Cardiac Arrest Prognosis Profile I (GO-FAR score)
Functional Status, Age และ Comorbidities
การประเมิน prognosis ของผู้ป่วย
cardiac arrest ไม่ควรเริ่มต้นเมื่อหัวใจหยุดเต้น
แต่สามารถประเมิน pre-arrest prognosis ได้จากสภาพของผู้ป่วยก่อนเกิดเหตุ
โดยเฉพาะ functional status, อายุ และภาระโรคร่วม
ข้อมูลเหล่านี้มีประโยชน์ในการพูดคุยเรื่อง goals of care และ
DNAR และยังช่วยให้ทีม resuscitation เข้าใจบริบทของผู้ป่วยเมื่อเกิด
cardiac arrest
สิ่งสำคัญคือ ไม่มีอายุหรือโรคใดโรคหนึ่งที่สามารถใช้ตัดสินว่า
CPR futile ได้ด้วยตัวเอง Prognosis เกิดจากผลรวมของ baseline function, comorbidities และความรุนแรงของ
acute illness
1. Functional status สำคัญกว่าอายุเพียงอย่างเดียว
หนึ่งในข้อค้นพบสำคัญจากการศึกษา GO-FAR คือ neurological status ก่อน cardiac arrest
เป็น predictor ที่มีน้ำหนักมาก
ผู้ป่วยที่ก่อนเกิด arrest มี Cerebral Performance Category (CPC) 1 หรือ
neurological function ปกติ/เกือบปกติ มีโอกาสรอดโดย neurological
outcome ดีสูงกว่าผู้ที่มี baseline neurological impairment
อย่างชัดเจน
**ใน GO-FAR ให้ CPC
1 มี score เท่ากับ ติดลบ 15
ดังนั้นผู้ป่วยอายุ 85 ปีที่ยัง
- เดินและทำกิจวัตรประจำวันได้เอง
- cognitive
function ปกติ
- ไม่มี advanced organ failure
อาจมี prognosis หลัง CPR
ดีกว่าผู้ป่วยอายุ 70 ปีที่ bedbound,
dependent และมี multiorgan dysfunction
Frailty, dependency และการพักอาศัยใน skilled
nursing facility จึงเป็นข้อมูลสำคัญที่ควรถามเมื่อประเมิน prognosis
2. Age
อายุสัมพันธ์กับผลลัพธ์หลัง CPR แบบต่อเนื่อง แต่ไม่มีอายุใดเป็น absolute cutoff
ใน original GO-FAR คะแนนตามอายุคือ
|
Age |
GO-FAR points |
|
<70 yr |
0 |
|
70–74 |
+2 |
|
75–79 |
+5 |
|
80–84 |
+6 |
|
≥85 |
+11 |
ในข้อมูล GO-FAR crude survival to
discharge with CPC 1 ลดลงตามอายุประมาณ
<70 yr →
12.6%
70–74 → 10.2%
75–79 → 8.6%
80–84 → 7.6%
≥85
→ 4.5%
ดังนั้น advanced age เป็น
adverse prognostic factor ที่ชัดเจน แต่
Age ≥85 ≠ CPR futile
ต้องตีความร่วมกับ baseline function และโรคร่วมเสมอ
3. Comorbidities
GO-FAR พบโรคและภาวะก่อน arrest หลายอย่างสัมพันธ์กับ neurological survival ที่ลดลง
ได้แก่
|
Condition |
GO-FAR points |
|
Major trauma |
+10 |
|
Acute stroke |
+8 |
|
Metastatic/hematologic cancer |
+7 |
|
Septicemia |
+7 |
|
Hepatic insufficiency |
+6 |
|
Renal insufficiency/dialysis |
+4 |
|
From skilled nursing facility |
+6 |
|
Respiratory insufficiency |
+4 |
|
Hypotension/hypoperfusion |
+5 |
|
Pneumonia |
+1 |
แต่ควรระวังการตีความ diagnosis อย่างง่าย เช่น
Ÿ
Cancer = metastatic solid tumor หรือ hematologic malignancy
Ÿ
Renal insufficiency = dialysis หรือ Cr >2 mg/dL ภายใน 24 h ก่อน arrest
Ÿ
Hepatic insufficiency = cirrhosis หรือ bilirubin >2 mg/dL ร่วมกับ
AST >2× ULN
Ÿ
Hypotension/hypoperfusion = SBP <90 หรือ MAP <60 หรือ ต้อง vasopressor/inotrope
หลัง volume expansion หรือ IABP ภายใน 4 ชั่วโมงก่อน arrest
Ÿ
Respiratory insufficiency = P/F <300,
PaO₂
<60, SaO₂ <90%, CO₂ >50, RR >40/<5 หรือจำเป็นต้องใช้ NIV/invasive ventilation
Ÿ
Skilled nursing facility = Frailty
4. Cumulative burden สำคัญกว่าโรคเดียว
ผู้ป่วยที่มีโรคใดโรคหนึ่งอาจยังมี meaningful
survival หลัง CPR ได้ แต่เมื่อ adverse
factors หลายอย่างเกิดร่วมกัน prognosis จะลดลงอย่างมาก
ตัวอย่าง
Patient A
87 yr + independent + CPC 1 + ไม่มี major
organ failure
แม้อายุมาก แต่ยังไม่ถือว่าอยู่ใน very-poor
prognosis group โดยอัตโนมัติ
เทียบกับ
Patient B
87 yr + metastatic cancer + septic shock + renal failure +
respiratory failure + hypotension
รายหลังมี adverse predictors หลายระบบพร้อมกันและมีโอกาส neurologically intact survival ต่ำมาก
แนวคิดนี้เป็นหัวใจของ GO-FAR และ GO-FAR 2
5. GO-FAR และ GO-FAR 2
Original GO-FAR ทำนาย
Survival to discharge with CPC 1
และแบ่งกลุ่มเป็น
|
GO-FAR |
Predicted category |
Actual CPC-1 survival ใน validation |
|
−15 ถึง −6 |
Above average >15% |
27.5% |
|
−5 ถึง 13 |
Average >3–15% |
9.4% |
|
14–23 |
Low 1–3% |
1.7% |
|
≥24 |
Very low <1% |
0.9% |
GO-FAR 2 เปลี่ยน favorable outcome เป็น CPC ≤2 ซึ่งยอมรับ moderate
neurological disability และแบ่ง predicted outcome เป็น
Very poor ≤5%
Below average 6–10%
Average 11–30%
Above average >30%
แม้กลุ่ม GO-FAR 2 ที่ prognosis
แย่ที่สุด observed favorable survival ยังประมาณ
4.5%
Clinical application
ก่อนหรือระหว่าง cardiac arrest ควรสร้าง Baseline Prognosis Profile อย่างรวดเร็วจาก
Functional status →
Age → Neurological
baseline → Frailty → Advanced malignancy → Major organ failure → Acute illness severity
ไม่ควรใช้เพียงคำว่า
“อายุ 90 ปี”
หรือ
“เป็นมะเร็ง”
เพื่อสรุปว่า CPR ไม่มีประโยชน์
แต่หากเป็น
advanced age + severe frailty/dependency + poor
neurological baseline + advanced irreversible disease + multiorgan failure
หลายปัจจัยที่ independent กันกำลังชี้ไปในทิศทางเดียวกัน ทำให้ probability ของ
meaningful survival ลดลงอย่างมาก
ดังนั้น baseline profile มีประโยชน์ที่สุดในการประเมิน
pre-arrest probability of meaningful recovery และการพูดคุยเรื่อง
goals of care มากกว่าการใช้เป็นเกณฑ์หยุด CPR เพียงลำพัง
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น