วันจันทร์ที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2569

Isoniazid (INH) Poisoning

Isoniazid (INH) Poisoning

ประเด็นสำคัญ (Key points)

  • พิษเฉียบพลันของ Isoniazid (INH) มีลักษณะเด่นคือ refractory seizures + high anion gap metabolic (lactic) acidosis + altered mental status
  • Pyridoxine (Vitamin B6) เป็น antidote และต้องให้ร่วมกับ benzodiazepine
  • Phenytoin/Fosphenytoin ไม่มีประสิทธิภาพ ในการรักษา INH-induced seizures
  • อาการมักเริ่มภายใน 30 นาที–2 ชั่วโมง หลังรับประทาน

กลไก

INH

ทำให้เกิด functional pyridoxine deficiency

  • จับและทำลาย pyridoxine
  • ยับยั้ง pyridoxine phosphokinase

ลดการสร้าง Pyridoxal-5-phosphate

ลดการสร้าง GABA

CNS excitation

Seizure / Status epilepticus


Chronic toxicity

  • Peripheral neuropathy
  • Hepatotoxicity

เกิดจาก pyridoxine deficiency และ hepatotoxic metabolites


Toxic dose

  • 20 mg/kg เพิ่มความเสี่ยงชัก
  • ผู้ใหญ่บางรายเพียง 2 g ก็เกิดพิษได้

Clinical presentation

Acute poisoning

Neurologic

  • altered mental status
  • agitation
  • coma
  • seizure
  • refractory status epilepticus

Vital signs

  • tachycardia
  • tachypnea
  • hyperthermia

Complications

  • aspiration
  • hypoxia
  • rhabdomyolysis
  • anoxic brain injury

Chronic toxicity

Peripheral neuropathy

  • bilateral numbness
  • tingling
  • burning sensation

Hepatotoxicity

สงสัยเมื่อ

  • AST >3× ULN ร่วมกับอาการ
    หรือ
  • AST >5× ULN แม้ไม่มีอาการ

Investigation

Laboratory

  • Blood glucose
  • Electrolytes
  • ABG/VBG
  • Serum lactate
  • CK
  • LFT
  • Creatinine
  • Pregnancy test

หาก intentional overdose

  • Acetaminophen
  • Salicylate
  • ECG

Serum INH level ไม่มีประโยชน์ในการรักษาเฉียบพลัน


Differential diagnosis

ควรนึกถึงเมื่อมี

Status epilepticus ที่ดื้อต่อ benzodiazepine

ร่วมกับ

  • ประวัติใช้ INH
  • วัณโรค
  • อพยพจากพื้นที่ endemic TB

การรักษา

1. ABC

เตรียมใส่ท่อช่วยหายใจหาก

  • coma
  • recurrent seizure
  • status epilepticus

หากต้องใช้ neuromuscular blocker

ควรเลือก

Succinylcholine

หลีกเลี่ยง long-acting NMBA หากเป็นไปได้ เพราะอาจบดบัง ongoing seizure


2. Activated charcoal

ให้เมื่อ

  • ภายใน 1–2 ชั่วโมง
  • Airway ปลอดภัย

ขนาด

1 g/kg

ไม่ควรใส่ท่อเพียงเพื่อให้ charcoal


Antidote

Pyridoxine (Vitamin B6)

ถ้าทราบปริมาณ INH

1 g pyridoxine : 1 g INH

IV


ถ้าไม่ทราบปริมาณ

ผู้ใหญ่

5 g IV

เด็ก

70 mg/kg IV

(Max 5 g)


ให้ได้ที่อัตรา

0.5 g/min

หากยังชัก

สามารถให้ซ้ำได้


Benzodiazepine

ให้ร่วมกับ Pyridoxine เสมอ

Adult

Lorazepam

4 mg IV

ทุก 5 นาที

จนหยุดชัก

อาจเพิ่มขนาดได้หากจำเป็น


เด็ก

Lorazepam

0.05–0.1 mg/kg IV

(Max 4 mg)


หากยังชัก

พิจารณา

Phenobarbital

20 mg/kg IV

มักต้องใส่ท่อช่วยหายใจ


ไม่แนะนำ

  • Phenytoin
  • Fosphenytoin

เนื่องจากไม่มีประสิทธิภาพใน INH poisoning


Metabolic acidosis

ส่วนใหญ่เกิดจาก

  • prolonged seizure
  • lactic acidosis

การรักษาหลักคือ

  • หยุด seizure
  • ventilatory support
  • Pyridoxine

Sodium bicarbonate

พิจารณาเฉพาะ

pH <7.10–7.15

หลังให้

  • Pyridoxine
  • Benzodiazepine

แล้วเท่านั้น


Hemodialysis

โดยทั่วไป

ไม่จำเป็น

เพราะ

  • Pyridoxine ให้ผลเร็วกว่า
  • อาการเกิดก่อนที่จะจัด dialysis ได้

พิจารณาเฉพาะ

  • Massive overdose
  • ไม่มี Pyridoxine

Hyperthermia

มักเกิดจาก seizure

รักษาโดย

  • หยุด seizure
  • Cooling measures หากจำเป็น

ไม่จำเป็นต้องให้ antipyretic


Pediatric pearls

หากเด็กกินยาแต่ยังไม่มีอาการ

Observe

อย่างน้อย

6 ชั่วโมง

หากไม่มี

  • seizure
  • altered mental status

สามารถกลับบ้านได้


Admission

Admit ICU

  • Status epilepticus
  • Recurrent seizure
  • Intentional overdose
  • Coma

Discharge ได้เมื่อ

  • อุบัติเหตุชัดเจน
  • Observe 6 ชั่วโมง
  • ไม่มี seizure
  • Mental status ปกติ
  • Hemodynamically stable
  • ไม่มีข้อสงสัยเรื่อง self-harm

Clinical Pearls

  • INH poisoning = Refractory seizure + High anion gap metabolic (lactic) acidosis + Coma จนกว่าจะพิสูจน์เป็นอย่างอื่น
  • Pyridoxine เป็น antidote จำเพาะ และควรให้ร่วมกับ benzodiazepine ตั้งแต่ต้น ไม่ควรรอผลตรวจ
  • หากไม่ทราบปริมาณยาที่รับประทาน ให้ Pyridoxine 5 g IV ในผู้ใหญ่ หรือ 70 mg/kg (สูงสุด 5 g) ในเด็ก
  • Phenytoin และ fosphenytoin ไม่ได้ผล เพราะไม่ได้แก้กลไกการขาด GABA จากพิษ INH
  • ผู้ป่วยที่มี metabolic acidosis ส่วนใหญ่มักดีขึ้นหลังควบคุม seizure และแก้ภาวะพร่อง GABA ด้วย pyridoxine; การให้ sodium bicarbonate มีบทบาทเฉพาะในรายที่ acidemia รุนแรงเท่านั้น

 

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น