วันจันทร์ที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2569

Sulfonylurea Toxicity

Sulfonylurea Toxicity / Sulfonylurea-induced Hypoglycemia

ประเด็นสำคัญ (Key points)

  • Sulfonylurea overdose ทำให้ persistent hyperinsulinemic hypoglycemia
  • เด็กเล็กกินเพียง 1 เม็ด ก็เกิด hypoglycemia รุนแรงได้
  • Dextrose เพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ เพราะกระตุ้น insulin release recurrent hypoglycemia
  • Octreotide เป็น antidote หลัก ใน symptomatic overdose
  • ต้องเฝ้าระวัง recurrent hypoglycemia อย่างน้อย 24 ชั่วโมง

กลไก

Sulfonylurea

ปิด ATP-sensitive K channel ของ pancreatic β-cell

membrane depolarization

Ca² influx

insulin secretion

hypoglycemia


ปัจจัยเสี่ยง

เสี่ยงเกิด hypoglycemia มากขึ้นเมื่อมี

  • อายุ >65 ปี
  • CKD
  • Liver disease
  • Poor oral intake
  • Polypharmacy
  • Drug interaction (macrolides, azoles, quinolones ฯลฯ)
  • Long-acting sulfonylurea
    • Glyburide (glibenclamide)
    • Chlorpropamide

อาการ

Neuroglycopenia

  • confusion
  • dysarthria
  • dizziness
  • hemiparesis
  • behavioral change
  • seizure
  • coma

อาจเลียนแบบ stroke ได้


Adrenergic symptoms

  • sweating
  • tremor
  • palpitation
  • anxiety
  • nausea

Investigation

Bedside

  • Fingerstick glucose (ทันที)

Laboratory

  • Electrolytes
  • Creatinine
  • LFT ตามข้อบ่งชี้
  • ECG
  • Acetaminophen level (intentional overdose)
  • Salicylate level
  • Pregnancy test

หากวินิจฉัยยาก

  • insulin
  • C-peptide
  • proinsulin
    (สูงจาก endogenous insulin)

การรักษา

1. แก้ hypoglycemia

Adult

D50W

25 g IV

(50 mL D50)

สามารถให้ซ้ำได้


Pediatric

ให้ glucose

0.5–1 g/kg

ตัวอย่าง

  • D10W 5–10 mL/kg
  • D25W 2–4 mL/kg
  • D50W 1–2 mL/kg

หากสงสัยขาด thiamine

Thiamine

100 mg IV

ก่อนหรือพร้อม glucose


Glucagon

ใช้เฉพาะ

"bridge"

ระหว่างรอ IV access

  • IM 5 mg

ประสิทธิภาพจำกัด


2. ให้รับประทานอาหาร

เมื่อรู้สึกตัวดี

รับประทาน

  • complex carbohydrate
  • calorie-rich meal

เพราะ D50 ให้พลังงานเพียงประมาณ 100 kcal


Octreotide (Antidote)

Indication

Symptomatic sulfonylurea overdose

หรือ recurrent hypoglycemia

หลังให้ dextrose


Adult

50–100 mcg

SC หรือ IV

ทุก 6 ชั่วโมง


Pediatric

1–2 mcg/kg

(max 100 mcg)

ทุก 6 ชั่วโมง


ระยะเวลา

ให้

24 ชั่วโมง

จากนั้น

เฝ้าระวังต่ออีก

24 ชั่วโมง

หากน้ำตาลตกซ้ำ

restart octreotide อีก 24 ชั่วโมง


ทำไมต้องให้ Octreotide

Dextrose

blood sugar

insulin หลั่งเพิ่ม

น้ำตาลตกซ้ำ

(rebound hypoglycemia)

Octreotide

ยับยั้ง insulin secretion

ป้องกัน recurrent hypoglycemia


Monitoring

หลัง correction

  • glucose ทุก 30 นาที ×2 ครั้ง

ถ้าคงที่

ทุก 4–6 ชั่วโมง


Dextrose infusion (ถ้าจำเป็น)

Adult

D5W

75–100 mL/hr


เด็ก

Glucose infusion

6–9 mg/kg/min


Activated charcoal

พิจารณาเมื่อ

  • ภายใน 2 ชั่วโมง
  • airway ปลอดภัย

ไม่ควรใส่ท่อช่วยหายใจ

"เพื่อให้ charcoal อย่างเดียว"


Hemodialysis

ไม่มีประโยชน์

เพราะ

  • protein binding สูง

Hemoperfusion

มีเพียงรายงานผู้ป่วย


การสังเกตอาการ

Intentional overdose

  • Admit
  • Octreotide
  • Observe อย่างน้อย 24 ชม.
  • Monitor อีก 24 ชม. หลังหยุด octreotide

Therapeutic hypoglycemia (ไม่ได้ overdose)

  • Dextrose
  • งด sulfonylurea
  • Admit 24 ชั่วโมง
  • หาก hypoglycemia ซ้ำ
    เริ่ม octreotide

Pediatric ingestion

แม้กิน

1 เม็ด

ก็อาจเกิด hypoglycemia ได้

แนะนำ

Observe

12–24 ชั่วโมง

โดยเฉพาะ

  • เด็ก <5 ปี
  • Long-acting agent
  • Extended-release
  • Evening ingestion

ข้อควรระวัง

  • Hypoglycemia อาจเกิดช้าหลายชั่วโมงหลังรับประทาน
  • Glyburide/Glibenclamide มีโอกาสเกิด prolonged hypoglycemia สูง
  • CKD เพิ่มความเสี่ยง recurrent hypoglycemia ประมาณ 4 เท่า
  • Chlorpropamide อาจทำให้ SIADH และ hyponatremia ได้

Clinical Pearls

  • Octreotide + Dextrose เป็นมาตรฐานในการรักษา symptomatic sulfonylurea overdose
  • อย่าใช้ Dextrose เพียงอย่างเดียว เพราะเสี่ยง rebound hypoglycemia
  • เด็กกิน เพียง 1 เม็ด ก็ถือว่ามีความเสี่ยง ต้องเฝ้าระวังในโรงพยาบาล
  • ผู้ป่วยที่ได้รับ octreotide ต้องเฝ้าระวัง 24 ชั่วโมงหลังหยุดยา เนื่องจากอาจเกิด hypoglycemia ซ้ำได้
  • การให้ activated charcoal มีประโยชน์เฉพาะในผู้ป่วยที่มาถึงเร็ว (<2 ชั่วโมง) และสามารถป้องกันทางเดินหายใจได้อย่างเหมาะสม

 

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น