Toxic Plant Ingestion in Children: Clinical & Evaluation
Key Points
- เด็กมักสัมผัสพืชพิษ แต่ >90–99% ไม่มีอาการหรือมีอาการเพียงเล็กน้อย
- การกินแบบ exploratory ingestion มักกินปริมาณน้อย
จึงไม่รุนแรง
- Severe
poisoning มักเกิดจาก
- Suicide
- Foraging
ผิดชนิด
- Recreational
use (เช่น Datura)
หลักการประเมินเบื้องต้น
ประเมินตาม ABC
ซักประวัติ
- ชนิดของพืช
- ส่วนที่กิน
- root
> stem > leaf > flower/berry (ส่วนใหญ่)
- ปริมาณ
- เวลา
- วิธีรับประทาน
- เคี้ยว
- ต้มชา
- เมล็ดแตกหรือไม่
- Intentional
vs accidental
ควรขอตัวอย่างพืชหรือรูปถ่ายทุกครั้ง
Clinical Toxidromes ที่ควรรู้
1. Oral irritation syndrome
พืช
- Philodendron (พลูด่าง)
- Dieffenbachia (สาวน้อยประแป้ง)
- Peace
lily (เดหลี)
- Elephant
ear (บอน)
- Rhubarb
leaf (ใบลูบาร์บ)
สารพิษ
Calcium oxalate raphides
อาการ
- ปวดแสบปาก
- บวมริมฝีปาก
- drooling
- dysphagia
Rare
- airway
edema
2. Mild Gastroenteritis
พบบ่อยที่สุด
อาการ
- nausea
- vomiting
- diarrhea
พืช
- Daffodil (ดารารัตน์)
- Amaryllis
(ว่านสี่ทิศ)
- Holly
(ฮอลลี่)
- Mistletoe
(มิสเซิลโท)
- Poinsettia
(ต้นคริสต์มาส)
รักษาตามอาการ
3. Severe Gastroenteritis
Pokeweed
- severe
vomiting
- hemorrhagic
gastritis
Castor bean (Ricin) เมล็ดละหุ่ง
เมล็ดต้องถูกเคี้ยวจึงปล่อยพิษ
อาการ
- severe
vomiting
- diarrhea
- dehydration
- shock
Jequirity bean (Abrus) มะกล่ำตาหนู
Abrin
อาการ
- hematemesis
- bloody
diarrhea
- shock
Colchicum (Autumn crocus)
Colchicine poisoning
ระยะหลัง
- multiorgan
failure
- bone
marrow suppression
- shock
4. Cardiotoxic plants
Cardiac glycosides
ได้แก่
- Oleander (ยี่โถ)
- Yellow
oleander (รำเพย)
- Foxglove
(ถุงมือจิ้งจอก)
- Lily
of the valley (ลิลลี่แห่งหุบเขา)
คล้าย Digoxin poisoning
อาการ
- vomiting
- bradycardia
- AV
block
- ventricular
arrhythmia
- hyperkalemia
ECG
- AV
block
- bidirectional
VT
- VF
Sodium channel toxins
Aconite (monkshood)
อาการ
- ventricular
arrhythmia
- hypotension
- numbness
- paresthesia
Mortality สูง
Yew (Taxus) สนยู
- refractory
VF
- AV
block
Veratrum หลี่หลู
- severe
bradycardia
- hypotension
Mad Honey (Grayanotoxin) น้ำผึ้งเมา (น้ำหวานจากกุหลาบพันปี)
จาก
- Rhododendron
- Azalea
อาการ
- bradycardia
- hypotension
- vomiting
5. Nicotinic syndrome
พืช
- Poison
hemlock
- Tobacco
- Laburnum (โซ่ทอง)
อาการ
Muscarinic
- salivation
- diarrhea
- bronchorrhea
- miosis
Nicotinic
- fasciculation
- weakness
- paralysis
6. Anticholinergic syndrome
พืช
- Datura (ลำโพง)
- Jimson
weed
- Angel
trumpet (แตรนางฟ้า)
- Belladonna
- Henbane
อาการ
Classic toxidrome
- tachycardia
- dry
skin
- mydriasis
- urinary
retention
- delirium
- hallucination
- hyperthermia
7. Refractory Seizures
Water hemlock (Cicuta)
Hemlock water dropwort (ผักชีล้อมผี)
สารพิษ
Cicutoxin
อาการ
- status
epilepticus
- rhabdomyolysis
- severe
lactic acidosis
8. Hypoglycemia + Encephalopathy
Ackee fruit
สารพิษ
Hypoglycin A
อาการ
- vomiting
- hypoglycemia
- seizure
- coma
คล้าย Reye syndrome
Lychee intoxication
โดยเฉพาะเด็กอดอาหาร
ทำให้ hypoglycemic encephalopathy
9. Hallucinogenic plants
ได้แก่
- Morning
glory (ผักบุ้งฝรั่ง)
- Peyote
- Baby
woodrose (ใบระบาด)
อาการ
- hallucination
- nausea
- vomiting
10. Cyanide poisoning
เมล็ดผลไม้
- Apricot
- Peach
- Plum
- Cherry
- Apple
- Almond
สารพิษ
Amygdalin
ต้องเคี้ยวจำนวนมากจึงเกิดพิษ
อาการ
- vomiting
- confusion
- seizure
- severe
lactic acidosis
- shock
การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
เลือกตามอาการ
Altered mental status / Seizure
- Glucose
- ABG/VBG
- CBC
- Electrolytes
- BUN/Cr
- CK
- Urine
myoglobin
Suspected cardiotoxic plants
- ECG
- Continuous
monitor
- Electrolytes
- Digoxin
level
- positive
สนับสนุน diagnosis
- ไม่ใช้คำนวณ Fab dose
Suspected cyanide
- Lactate
- Cyanide
level (ถ้ามี)
Red Flags ที่ควร Admit
- Airway
edema
- Persistent
vomiting
- Significant
dehydration
- Bradycardia
- Hypotension
- Arrhythmia
- Delirium
- Hallucination
- Seizure
- Hyperkalemia
- Lactic
acidosis
- Unknown
plant + systemic symptoms
Pearls
- เด็กส่วนใหญ่กินเพียง 1 ใบ 1 ดอก หรือไม่กี่ผล จึงมักไม่เกิดพิษรุนแรง
- Whole
castor bean หรือ Abrus bean มักไม่เป็นพิษ หากไม่ถูกเคี้ยว
- Hyperkalemia
หลังรับประทาน oleander/foxglove บ่งชี้ความรุนแรงของ
cardiac glycoside poisoning
- Datura
เป็นสาเหตุสำคัญของ anticholinergic toxidrome ในวัยรุ่น
- Water
hemlock ทำให้ refractory status epilepticus
- Ackee
fruit และ lychee ในเด็กที่อดอาหารอาจทำให้
hypoglycemic encephalopathy
- หากไม่ทราบชนิดพืช ควรถ่ายภาพหรือนำตัวอย่างพืช (ใบ ดอก ลำต้น ราก)
มาช่วยระบุชนิด และปรึกษาศูนย์พิษวิทยา
เนื่องจากการวินิจฉัยและการรักษาอาศัยการระบุชนิดของพืชร่วมกับลักษณะ toxidrome
เป็นหลัก
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น