Pneumococcal Vaccination in Children
ความสำคัญ
Streptococcus pneumoniae เป็นสาเหตุสำคัญของ
- Invasive
pneumococcal disease (IPD)
- bacteremia
- meningitis
- invasive
pneumonia
- Acute
otitis media (AOM)
- Community-acquired
pneumonia (CAP)
เด็กอายุน้อยกว่า 2 ปีมีความเสี่ยงสูงสุดต่อ
IPD และเป็นกลุ่มเป้าหมายหลักของการฉีดวัคซีน pneumococcal
ชนิดของวัคซีน
Pneumococcal Conjugate Vaccine (PCV)
เป็นวัคซีนหลักในเด็ก
ข้อดี
- กระตุ้น T-cell dependent immunity
- สร้าง immunologic memory
- มี herd immunity
- มีประสิทธิภาพในเด็กอายุน้อยกว่า 2 ปี
ชนิดที่ใช้
|
Vaccine |
Serotypes |
|
PCV13 |
13 |
|
PCV15 |
15 |
|
PCV20 |
20 |
PCV20
ครอบคลุม
- serotypes
ใน PCV15 ทั้งหมด
- เพิ่ม 8, 10A, 11A, 12F, 15B
ปัจจุบันเป็นตัวเลือกที่นิยมมากที่สุดเมื่อมีวัคซีนพร้อมใช้
Pneumococcal Polysaccharide Vaccine (PPSV23)
มี 23 serotypes
ข้อจำกัด
- ไม่ค่อย immunogenic ในเด็ก <2 ปี
- ไม่มี immunologic memory
ใช้เฉพาะในเด็กกลุ่มเสี่ยงอายุ ≥2
ปี
Routine Immunization
เด็กปกติทุกคน
แนะนำ PCV15 หรือ PCV20
Schedule
|
อายุ |
วัคซีน |
|
2 เดือน |
PCV |
|
4 เดือน |
PCV |
|
6 เดือน |
PCV |
|
12-15 เดือน |
Booster |
(3+1 schedule)
โดยทั่วไปนิยมใช้
PCV20
หากมีให้ใช้
Preterm infant
ให้ตาม
Chronologic age
ไม่ใช่ corrected age
Catch-up Vaccination
อายุ 2 ถึง
<5 ปี
ได้รับวัคซีนไม่ครบ
ให้
PCV20 1 dose
(หรือ PCV15)
ห่างจากเข็มล่าสุด ≥8
สัปดาห์
ประสิทธิภาพของวัคซีน
Invasive Pneumococcal Disease (IPD)
Meta-analysis
- ลด vaccine-type IPD ≈ 80%
- ลด IPD ทุก serotype ≈
58%
ผลในประชากรจริง
หลังใช้ PCV อย่างแพร่หลาย
ในสหรัฐฯ
- IPD ในเด็ก <5 ปี ลดลง 95%
- IPD จาก PCV13 serotypes ลดลง 99%
Pneumonia
ลด
- Radiographic
pneumonia ≈27%
- Clinical
pneumonia ≈6%
Acute Otitis Media
ช่วยลด
- AOM
- Antibiotic
prescription
- Medical
visits
- Tympanostomy
tube placement
AOM outpatient visits ลดลง >40%
หลังเริ่มใช้ PCV อย่างแพร่หลาย
Herd Immunity
PCV ลด
- Nasopharyngeal
carriage
ส่งผลให้
- ลดการแพร่เชื้อในชุมชน
- ลด IPD ในผู้ใหญ่
- ลด IPD ในเด็กที่ยังไม่ได้รับวัคซีน
ถือเป็นข้อดีสำคัญของ PCV
High-Risk Children
เด็กกลุ่มนี้ควรได้รับ PCV20 หรือ PPSV23 เพิ่มเติมตามแนวทาง
Immunocompromised
- HIV
- Primary
immunodeficiency
- Hematologic
malignancy
- Solid
organ transplant
- Long-term
immunosuppressive therapy
- Nephrotic
syndrome
- Dialysis
Functional/Anatomic Asplenia
- Sickle
cell disease
- Splenectomy
- Congenital
asplenia
Barrier Defects
- CSF
leak
- Cochlear
implant
Chronic Diseases
- Chronic
heart disease
- Chronic
lung disease
- Moderate/severe
persistent asthma
- Diabetes
mellitus
- Chronic
liver disease
- Chronic
kidney disease
แนวทางในเด็กกลุ่มเสี่ยง
อายุ ≥2
ปี
ถ้าเคยได้รับ PCV series ครบแล้ว
ไม่เคยได้ PCV20
ให้
- PCV20
1 dose
หรือ
- PPSV23
1 dose
อย่างน้อย 8 สัปดาห์หลัง PCV
เข็มสุดท้าย
Immunocompromised
หากเลือก PPSV23
ให้พิจารณา
- PPSV23
เข็มที่ 2
- หรือ PCV20
หลัง PPSV23 เข็มแรก ≥5
ปี
Timing สำคัญ
ควรฉีดวัคซีนให้เสร็จก่อน
- Splenectomy
- Cochlear
implantation
- Chemotherapy
- Immunosuppressive
therapy
อย่างน้อย
2 สัปดาห์
Contraindications
PCV13 / PCV15 / PCV20
ห้ามใช้ในผู้ที่เคยมี
- Anaphylaxis
ต่อ PCV
- Anaphylaxis
ต่อ diphtheria toxoid-containing vaccine
PPSV23
ห้ามใช้ในผู้ที่เคยมี
- Anaphylaxis
ต่อ PPSV23
Adverse Effects
PCV
พบบ่อย
- Pain
- Tenderness
- Erythema
- Swelling
- Fussiness
- Somnolence
- Decreased
appetite
- Fever
(<39°C)
ส่วนใหญ่ไม่รุนแรง
PPSV23
พบบ่อย
- Injection
site pain
- Erythema
- Swelling
มักหายภายใน 48 ชั่วโมง
เด็กที่เคยเป็น IPD แล้ว
ยังต้องได้รับวัคซีนตาม schedule ปกติ
เนื่องจาก
- การติดเชื้อให้ภูมิคุ้มกันเฉพาะ serotype ที่ติด
- ไม่ครอบคลุม serotype อื่นในวัคซีน
หากเกิด IPD แม้ได้รับ PCV
แล้ว โดยเฉพาะในเด็ก >2 ปี
ควรพิจารณา
- Immunodeficiency
workup
- HIV
testing
- Complement
deficiency
- Asplenia/hyposplenia
Take-home Message
✅ เด็กทุกคนควรได้รับ
PCV ตาม routine schedule
✅ ปัจจุบัน PCV20
เป็นตัวเลือกที่ครอบคลุมที่สุด
✅ Schedule มาตรฐาน
= 2, 4, 6 และ 12–15 เดือน
✅ เด็กกลุ่มเสี่ยง (HIV,
asplenia, cochlear implant, CKD, malignancy ฯลฯ)
ต้องได้รับวัคซีนเพิ่มเติม
✅ PCV ลด IPD
ได้ประมาณ 80% และลด IPD ในประชากรเด็ก <5 ปี ได้ถึง 95%
✅ เด็กที่เคยเป็น IPD
แล้วยังต้องได้รับวัคซีนตามเกณฑ์
✅ หากเกิด IPD
หลังได้รับวัคซีนครบ ควรพิจารณาค้นหา underlying
immunodeficiency
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น