Hypothyroidism: Diagnosis
การวินิจฉัย
การวินิจฉัย hypothyroidism อาศัยผลตรวจทางห้องปฏิบัติการเป็นหลัก เนื่องจากอาการและอาการแสดงมีความจำเพาะต่ำ
- Primary
overt hypothyroidism: TSH ↑
+ Free T4 ↓
- Subclinical
hypothyroidism: TSH ↑
+ Free T4 ปกติ
- Central
hypothyroidism: Free T4 ↓
แต่ TSH ไม่สูงตามที่ควร (ต่ำ, ปกติ หรือสูงเล็กน้อย)
ใครควรได้รับการตรวจ
ควรตรวจทุกคนที่มีอาการหรืออาการแสดงของ hypothyroidism
อาการที่พบบ่อย
- Fatigue
- Cold
intolerance
- Weight
gain
- Constipation
- Dry
skin
- Myalgia
- Menstrual
irregularities
ตรวจร่างกายอาจพบ
- Goiter
- Bradycardia
- Diastolic
hypertension
- Delayed
relaxation of deep tendon reflexes
ไม่แนะนำ screening ประชากรทั่วไปที่ไม่มีอาการ
ยกเว้นผู้ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น
- Autoimmune
disease
- ประวัติ thyroidectomy / radioiodine / neck irradiation
- Family
history thyroid disease
- Pituitary
disease
- ยาที่มีผลต่อ thyroid
- Immune
checkpoint inhibitor
- Tyrosine
kinase inhibitor
หรือมี laboratory abnormality ที่สัมพันธ์กับ hypothyroidism เช่น
- Hyperlipidemia
- Hyponatremia
- Macrocytic
anemia
- CK สูง
- Pleural/pericardial
effusion
Screening recommendations
|
องค์กร |
คำแนะนำ |
|
AAFP |
ไม่แนะนำ screening
ใน asymptomatic adults |
|
ATA/AACE |
ตรวจผู้ที่มี risk
factors และพิจารณาในอายุ >60 ปี |
|
USPSTF |
หลักฐานยังไม่เพียงพอ |
การตรวจเบื้องต้น
ผู้ป่วยทั่วไป
เริ่มด้วย
TSH
ถ้า
TSH สูง
→ ตรวจซ้ำพร้อม Free T4
เพื่อยืนยัน primary hypothyroidism
TSH ปกติ แต่สงสัยมาก
ตรวจ
- TSH ซ้ำ
- Free
T4
เพื่อประเมิน central hypothyroidism
ควรตรวจ TSH + Free T4 ตั้งแต่แรก
ได้แก่
- Known
pituitary/hypothalamic disease
- Pituitary
mass
- Multiple
pituitary hormone deficiency
- ผู้ป่วยในโรงพยาบาลที่สงสัย thyroid disease จริง
- ได้รับยาที่รบกวน TSH เช่น
- Dopamine
- High-dose
glucocorticoid
- Octreotide
- Metoclopramide
- Domperidone
- Amiodarone
เกณฑ์การวินิจฉัย
Overt hypothyroidism
- TSH สูง
- Free
T4 ต่ำ
Subclinical hypothyroidism
- TSH สูงต่อเนื่อง
- Free
T4 ปกติ
ควรแยกจากสาเหตุอื่นของ TSH สูงก่อน
Central hypothyroidism
พบ
- Free
T4 ต่ำหรือ low-normal
- TSH
- ต่ำ
- ปกติ (inappropriately normal)
- สูงเล็กน้อย (ประมาณ 5–10 mU/L)
เพราะ TSH ที่สร้างอาจไม่มี
biological activity เพียงพอ
การวินิจฉัยอาศัย
- Clinical
symptoms
- Free
T4
มากกว่า TSH
Differential diagnosis ของ TSH สูง
ควรพิจารณา
- Recovery
phase ของ nonthyroidal illness
- Primary
adrenal insufficiency
- Drug
effect
- Amiodarone
- Metoclopramide
- Domperidone
- Resistance
to TSH
- Thyroid
hormone resistance
- TSH-secreting
pituitary adenoma
- Assay
interference (heterophile antibody, macro-TSH)
Recovery from nonthyroidal illness
ผู้ป่วยอาจมี
TSH สูงได้ถึงประมาณ 20 mU/L
ไม่จำเป็นต้องเป็น hypothyroidism
ควร
- ตรวจ TSH และ Free T4 ซ้ำ
4–6 สัปดาห์หลังหายป่วย
การหาสาเหตุ
Primary hypothyroidism
ส่วนใหญ่เกิดจาก
Hashimoto thyroiditis
ซักประวัติ
- Radioiodine
- Thyroid
surgery
- Neck
radiation
- Drug
- Iodine
excess/deficiency
TPO antibody
ไม่จำเป็นใน overt hypothyroidism
เพราะส่วนใหญ่เป็น Hashimoto อยู่แล้ว
ควรพิจารณาตรวจใน
- Goiter
ที่ยัง euthyroid
- Subclinical
hypothyroidism
- Silent
thyroiditis
- Postpartum
thyroiditis
เพื่อประเมินโอกาสเกิด permanent
hypothyroidism
Central hypothyroidism
ควรตรวจเพิ่มเติม
- MRI
hypothalamic-pituitary
- ประเมิน pituitary hormones อื่น
- โดยเฉพาะ secondary adrenal insufficiency ก่อนเริ่ม thyroid hormone
Clinical Pearls
- TSH
เป็นการตรวจแรกสำหรับผู้ป่วยส่วนใหญ่
- TSH
สูง + Free T4 ต่ำ = Overt
hypothyroidism
- TSH
สูง + Free T4 ปกติ = Subclinical
hypothyroidism
- Free
T4 ต่ำ + TSH ไม่สูง = คิดถึง Central
hypothyroidism
- ไม่แนะนำตรวจ TFT ในผู้ป่วยวิกฤตโดยไม่มีข้อบ่งชี้
- TSH
สูงหลังหายป่วยจาก critical illness อาจเป็น
transient recovery phenomenon ควรตรวจซ้ำ 4–6 สัปดาห์
- ไม่จำเป็นต้องตรวจ TPO antibody ใน overt
hypothyroidism แต่มีประโยชน์ใน subclinical
hypothyroidism และ euthyroid goiter
- เมื่อสงสัย central hypothyroidism ต้องประเมิน
adrenal insufficiency และทำ MRI pituitary ร่วมด้วย
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น