วันพฤหัสบดีที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2569

Approach to Unintentional Weight Loss in Adults

Approach to Unintentional Weight Loss in Adults

นิยาม

Unintentional Weight Loss

น้ำหนักลดโดยไม่ได้ตั้งใจ

มีความสำคัญทางคลินิกเมื่อ

น้ำหนักลด 5% ของน้ำหนักเดิม ภายใน 6–12 เดือน

ตัวอย่าง

  • 70 kg ลด 3.5 kg
  • 60 kg ลด 3 kg

หากลด >20%

เสี่ยง severe protein-energy malnutrition และ multiorgan dysfunction


Epidemiology

  • พบประมาณ 5–8% ของผู้ป่วยนอก
  • ผู้สูงอายุพบได้ 15–20%
  • ผู้ป่วย Nursing home พบมากกว่า 50%

ความสำคัญ

Unintentional weight loss

สัมพันธ์กับ

  • Mortality
  • Fracture
  • Functional decline
  • Malnutrition

ถือเป็น Red flag จนกว่าจะพิสูจน์ว่าไม่ใช่โรคร้ายแรง


สาเหตุ (จำเป็นหมวด)

1. Malignancy (15–37%)

พบบ่อยที่สุด

ได้แก่

  • GI cancer
  • Pancreatic cancer
  • Lung cancer
  • Lymphoma
  • Renal cancer
  • Hepatobiliary cancer

Red flag

  • anemia
  • hypercalcemia
  • dysphagia
  • early satiety
  • abdominal mass
  • night sweat
  • persistent fever

2. GI disease (10–20%)

เช่น

  • Peptic ulcer
  • Celiac disease
  • IBD
  • Malabsorption
  • Chronic pancreatitis

มักมี

  • diarrhea
  • steatorrhea
  • abdominal pain
  • dysphagia
  • GI bleeding

3. Psychiatric disease (10–23%)

โดยเฉพาะ

  • Depression
  • Eating disorder

อื่น ๆ

  • Bipolar mania
  • Psychosis

4. Endocrine

  • Hyperthyroidism
  • Diabetes mellitus
  • Adrenal insufficiency
  • Pheochromocytoma

5. Chronic infection

  • Tuberculosis
  • HIV
  • Hepatitis C
  • Parasitic infection

6. Chronic disease

  • CHF
  • COPD
  • CKD
  • Chronic liver disease

7. Neurologic disease

  • Stroke
  • Dementia
  • Parkinson disease
  • ALS

มักเกิดจาก

  • dysphagia
  • cognitive impairment
  • motor disability

8. Drug/Substance

ยาที่พบบ่อย

  • GLP-1 agonists
  • Metformin
  • Thyroxine excess
  • Anticonvulsants
  • Cholinesterase inhibitors
  • ยาหลังถอน antipsychotic

สารเสพติด

  • Alcohol
  • Cocaine
  • Amphetamine
  • Marijuana withdrawal
  • Smoking

9. Rheumatologic disease

เช่น

  • Rheumatoid arthritis
  • Giant cell arteritis
  • SLE

10. Social causes

  • Poor access to food
  • Poverty
  • Poor dentition
  • Dysphagia
  • Living alone

Differential Diagnosis จำง่าย

Intake ลด

  • Depression
  • Dementia
  • Cancer
  • Dysphagia
  • Drug
  • Social

กินน้อย


Absorption ลด

  • Celiac
  • IBD
  • Pancreatic insufficiency
  • Chronic diarrhea

ดูดซึมไม่ได้


Metabolism เพิ่ม

  • Hyperthyroidism
  • Cancer cachexia
  • TB
  • HIV

เผาผลาญมาก


Loss มาก

  • Diabetes
  • Chronic diarrhea
  • Nephrotic syndrome
  • Vomiting

Initial Evaluation

Step 1

Confirm ว่าลดจริง

เปรียบเทียบ

  • previous weight
  • medical record
  • ญาติยืนยัน

ผู้ป่วยประมาณครึ่งหนึ่งที่บอกว่าน้ำหนักลด จริง ๆ ไม่ได้ลด


Step 2

History

Pattern

  • ลดกี่กิโล
  • นานเท่าไร
  • Progressive?
  • Stable?
  • Weight fluctuation

Appetite

ถามว่า

กิน

  • มากขึ้น
  • เท่าเดิม
  • น้อยลง

มีประโยชน์มาก

กินมากแต่น้ำหนักลด

คิดถึง

  • Hyperthyroidism
  • Diabetes
  • Malabsorption

กินน้อย

คิดถึง

  • Cancer
  • Depression
  • Drug
  • GI disease

GI symptoms

  • Dysphagia
  • Odynophagia
  • Pain
  • Diarrhea
  • Steatorrhea
  • Melena
  • Hematochezia

Constitutional symptoms

  • Fever
  • Night sweat
  • Fatigue

Endocrine

  • Heat intolerance
  • Tremor
  • Polyuria
  • Polydipsia

Psychiatric

  • Depression
  • Anxiety
  • Eating disorder

ใช้

PHQ-2

หาก positive

PHQ-9


Medication review

รวม

  • OTC
  • Herbal
  • Supplement

Social history

  • Alcohol
  • Smoking
  • Drug
  • Travel
  • Sexual history
  • Food insecurity

Physical Examination

เน้น

General

  • Cachexia
  • Flat affect

Head & Neck

  • Oral lesion
  • Dentition
  • Glossitis
  • Cheilosis

Cardiopulmonary

Abdomen

  • Mass
  • Organomegaly
  • Ascites

Lymph node

Neurologic

Cognitive function


Initial Laboratory

ควรตรวจ

CBC

  • anemia
  • leukemia
  • lymphoma

Electrolyte


Glucose / HbA1c


Calcium

hypercalcemia

คิดถึง

  • malignancy
  • hyperparathyroidism

Renal function

UA


LFT


TSH


ESR หรือ CRP


Stool occult blood


HIV


Hepatitis C

เฉพาะผู้มี risk


Chest X-ray

มองหา

  • TB
  • Lung cancer

Age-appropriate cancer screening

เช่น

  • Colonoscopy
  • Mammography
  • Cervical screening
  • PSA (individualized)

เมื่อใดควรทำ CT

หากสงสัย malignancy

เช่น

  • anemia
  • abnormal examination
  • persistent weight loss
  • positive occult blood
  • constitutional symptom

ควรทำ

CT Chest

CT Abdomen

CT Pelvis


Follow-up

หาก

History

PE

Initial lab

ปกติทั้งหมด

สามารถ

Observe

1–6 เดือน

พร้อม

  • ชั่งน้ำหนักซ้ำ
  • Dietary review
  • Psychosocial review
  • Medication review

หากน้ำหนักยังลดต่อ

Investigation เพิ่ม


Red Flags

ควรรีบค้นหา malignancy หรือ organic disease

  • อายุ >60 ปี
  • Weight loss >10%
  • Progressive
  • Fever
  • Night sweat
  • Anemia
  • GI bleeding
  • Dysphagia
  • Abdominal mass
  • Lymphadenopathy
  • Persistent pain
  • Hypercalcemia
  • Elevated inflammatory markers
  • Smoker

Practical Approach

Weight loss 5%

       

       

Confirm weight loss

       

       

History + Physical examination

       

       

Basic laboratory

CBC

CMP

UA

TSH

HbA1c

Calcium

ESR/CRP

FOBT

HIV

CXR

       

       

พบความผิดปกติ

 

───────────────

Yes Focused investigation

       

        ├── GI symptoms Endoscopy

        ├── Anemia/FOBT Colonoscopy

        ├── Hyperthyroid TFT

        ├── Depression Psychiatric assessment

        ├── Suspicious malignancy CT CAP

───────────────

No

       

       

Observe 1–6 months

       

       

Progressive weight loss

       

       

Advanced investigation

Key Points

  • Unintentional weight loss 5% ภายใน 6–12 เดือน ถือว่ามีนัยสำคัญ
  • Malignancy เป็นสาเหตุที่ต้องค้นหาก่อน โดยเฉพาะ GI, pancreatic, lung และ lymphoma
  • History และ Physical examination เป็นเครื่องมือสำคัญที่สุดในการชี้นำการตรวจเพิ่มเติม
  • Basic workup ที่ควรตรวจในผู้ป่วยส่วนใหญ่ ได้แก่ CBC, electrolytes, glucose/HbA1c, calcium, renal/liver function, TSH, ESR/CRP, FOBT, HIV และ Chest X-ray
  • หากผลการตรวจเบื้องต้นทั้งหมดปกติ สามารถติดตามอาการ 1–6 เดือนก่อนทำการตรวจที่ซับซ้อนเพิ่มเติมได้

 

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น