Approach to Lymphocytosis & Lymphocytopenia (Adult)
Lymphocytosis = ALC >4,000/µL
Lymphocytopenia = ALC <1,000/µL
การประเมินต้องแยก reactive
(polyclonal) ออกจาก clonal lymphoproliferative
disorder โดยอาศัย CBC + peripheral smear + clinical
context และเลือก flow cytometry เฉพาะผู้ป่วยที่มีข้อบ่งชี้
นิยาม
Absolute Lymphocyte Count (ALC)
ALC = WBC × % lymphocytes ÷ 100
Definitions
|
Condition |
Definition |
|
Lymphocytosis |
ALC >4,000/µL |
|
Lymphocytopenia |
ALC <1,000/µL |
Normal lymphocyte subsets
- T
cells (CD3+) 60–80%
- B
cells (CD20+) 10–20%
- NK
cells (CD56+) 5–10%
Pathophysiology
Lymphocytosis เกิดจาก
Increased production
- Infection
- Malignancy
Redistribution
จาก
- Bone
marrow
- Lymph
node
- Spleen
Decreased apoptosis
พบใน
- CLL
- Other
lymphoproliferative disorders
Reactive lymphocytosis
→ Polyclonal
Malignant lymphocytosis
→ Clonal
Causes of Lymphocytosis
Reactive (พบบ่อยที่สุด)
Viral infection
- EBV
(infectious mononucleosis)
- CMV
- HIV
- Influenza
- Hepatitis
- Adenovirus
- Rubella
- Measles
- Coxsackie
virus
Bacterial infection
- Pertussis
- Tuberculosis
- Brucellosis
- Syphilis
- Rickettsiosis
- Babesiosis
- Cat
scratch disease
Noninfectious
- DRESS
syndrome
- Severe
physiologic stress
- Smoking
(PPBL)
- Asplenia
- Thymoma
Clonal Causes
Premalignant
- Monoclonal
B-cell lymphocytosis (MBL)
Leukemia / Lymphoma
- CLL
- ALL
- Large
granular lymphocyte (LGL) leukemia
- Mantle
cell lymphoma
- Follicular
lymphoma
- Splenic
marginal zone lymphoma
- Sézary
syndrome
Red Flags
ควรรีบ Admit / Consult Hematology
- Hemodynamic
instability
- Respiratory
compromise
- Lymphoblast
- Cytopenia
- Hepatosplenomegaly
- Progressive
lymphadenopathy
- Constitutional
symptoms
- Fever
- Night
sweats
- Weight
loss
- ALC
>50,000/µL (หากยังไม่ทราบสาเหตุ)
Initial Evaluation
History
ถาม
Infection
- Fever
- Sore
throat
- Rash
- Recent
viral illness
Constitutional symptoms
- Weight
loss
- Night
sweats
- Fatigue
Drug history
โดยเฉพาะ
- Drug
causing DRESS
Stress
- Trauma
- Seizure
- Acute
illness
Smoking
สงสัย
Persistent polyclonal B-cell lymphocytosis (PPBL)
Previous hematologic disease
- Leukemia
- Lymphoma
Family history
- CLL
- Lymphoma
Physical Examination
หา
- Fever
- Lymphadenopathy
- Hepatomegaly
- Splenomegaly
- Pharyngitis
- Tonsillar
enlargement
- Skin
rash
ทั้ง reactive และ malignant
disease อาจมี lymphadenopathy และ splenomegaly
ได้ จึงต้องอาศัยข้อมูลร่วมอื่นในการวินิจฉัย
CBC Interpretation
Reactive lymphocytosis
ALC
มัก 20,000–30,000/µL
และควรหายภายใน
1–2 เดือน
Malignant process
ควรสงสัยมากขึ้นเมื่อ
- ALC
>30,000/µL
- Progressive
increase
- Persistent
>1 เดือน
Peripheral Blood Smear
Atypical lymphocyte
→ EBV
→ CMV
→ Viral
infection
Pertussis
→
Cleaved / convoluted lymphocyte
Smudge cell
→ CLL
Hairy projection
→ Hairy
cell leukemia
Villous lymphocyte
→
Splenic marginal zone lymphoma
Cleaved nucleus
→ Mantle
cell lymphoma
→
Follicular lymphoma
Cerebriform nucleus
→ Sézary
syndrome
Large granular lymphocyte
→ LGL
leukemia
Lymphoblast
→ ALL
Initial Laboratory
ควรส่ง
✓ CBC + Differential
✓ Peripheral smear
✓ Renal function
✓ Liver function
พิจารณาเพิ่มตาม clinical suspicion
- CRP
- ESR
- Viral
studies
- HIV
เมื่อใดควรทำ Flow Cytometry?
ควรทำทันที
- Lymphoblast
- ALC
>30,000/µL โดยยังไม่ทราบสาเหตุ
ควรทำหลัง repeat CBC
- ALC
>5,000/µL โดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
- ALC
>4,000/µL นาน >1 เดือน
- Rising
ALC
- Smudge
cell
- Hairy
cell
- Cytopenia
- Hepatosplenomegaly
- Lymphadenopathy
Flow cytometry เป็นการตรวจแรกที่ใช้ประเมิน clonality
และ lineage (B/T/NK cells)
Specialized Testing
Flow cytometry
บอก
- Clonality
- B/T/NK
lineage
- Immunophenotype
Molecular / Genetic testing
- Immunoglobulin
gene rearrangement
- T-cell
receptor rearrangement
- PCR
/ NGS
FISH / Cytogenetics
เช่น
- t(11;14)
→ Mantle cell lymphoma
- Karyotype
→ ALL / CLL
Lymphocytopenia
Definition
ALC <1,000/µL
Causes
Infection
- HIV
- Influenza
- COVID-19
- Hepatitis
- Measles
- Sepsis
Drug
- Glucocorticoids
- Chemotherapy
- Immunosuppressants
Others
- Malnutrition
- Autoimmune
disease
- Congenital
immunodeficiency
Evaluation of Lymphocytopenia
History
- Recent
infection
- Medication
- Nutrition
- Autoimmune
disease
Laboratory
- HIV
- Lymphocyte
subsets (CD4/CD8/B/NK)
- Immunoglobulin
levels
พิจารณาเพิ่มเติมหากสงสัย primary
immunodeficiency
Practical Algorithm
CBC →
Confirm ALC
│
▼
History + Physical
│
▼
Peripheral smear
│
┌────────┴────────┐
│ │
Reactive clues
Suspicious morphology
│ (Blast, Smudge,
│ Hairy cell)
│ │
Repeat CBC Flow
cytometry
1–4 wk ±
Molecular/FISH
│ │
Resolved?
Hematologic diagnosis
Pearls
- ALC
(absolute lymphocyte count) มีความสำคัญมากกว่าร้อยละของ lymphocyte
ในการประเมิน lymphocytosis และ lymphocytopenia
- Reactive
lymphocytosis ส่วนใหญ่มีสาเหตุจากการติดเชื้อไวรัส โดยเฉพาะ EBV และ CMV และมักหายภายใน
1–2 เดือน หลังโรคสงบ
- Peripheral
blood smear เป็นกุญแจสำคัญ ในการจำแนกสาเหตุ
เช่น atypical lymphocytes (EBV), smudge cells (CLL), hairy cells
(hairy cell leukemia), large granular lymphocytes (LGL leukemia) และ lymphoblasts (ALL)
- Flow
cytometry ไม่จำเป็นในผู้ป่วยทุกราย แต่ควรทำเมื่อมี
ALC >30,000/µL, lymphocytosis ที่คงอยู่นานหรือเพิ่มขึ้น,
รูปร่างเซลล์ผิดปกติ, cytopenia หรือ hepatosplenomegaly/lymphadenopathy
- Lymphocytopenia
มักเกิดจากการติดเชื้อ ยากดภูมิ หรือภาวะทุพโภชนาการ หากไม่พบสาเหตุชัดเจน ควรประเมิน HIV, lymphocyte subsets
และ immunoglobulin levels เพื่อค้นหาภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น