วันอาทิตย์ที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2569

Hyperkalemia (Pediatric): Management

Hyperkalemia (Pediatric): Management

นิยาม

ระดับ K

ความรุนแรง

5.5–6.0 mEq/L

Mild

6.0–7.0 mEq/L

Moderate

≥7.0 mEq/L

Severe (Emergency)

ทารกโดยเฉพาะ preterm อาจมีค่า K ปกติได้ถึง 6.5 mEq/L

ประเมินความเร่งด่วน

ต้องรักษาฉุกเฉินทันที

✅ K ≥7 mEq/L

หรือ

✅ ECG abnormality

  • QRS กว้าง
  • P wave หาย
  • Arrhythmia

หรือ

✅ Muscle weakness / paralysis

หรือ

✅ K 6–7 mEq/L ที่มี ongoing cell lysis

  • Tumor lysis syndrome
  • Crush injury
  • Rhabdomyolysis

Peaked T wave เพียงอย่างเดียว (K 5.5–6.5) ยังไม่ใช่ข้อบ่งชี้ของ emergent therapy หากไม่มี ECG ที่รุนแรงหรืออาการ

หลักการรักษา

1.       Stabilize myocardium

2.       Shift K เข้าเซลล์

3.       Remove K ออกจากร่างกาย

4.       รักษาสาเหตุ

Step 1 Stabilize cardiac membrane

Calcium gluconate 10%

Dose

  • 0.5 mL/kg IV
  • Maximum 20 mL (2 g)
  • ให้ภายใน 5 นาที

Onset

  • Immediate

Duration

  • สั้น
  • อาจให้ซ้ำหาก ECG ยังผิดปกติ

Cardiac arrest / impending arrest

ใช้

Calcium chloride

  • 20 mg/kg IV
  • Maximum 1000 mg
  • ให้ภายใน 5–10 นาที

ออกฤทธิ์เร็วกว่า calcium gluconate

Step 2 Shift potassium เข้าเซลล์

Insulin + Dextrose (Preferred)

Regular insulin

  • 0.1 units/kg IV
  • Maximum 10 units
  •  

Dextrose

<5 ปี

  • D10W 5 mL/kg

≥5 ปี

  • D10W 5–10 mL/kg

หรือ

  • D25W 2 mL/kg
  • Maximum glucose 25 g

Dextrose >12.5% ควรให้ผ่าน central line

Monitoring

  • ตรวจ glucose ทุก 1 ชั่วโมง นานถึง 6 ชั่วโมง
  • ตรวจ K ซ้ำ 1–2 ชั่วโมง

Effect

Onset

  • 10–20 นาที

Peak

  • 30–60 นาที

Step 3 β2 agonist

Nebulized Albuterol

Weight

Dose

Neonate

0.4 mg

<25 kg

2.5 mg

25–50 kg

5 mg

>50 kg

10 mg (อาจใช้ถึง 20 mg)

ลด K ได้ประมาณ 1–1.5 mEq/L ภายใน 1 ชั่วโมง

ใช้เดี่ยวได้หากยังไม่มี IV access หรือใช้ร่วมกับ insulin เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ

หลีกเลี่ยง ในผู้ป่วยที่มี arrhythmia และควรติด cardiac monitor

Step 4 Sodium bicarbonate

ใช้เมื่อ

  • มี metabolic acidosis

Dose

  • 1 mEq/kg IV
  • Maximum 50 mEq
  • ให้ใน 10–15 นาที
  • เด็ก >6 เดือน: 8.4% 1 mL/kg
  • เด็ก <6 เดือน: 4.2% 2 mL/kg

ไม่ควรใช้เป็นการรักษาเพียงอย่างเดียว และระวัง hypernatremia หากให้ซ้ำหลายครั้ง

Step 5 Remove potassium

Furosemide

ใช้เมื่อ

  • ไตยังทำงาน
  • Volume เพียงพอ

Dose

  • 1 mg/kg IV
  • Maximum 40 mg
  • หากไตเสื่อมอาจเพิ่มได้ถึง 80 mg

Onset

  • 1–2 ชั่วโมง

ให้ซ้ำได้ทุก 6 ชั่วโมง

Sodium polystyrene sulfonate (SPS)

Dose

  • 1 g/kg ทุก 4 ชั่วโมง
  • Maximum 30 g

ให้

  • Oral
  • NG tube
  • Retention enema

ออกฤทธิ์

  • 1–2 ชั่วโมง

ข้อจำกัด

  • ไม่เหมาะสำหรับภาวะฉุกเฉิน เพราะออกฤทธิ์ช้า
  • ใช้เป็น adjunct เพื่อกำจัด K ออกจากร่างกาย

ห้ามใช้ใน

  • Postoperative GI surgery
  • Ileus
  • Bowel obstruction
  • ผู้ใช้ opioid ที่ลำไส้เคลื่อนไหวน้อย
  • Preterm infant
  • Term neonate (โดยเฉพาะ oral และรายที่เสี่ยง NEC)

ไม่ควรผสม sorbitol เพราะเพิ่มความเสี่ยง colonic necrosis หากต้องป้องกันท้องผูก ควรใช้ lactulose หรือ polyethylene glycol

Dialysis

ข้อบ่งชี้

  • ไม่ตอบสนองต่อยา
  • Severe AKI/CKD
  • K >6.5 mEq/L ร่วมกับ impaired renal excretion
  • Hyperkalemia ควบคุมไม่ได้

Hemodialysis เป็นวิธีที่ลด K ได้เร็วที่สุด ส่วน peritoneal dialysis มีประสิทธิภาพน้อยกว่า

การติดตาม

  • Continuous cardiac monitoring
  • ECG ซ้ำตามอาการ
  • ตรวจ K ซ้ำ 1–2 ชั่วโมง หลังเริ่มรักษา
  • ตรวจ glucose ทุก 1 ชั่วโมง × 6 ชั่วโมง หากได้รับ insulin

หาก

  • K ยัง >7 mEq/L
  • ECG ยังผิดปกติ
  • Muscle weakness ยังไม่ดีขึ้น

→ ให้ emergent therapy ซ้ำได้

รักษาสาเหตุ

  • Hypovolemia → IV fluid
  • Metabolic acidosis → แก้ไขสาเหตุ
  • Adrenal insufficiency / CAH → Hormone replacement
  • หยุด ACEI / ARB / Spironolactone
  • หยุด IV potassium หรือยาที่มี potassium

Chronic Hyperkalemia

พบบ่อยใน CKD

แนวทาง

  • Low potassium diet
  • Loop diuretic
  • Correct metabolic acidosis
  • หลีกเลี่ยง ACEI/ARB หรือ K-sparing diuretics หากทำให้ K สูง
  • พิจารณา dialysis หากควบคุมไม่ได้

Clinical Pearls

✅ Calcium gluconate ไม่ได้ลดระดับ K แต่ช่วย stabilize cardiac membrane และลดความเสี่ยง arrhythmia

✅ Insulin + dextrose เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการ shift K เข้าเซลล์ โดยเริ่มออกฤทธิ์ภายใน 10–20 นาที และมีความเสี่ยงสำคัญคือ hypoglycemia จึงต้องติดตามระดับน้ำตาลอย่างใกล้ชิด

✅ Nebulized albuterol สามารถลด K ได้ประมาณ 1–1.5 mEq/L ภายใน 1 ชั่วโมง และใช้ร่วมกับ insulin ได้ แต่ควรหลีกเลี่ยงในผู้ป่วยที่มี arrhythmia

✅ Sodium bicarbonate มีบทบาทเฉพาะในผู้ป่วยที่มี metabolic acidosis และไม่ควรใช้เป็นการรักษา hyperkalemia เพียงอย่างเดียว

✅ Furosemide, SPS และ dialysis เป็นการกำจัดโพแทสเซียมออกจากร่างกายจริง ส่วน calcium, insulin และ albuterol เป็นเพียงมาตรการชั่วคราว ที่ช่วยลดระดับ K ในเลือดโดยการย้าย K เข้าเซลล์

✅ Sodium polystyrene sulfonate ไม่เหมาะสำหรับการรักษาฉุกเฉิน และควรหลีกเลี่ยงการใช้ร่วมกับ sorbitol เนื่องจากเสี่ยง colonic necrosis โดยเฉพาะในทารกและผู้ป่วยที่ลำไส้ทำงานผิดปกติ

 

ที่
ป้ายกำกับ: ,

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

สมัครสมาชิก: ส่งความคิดเห็น (Atom)