วันพุธที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2569

Imaging of Occupational Lung Diseases

Imaging of Occupational Lung Diseases

โรคปอดจากการประกอบอาชีพ (Occupational lung diseases) มักเกิดจากการสัมผัสฝุ่น แร่ สารเคมี ควัน ไอระเหย หรือสารอินทรีย์ โดยการวินิจฉัยต้องอาศัย 4 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ ประวัติการสัมผัสที่ชัดเจน, latency period ที่เหมาะสม, ลักษณะทางคลินิกสอดคล้อง และการตัดโรคอื่นออก

Imaging Modality

Chest Radiograph

  • เป็นการตรวจพื้นฐาน
  • ใช้ในระบบคัดกรองตาม International Labor Office (ILO) classification
  • เหมาะสำหรับ surveillance และ epidemiologic studies

High-resolution CT (HRCT)

มีความไวและจำเพาะสูงกว่า CXR

ช่วยประเมิน

  • Nodules
  • Reticular pattern
  • Fibrosis
  • Emphysema
  • Bronchiolar disease
  • Pleural disease

เป็นการตรวจที่สำคัญที่สุดใน symptomatic workers

หลักการจำ Pattern

Pattern

Disease

Upper lobe small nodules

Silicosis, Coal worker's pneumoconiosis

Lower lobe fibrosis

Asbestosis

Pleural plaques

Asbestos exposure

Mosaic attenuation + air trapping

Bronchiolitis obliterans, HP

Ground glass + centrilobular nodules

HP, Acute silicosis

Conglomerate masses (PMF)

Silicosis, CWP

Hilar adenopathy + granulomas

Berylliosis

High attenuation micronodules

Siderosis, Baritosis

ILO Classification (ควรรู้)

Small Rounded Opacities

Type

Size

p

≤1.5 mm

q

1.5–3 mm

r

3–10 mm

Small Irregular Opacities

Type

Size

s

≤1.5 mm

t

1.5–3 mm

u

3–10 mm

Large Opacities

Category

Definition

A

>1 cm ถึง ≤5 cm

B

>5 cm แต่ยังไม่เกินพื้นที่ RUL

C

ใหญ่กว่าพื้นที่ RUL

1. Silicosis

Simple Silicosis

CXR

  • Numerous small rounded nodules
  • Sharp margins
  • Upper lobe predominance

HRCT

  • Bilateral symmetric nodules
  • Centrilobular
  • Perilymphatic
  • Sharp margins
  • Calcification 10-20%

Complicated Silicosis (PMF-progressive massive fibrosis)

Hallmark

  • Conglomerate masses >1 cm
  • Upper lobe predominance
  • Migration toward hila
  • "Angel wings appearance"

CT

  • Pericicatricial emphysema
  • Hypermetabolic FDG uptake ได้โดยไม่ใช่มะเร็ง

Lymph Node Findings

Eggshell calcification

ลักษณะคลาสสิกที่สุด

มักพบ

  • Paratracheal nodes
  • Subcarinal nodes

พบได้ประมาณ 5% ของผู้ป่วย

Acute Silicosis

HRCT

  • Diffuse GGO
  • Consolidation
  • Crazy paving pattern

คล้าย pulmonary alveolar proteinosis (silicoproteinosis)

Complications ที่เห็นในภาพ

  • Tuberculosis
  • Cavitary lesions
  • Lung cancer
  • Pleural thickening
  • Pleural effusion
  • Rounded atelectasis

2. Coal Worker's Pneumoconiosis (CWP)

Simple CWP

CXR

  • Small rounded upper lobe nodules

CT

  • Similar to silicosis
  • Upper lobe predominance

Complicated CWP

PMF

  • Large fibrotic masses
  • Upper lobes

Important point

FDG-PET มัก positive ได้แม้ไม่มีมะเร็ง

จึงเกิด false positive สูง

Caplan Syndrome

  • Rheumatoid arthritis + Pneumoconiosis
  • Peripheral nodules
  • Cavitation หรือ calcification ได้

3. Asbestos-related Disease

Pleural Plaques (Pathognomonic Marker)

Latency

20–30 ปี

Location

  • Posterolateral chest wall
  • Diaphragm

CT

  • Table mountain appearance
  • Holly-leaf appearance

Key pearl

Calcified diaphragmatic pleural plaques = pathognomonic for asbestos exposure

Benign Asbestos Pleural Effusion

  • Latency 10–12 ปี
  • Unilateral 90%
  • Exudative effusion
  • Recurrence 30%

Rounded Atelectasis

CT classic:

  • Peripheral rounded mass
  • Adjacent pleural disease
  • Comet-tail sign

อาจถูกเข้าใจผิดว่า lung cancer

Diffuse Pleural Thickening

  • Visceral pleura involvement
  • Costophrenic angle blunting
  • Restrictive physiology

Malignant Mesothelioma

CT findings

  • Nodular pleural thickening
  • Circumferential pleural involvement
  • Pleural effusion
  • Fissural thickening
  • Mediastinal pleural involvement

Asbestosis

CXR

  • Fine reticular opacities
  • Lower lobe predominance

HRCT

  • Subpleural fibrosis
  • Parenchymal bands
  • Curvilinear lines
  • Septal thickening
  • Traction bronchiectasis
  • Honeycombing

Distribution

Posterobasal predominance

4. Berylliosis

Mimics Sarcoidosis

CXR

  • Small nodules
  • Hilar adenopathy
  • Upper lobe fibrosis

CT

  • Ground-glass opacity (early)
  • Perilymphatic nodules
  • Septal thickening
  • Mediastinal adenopathy

Key point

แยกจาก sarcoidosis ด้วย
Beryllium lymphocyte proliferation test (BeLPT)

5. Hypersensitivity Pneumonitis (HP)

Acute/Subacute HP

HRCT

Classic triad

  • Ground-glass opacity
  • Centrilobular nodules
  • Mosaic attenuation

Head-cheese sign

พื้นที่ของ

  • Ground glass
  • Normal lung
  • Air trapping

อยู่ร่วมกันในภาพเดียว

Chronic HP

CT

  • Fibrosis
  • Reticulation
  • Honeycombing
  • Architectural distortion

เริ่มจาก lower lung แล้วค่อยลามขึ้นบน

6. Bronchiolitis Obliterans (Popcorn Lung)

สาเหตุ

  • Diacetyl
  • Toxic fumes
  • Military burn pits

HRCT

  • Mosaic attenuation
  • Air trapping
  • Expiratory CT เห็นชัดที่สุด

7. Talcosis

CT

  • Centrilobular nodules
  • Subpleural nodules
  • Ground glass
  • Conglomerate masses

มัก sparing lung bases

8. Siderosis (Welder's Lung)

Imaging

  • Dense micronodules
  • Reticular opacities
  • High attenuation nodules

Key point

ภาพดูรุนแรงได้มาก
แต่ pulmonary fibrosis มักน้อยหรือไม่มี

บางส่วน reversible หลังหยุดสัมผัส

Imaging Pearls ที่ออกสอบบ่อย

Imaging finding

Diagnosis

Eggshell hilar node calcification

Silicosis

Upper-lobe nodules

Silicosis / CWP

PMF conglomerate masses

Silicosis / CWP

Diaphragmatic calcified plaques

Asbestos

Comet-tail sign

Rounded atelectasis

Lower-lobe fibrosis + pleural plaques

Asbestosis

Head-cheese sign

HP

Mosaic attenuation + air trapping

Bronchiolitis obliterans

Hilar adenopathy + perilymphatic nodules

Berylliosis

Crazy paving + silica exposure

Acute silicosis

FDG-PET positive fibrotic mass

PMF (ไม่จำเป็นต้องเป็นมะเร็ง)

 

ที่
ป้ายกำกับ: , ,

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

สมัครสมาชิก: ส่งความคิดเห็น (Atom)