Low risk
❌ ไม่แนะนำให้ RAI
เป็น routine
ได้แก่
- Tumor ≤4
cm
- Intrathyroidal
- ไม่มี gross ETE
- ไม่มี vascular invasion
- ไม่มี distant metastasis
- LN
involvement เล็กน้อย (≤5 nodes และแต่ละ node ≤2 mm)
งานวิจัยหลายฉบับไม่พบว่า RAI ลด recurrence หรือ mortality ในกลุ่มนี้
Intermediate risk
พิจารณาให้ RAI เป็นรายบุคคล
เหมาะในผู้ที่มี
- Tumor
>4 cm (intrathyroidal)
- Follicular
carcinoma
- Encapsulated
invasive FVPTC
- Limited
vascular invasion (<4 vessels)
- Multiple
LN metastases
- Bilateral
multifocal disease >1 cm
โดยเฉพาะเมื่อ tumor มีแนวโน้มตอบสนองต่อ
RAI เช่น
- Classic
PTC
- FTC
- RAS-driven
tumor
- RET
fusion
อาจไม่คุ้มค่าหาก
- Postoperative
Tg <1 ng/mL
- Multifocal
papillary microcarcinoma
- Minimal
microscopic ETE เพียงอย่างเดียว
High risk
⭐ แนะนำ RAI ทุกราย
ได้แก่
- Distant
metastasis
- Gross
extrathyroid extension
- Gross
residual disease
- Incomplete
resection
ยกเว้น
Oncocytic (Hürthle cell) carcinoma
ซึ่งตอบสนองต่อ RAI ไม่ดี
จึงไม่แนะนำใช้เป็น adjuvant therapy แม้อาจพิจารณา remnant
ablation เพื่อช่วยติดตาม Tg ได้
Contraindications
Absolute contraindications
- Pregnancy
- Breastfeeding
ควรหยุดให้นมอย่างน้อย
6–8 สัปดาห์
ก่อนให้ RAI
Patient preparation
1. Low-iodine diet
7–10 วันก่อน
และ
1–2 วันหลังให้ RAI
2. หลีกเลี่ยง iodine exposure
เช่น
- CT
contrast
- Amiodarone
- Iodine-containing
drugs
หลังได้รับ CT contrast
มักเลื่อน RAI
ประมาณ 2–3 เดือน
หรือจน urinary iodine กลับปกติ
วิธีเพิ่ม TSH
ต้องการ TSH >25–30 mU/L
มี 2 วิธี
Recombinant human TSH (rhTSH)
⭐ Preferred ใน
- Remnant
ablation
- Low/intermediate-risk
adjuvant therapy
- ผู้ป่วยที่ไม่ควรเกิด hypothyroidism
ข้อดี
- ไม่ต้องหยุด Levothyroxine
- Quality
of life ดีกว่า
- ผลการรักษาใกล้เคียง thyroid hormone withdrawal
Thyroid hormone withdrawal
หยุด Levothyroxine
3–4 สัปดาห์
ก่อน RAI
ใช้ได้ทั้ง
- Adjuvant
- Metastatic
disease
Pretreatment scan
ทำเมื่อ
- Extent
disease ยังไม่ชัด
- ผล scan อาจเปลี่ยนการรักษา
ไม่จำเป็นต้องทำทุกราย
โดยเฉพาะ
Low-risk remnant ablation
Recommended RAI activity
Remnant ablation
⭐ 30 mCi
Adjuvant therapy
75–150 mCi
โดยทั่วไป
75–100 mCi
High-risk
100–150 mCi
Gross residual / Metastatic disease
100–200 mCi
ตัวอย่าง
- Cervical
LN → 150 mCi
- Lung
metastasis → 150–200
mCi
- Bone
metastasis → 200 mCi
ผู้สูงอายุ (>70 ปี)
ควรหลีกเลี่ยง >150 mCi หากไม่ได้ทำ dosimetry
Monitoring หลัง RAI
ทำ
Post-treatment whole-body scan
ภายใน
2–8 วัน
หลังให้ RAI
เพื่อตรวจ
- Residual
disease
- Metastatic
uptake
Routine follow-up whole-body scan
❌ ไม่แนะนำ
ยกเว้น
- Tg สูง
- TgAb เพิ่ม
- Imaging
สงสัย recurrence
Acute complications
พบได้ประมาณ
10–30%
- Radiation
thyroiditis
- Neck
edema
- Nausea
- Sialadenitis
- Altered
taste
- Xerostomia
การดูแล
- ดื่มน้ำมาก
- NSAIDs
สำหรับ sialadenitis
- รักษาสุขภาพช่องปาก
ไม่แนะนำให้อมมะนาวทันทีหลังให้ RAI
เพราะอาจเพิ่มการได้รับรังสีของต่อมน้ำลายและเพิ่มความเสี่ยง sialadenitis
ภาวะแทรกซ้อนสำคัญอื่น
- Nasolacrimal
duct obstruction
- Tumor
swelling (อาจให้ dexamethasone/prednisone ป้องกันในรายเสี่ยง)
- Secondary
malignancy (absolute risk ต่ำ แต่เพิ่มขึ้นตาม cumulative
dose)
- Leukemia
- Salivary
gland cancer
- Myelodysplastic
syndrome (MDS)
- Myeloproliferative
neoplasm (MPN)
Fertility
ชาย
- อาจมี transient oligospermia
- แนะนำหลีกเลี่ยงการมีบุตร 3–4 เดือน
หญิง
- อาจมี amenorrhea ชั่วคราว
- Ovarian
reserve ลดลงได้
- Fertility
โดยรวมไม่แตกต่างจากผู้ที่ไม่ได้รับ RAI
ควรเลื่อนการตั้งครรภ์
⭐ อย่างน้อย 6
เดือน หลังรักษา
Radiation safety
หลังให้ RAI
แนะนำ
- อยู่ห่างผู้อื่น ≥1.8 เมตร ในช่วง
24 ชั่วโมงแรก
- นอนแยก
- งดจูบ/เพศสัมพันธ์ช่วงแรก
- ไม่ใช้ภาชนะร่วมกัน
- ดื่มน้ำ 3–4 ลิตร/วัน
- ปัสสาวะบ่อย
- ผู้ชายควรนั่งปัสสาวะใน 48 ชั่วโมงแรก
ผู้ที่เดินทางต่างประเทศภายใน 3–4 เดือน หลังรักษา ควรมีเอกสารรับรองการได้รับ RAI
เนื่องจากอาจตรวจพบรังสีที่สนามบิน
High-yield Pearls
- RAI
มี 3 เป้าหมาย: Remnant
ablation, Adjuvant therapy และ Treatment of known
disease
- Low-risk
DTC ไม่ควรได้รับ RAI เป็น routine
- High-risk
DTC ควรได้รับ RAI หลัง Total
thyroidectomy หาก tumor เป็น radioiodine-avid
- rhTSH
เป็นวิธีเตรียมผู้ป่วยที่แนะนำใน Remnant ablation และผู้ป่วย Low/Intermediate-risk
- Low-iodine
diet 7–10 วัน และหลีกเลี่ยง iodine exposure ก่อน RAI
- ขนาด RAI ที่ใช้บ่อย: Remnant
ablation 30 mCi, Adjuvant 75–100 mCi, Metastatic disease 100–200 mCi
- ห้ามให้ RAI ในหญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร
- ภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยคือ sialadenitis และ xerostomia
ส่วนภาวะแทรกซ้อนระยะยาว เช่น secondary malignancy พบได้น้อยและสัมพันธ์กับ cumulative dose
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น