วันพุธที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2569

Microbiology: Gram-Negative Coccobacilli overview

Microbiology: Gram-Negative Coccobacilli overview

กลุ่มนี้เป็น "ลูกผสม" ระหว่าง cocci และ bacilli คือสั้นมากจนดูเหมือนกลม แต่จริง ๆ เป็นแท่งสั้น ๆ


Concept สำคัญที่สุด

ถ้าจำได้เพียงประโยคเดียว

Gram-negative coccobacilli มักเป็นเชื้อที่ก่อโรคผ่าน mucosal invasion หรือ zoonotic infection และหลายชนิดมีความรุนแรงสูงเมื่อเข้าสู่กระแสเลือด


ลักษณะทางจุลชีววิทยา

Cocci      Coccobacilli      Bacilli

 

 O O          o--o          ------

 O O          o--o          ------

เป็นแท่งสั้น ๆ

Gram stain อาจดูคล้าย cocci ได้


เชื้อสำคัญที่ควรรู้

Respiratory pathogens

Haemophilus influenzae

Bordetella pertussis


Zoonotic pathogens

Brucella spp.

Francisella tularensis

Pasteurella multocida


STI pathogens

Haemophilus ducreyi


Bioterrorism organisms

Francisella

Brucella

(ชอบออกสอบ microbiology)


Framework ที่ควรจำ

Gram-negative coccobacilli

         

          ├─ Respiratory

                ├─ Haemophilus

                └─ Bordetella

         

          ├─ Animal exposure

                ├─ Pasteurella

                ├─ Brucella

                └─ Francisella

         

          └─ STI

                 └─ H. ducreyi


Haemophilus influenzae

Habitat

Nasopharynx


Capsule สำคัญมาก

โดยเฉพาะ

Type b (Hib)


ก่อนมีวัคซีน

Hib เป็นสาเหตุสำคัญของ

Meningitis

Epiglottitis

Sepsis

ในเด็ก


Pathogenesis

Nasopharynx

     

Mucosal invasion

     

Bloodstream

     

Meningitis


Clinical pearl

เด็ก

Drooling

Tripod position

Stridor

คิดถึง

Epiglottitis (Hib)


Bordetella pertussis

ก่อโรค

Whooping cough


จุดเด่น

เชื้อไม่ค่อย invade

แต่สร้าง toxin


Pertussis toxin

ทำให้ ciliary dysfunction


อาการคลาสสิก

3 ระยะ

Catarrhal stage

     

Paroxysmal stage

     

Convalescent stage


ช่วงสำคัญ

Paroxysmal cough

+

Inspiratory whoop


Clinical pearl

เด็กไอเป็นชุด

จนหน้าแดง

หรืออาเจียนหลังไอ

Pertussis


Pasteurella multocida

Habitat

ปากสัตว์

โดยเฉพาะ

Cat

Dog


Pathogenesis

Animal bite

     

Skin inoculation

     

Cellulitis


Clinical pearl

Cellulitis หลังถูกแมวกัด

คิดถึง

Pasteurella

ก่อนเชื้ออื่น


Brucella

ติดต่อจากสัตว์

เช่น

Goat

Cow

Sheep

Pig


Pathogenesis

เป็น

Facultative intracellular pathogen

คล้าย TB บางส่วน


อยู่ใน macrophage ได้


โรค

Brucellosis


อาการเด่น

Undulating fever

Sweats

Arthralgia

Hepatosplenomegaly


Clinical pearl

ไข้เรื้อรัง

ร่วมกับ

ประวัติสัมผัสปศุสัตว์

Brucellosis


Francisella tularensis

โรค

Tularemia


ติดต่อจาก

Rabbit

Tick

Deer fly


เชื้อมี infective dose ต่ำมาก

จึงเป็น bioterrorism agent


โรคเด่น

Ulcer

+

Regional lymphadenopathy


เรียกว่า

Ulceroglandular tularemia


Haemophilus ducreyi

STI

ทำให้

Chancroid


ต่างจาก Syphilis


Chancroid

Painful ulcer


Syphilis chancre

Painless ulcer


เปรียบเทียบเชื้อสำคัญ

Organism

Reservoir

Disease

H. influenzae

Human

Meningitis, Epiglottitis

B. pertussis

Human

Whooping cough

Pasteurella

Cat/Dog

Bite wound infection

Brucella

Livestock

Brucellosis

Francisella

Rabbit/Tick

Tularemia

H. ducreyi

Human

Chancroid


วิธีจำสำหรับนักศึกษาแพทย์

ให้แบ่งเป็น 3 กลุ่ม

1. เชื้อทางเดินหายใจ

Haemophilus

Bordetella


2. เชื้อจากสัตว์

Pasteurella

Brucella

Francisella


3. เชื้อ STI

H. ducreyi


Position ของ Gram-negative Coccobacilli ในภาพรวม Microbiology

ถ้าเรียนเป็นระบบทั้งหมดจะได้

Bacteria

├─ Gram-positive cocci

   ├─ Staphylococcus

   ├─ Streptococcus

   └─ Enterococcus

├─ Gram-negative bacilli

   ├─ E. coli

   ├─ Klebsiella

   └─ Pseudomonas

├─ Gram-negative cocci

   └─ Neisseria

├─ Gram-negative coccobacilli

   ├─ Haemophilus

   ├─ Bordetella

   ├─ Pasteurella

   ├─ Brucella

   ├─ Francisella

   └─ H. ducreyi

├─ Anaerobes

├─ Atypical bacteria

├─ Spirochetes

└─ Mycobacteria

ดังนั้นถ้ามองภาพรวม microbiology ทั้งหมด Gram-negative coccobacilli เป็นกลุ่มที่เชื่อมระหว่าง respiratory pathogens, zoonotic infections และ STI บางชนิด และเป็นกลุ่มที่นักศึกษาแพทย์มักลืม ทั้งที่มีเชื้อสำคัญอย่าง H. influenzae, Bordetella pertussis, Brucella และ Pasteurella อยู่ในกลุ่มนี้ครับ

 

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น